Ảnh minh họa. Ảnh: ST

Các nội dung được quan tâm và thu được nhiều ý kiến thống nhất về mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) với lao động ngắn hạn, cán bộ không chuyên trách cấp xã phường, trao chức năng thanh tra cho cơ quan BHXH,…

Hỗ trợ 318 tỷ đồng/năm cho cán bộ không chuyên trách

Về nhóm cán bộ không chuyên trách cấp xã, phường, ĐB Nguyễn Thị Kim Thuý (Đà Nẵng) cho biết nhiều cán bộ không chuyên trách làm việc gần như cán bộ chuyên trách, đảm nhiệm công việc lâu dài, trong khi mức phụ cấp, hỗ trợ khá thấp. Nhiều địa phương khó sắp xếp cán bộ không chuyên trách cũng bởi chế độ chưa phù hợp, khó thu hút cán bộ có năng lực.

Việc hỗ trợ đối tượng này tham gia BHXH sẽ giúp cán bộ không chuyên trách địa phương yên tâm công tác hơn, để họ không chịu tiếng “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” và được hưởng chính sách hưu trí ổn định về hưu, theo ĐB Lê Thị Nguyệt (Vĩnh Phúc).

ĐB Trương Minh Hoàng (Cà Mau) cũng cho rằng, khi đối tượng lao động ngắn hạn được tham gia BHXH mà cán bộ không chuyên trách lại không được tham gia thì sẽ không công bằng.

Đây cũng là những ý kiến được các ĐB Huỳnh Thành Lập (TP. HCM), Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình), Đặng Thị Kim Chi (Phú Yên),... đồng tình. Bên cạnh đó, một số ĐB cũng băn khoăn về tính khả thi khi mở rộng cho nhóm đối tượng này, mức hỗ trợ là bao nhiêu, ảnh hưởng thế nào đến ngân sách.

Giải thích về vấn đề này, ĐB Bùi Sỹ Lợi, Phó chủ nhiệm Ủy ban các Vấn đề Xã hội cho biết, phương án hỗ trợ được cả Bộ Tài chính và cơ quan thẩm tra đồng tình là tối đa 10%, tương đương 318 tỷ đồng/năm. Khi áp dụng chính sách này, sẽ có khoảng 242.000 cán bộ không chuyên tham gia BHXH. Trong đó hai thành phố lớn là Hà Nội và TP. HCM đã triển khai cơ chế địa phương hỗ trợ đóng BHXH, đồng thời trong nhóm này có nhiều cán bộ hưu trí, cựu chiến binh đã có lương hưu, nên khả năng hỗ trợ đóng BHXH sẽ thấp hơn dự tính.

Trước ý kiến của một số ĐB về tính khả thi khi mở rộng BHXH bắt buộc với nhóm lao động ngắn hạn 1 – 3 tháng, ĐB Bùi Sỹ Lợi cho biết, thực chất số lao động từ 1 – 3 tháng trong quan hệ lao động đang có tương đương 6 