Hiện đại hóa quản lý ngân quỹ, xây dựng nền tài chính quốc gia an toàn

Vân Hà
Thời gian qua, Kho bạc Nhà nước đã tích cực cải cách cơ chế chính sách, hiện đại hóa hoạt động quản lý ngân quỹ, góp phần xây dựng nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững. Đặc biệt, đối với nguồn tồn dư tạm thời của ngân quỹ nhà nước, Kho bạc Nhà nước đã có những giải pháp quản lý hiệu quả để nâng cao việc sử dụng nguồn lực tài chính này.
aa
Hiện đại hóa quản lý ngân quỹ, xây dựng nền tài chính quốc gia an toàn
Công chức Kho bạc Nhà nước Bắc Giang kiểm tra dữ liệu ngân sách trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Ảnh: Hạnh Thảo

Điều hành tập trung, thống nhất toàn hệ thống

Ông Trần Quân - Tổng Giám đốc Kho bạc Nhà nước (KBNN) cho biết, một nhiệm vụ quan trọng để thực hiện thành công Chiến lược Phát triển KBNN đến năm 2030 đó là tổ chức điều hành ngân quỹ nhà nước (NQNN) tập trung, thống nhất trong toàn hệ thống, gắn kết giữa quản lý ngân quỹ với quản lý ngân sách và quản lý nợ; nâng cao chất lượng dự báo dòng tiền; tiếp tục triển khai hiệu quả các nghiệp vụ sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi theo phương án được Bộ Tài chính phê duyệt; triển khai thực hiện tốt quy trình quản lý rủi ro trong hoạt động quản lý ngân quỹ.

Theo đó, KBNN đã thực hiện quản lý NQNN theo nguyên tắc tập trung, thống nhất. Vào cuối ngày làm việc, toàn bộ số dư NQNN từ các địa phương được tập trung về trung ương và gửi toàn bộ tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) để tạo thuận lợi cho việc quản lý, đảm bảo thanh khoản của NQNN và hỗ trợ NHNN trong việc điều hành cung tiền trên thị trường tiền tệ, giảm chi phí điều hành chính sách tiền tệ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển kinh tế - xã hội.

Tồn ngân quỹ không được sử dụng cho mục đích khác

Tồn ngân quỹ nhà nước được hình thành từ các nguồn tồn dư chưa sử dụng của ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, tiền của các quỹ tài chính nhà nước, các đơn vị, tổ chức gửi tại kho bạc nhà nước (KBNN). Toàn bộ các nguồn tiền này đã có mục đích chi cụ thể. KBNN phải thực hiện chi theo thẩm quyền quyết định của các cơ quan, đơn vị, hoặc theo yêu cầu của chủ tài khoản. Do đó, các khoản tiền này sẽ không được phân bổ, sử dụng cho các mục đích khác.

Đối với nguồn tồn dư tạm thời chưa sử dụng của các cấp ngân sách trung ương, địa phương và tiền của các quỹ tài chính nhà nước, các đơn vị, tổ chức gửi tại KBNN được quản lý, sử dụng theo đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước (NSNN), Nghị định số 24/2016/NĐ-CP ngày 5/4/2016 của Chính phủ quy định chế độ quản lý NQNN.

Cụ thể, nguồn tồn dư tạm thời được sử dụng cho NSNN vay (để bù đắp bội chi, trả nợ gốc) và tạm ứng cho NSNN (khi nguồn thu chưa tập trung kịp); thời hạn vay, tạm ứng không quá 12 tháng. Đặc biệt, thời gian qua, nguồn NQNN tạm thời nhàn rỗi để cho ngân sách trung ương (NSTW) vay, giảm áp lực huy động vốn trái phiếu chính phủ (TPCP) từ thị trường, đặc biệt trong trường hợp điều kiện thị trường không thuận lợi cho công tác phát hành TPCP, mặt bằng lãi suất tăng cao, nhu cầu đầu tư TPCP giảm, đồng thời, điều chỉnh giảm kế hoạch phát hành TPCP. Với việc cho NSTW vay đã gắn kết chặt chẽ giữa công tác quản lý NQNN với quản lý ngân sách và nợ công, giúp NSTW giảm chi trả lãi vay hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm.

Phần NQNN tạm thời nhàn rỗi còn lại được gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại có mức độ an toàn cao theo đánh giá của NHNN (để đảm bảo an toàn, không thất thoát NQNN) và mua bán lại TPCP; thời hạn sử dụng không quá 3 tháng và được thực hiện theo phương thức đấu thầu cạnh tranh lãi suất, đảm bảo công khai, minh bạch.

Tuy nhiên, KBNN cho biết, đây là nguồn nhàn rỗi mang tính ngắn hạn (tối đa không quá 12 tháng), nên việc sử dụng NQNN cho NSTW vay phải kiểm soát ở mức phù hợp, để vừa không ảnh hưởng đến khả năng thanh toán chi trả của NQNN, vừa tránh tạo áp lực trả nợ trong ngắn hạn của NSTW.

Với các giải pháp đã thực hiện, đến nay KBNN đã nộp NSNN 19.078,6 tỷ đồng từ nguồn thu nghiệp vụ quản lý NQNN.

Sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính

Thực hiện Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2030, KBNN tiếp tục đưa ra một số định hướng và giải pháp để hiện đại hóa công tác quản lý NQNN phù hợp với tiến trình phát triển của KBNN đã được đề ra trong chiến lược.

Ông Lưu Hoàng - Cục trưởng Cục Quản lý ngân quỹ, KBNN cho biết, trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục rà soát các cơ chế, chính sách có liên quan đến hoạt động quản lý NQNN để nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền bổ sung, hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện cho hoạt động quản lý được an toàn, hiệu quả, đảm bảo công khai, minh bạch và phù hợp với thông lệ tốt trên thế giới.

Đồng thời, KBNN tiếp tục bám sát các chủ trương điều hành về kinh tế - xã hội, kế hoạch tài chính quốc gia và vay, trả nợ công 5 năm và dự toán NSNN năm 2023; chủ động triển khai công tác điều hành NQNN đáp ứng đầy đủ, kịp thời các khoản thanh toán, chi trả của NSNN và các đơn vị giao dịch.

KBNN cũng tiếp tục tập trung toàn bộ tiền gửi không kỳ hạn của KBNN tại NHNN để tập trung cho NQNN, tạo thuận lợi cho công tác chi trả của KBNN và sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi, góp phần tăng thu NSTW. NQNN tạm thời nhàn rỗi tiếp tục được ưu tiên sử dụng cho NSNN tạm ứng, vay theo quy định để tiết kiệm chi phí vay nợ của NSNN; gắn kết giữa quản lý ngân quỹ với quản lý ngân sách và quản lý nợ, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính nhà nước.

Đồng thời, NQNN tạm thời nhàn rỗi được sử dụng vào các nghiệp vụ đầu tư ngân quỹ theo quy định pháp luật để nâng cao hiệu quả sử dụng NQNN và tăng thu cho ngân sách./.

Vân Hà

Đọc thêm

Ưu tiên đầu tư vốn ODA cho dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, tạo đột phá

Ưu tiên đầu tư vốn ODA cho dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, tạo đột phá

Đây là một trong những định hướng quan trọng được nêu trong Kế hoạch thực hiện Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 441/QĐ-TTg.
Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính

Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 75/2026/NĐ-CP ngày 16/3/2026 quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về quản lý, sử dụng kinh phí quản lý hành chính. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026.

Kho bạc Nhà nước triển khai đồng bộ Nghị quyết Đại hội XIV trong toàn hệ thống

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, hệ thống Kho bạc Nhà nước đang tích cực triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, yêu cầu đặt ra đối với lĩnh vực tài chính - ngân sách trong giai đoạn phát triển mới.
Bộ Tài chính nêu tên nhiều đơn vị chậm kiểm kê tài sản công

Bộ Tài chính nêu tên nhiều đơn vị chậm kiểm kê tài sản công

Bộ Tài chính vừa có Công văn số 3156/BTC-QLCS gửi các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về việc tiếp tục đôn đốc thực hiện tổng kiểm kê tài sản công thời điểm 0h ngày 1/1/2026.
Dự trữ quốc gia cần hướng tới nguồn lực chiến lược bảo đảm an ninh kinh tế

Dự trữ quốc gia cần hướng tới nguồn lực chiến lược bảo đảm an ninh kinh tế

Hệ thống dự trữ quốc gia đang đứng trước yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng tốt hơn nhiệm vụ bảo đảm an ninh kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới. Việc sửa đổi, bổ sung Chiến lược Phát triển dự trữ quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được đặt ra nhằm xây dựng hệ thống dự trữ theo hướng chủ động, linh hoạt và ứng phó kịp thời với các tình huống đột xuất, cấp bách.
TP. Hồ Chí Minh dùng công cụ tài chính để hướng dòng kiều hối đầu tư vào khoa học công nghệ

TP. Hồ Chí Minh dùng công cụ tài chính để hướng dòng kiều hối đầu tư vào khoa học công nghệ

TP. Hồ Chí Minh sẽ triển khai đồng bộ các công cụ tài chính để chuyển dịch dòng kiều hối từ tiêu dùng sang đầu tư sản xuất, ưu tiên các lĩnh vực khoa học - công nghệ, công nghiệp chế biến - chế tạo, đổi mới sáng tạo, năng lượng xanh và chuyển đổi số.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Tổng Giám đốc Ngân hàng ICBC Lưu Tuấn

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Tổng Giám đốc Ngân hàng ICBC Lưu Tuấn

Ngày 17/3/2026, Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Đoàn công tác Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC), do ông Liu Jun (Lưu Tuấn), Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc ICBC làm trưởng đoàn.
Bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính

Bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 17/3/2026 về việc điều động, bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhiệm kỳ 2021 - 2026 giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính.
Xem thêm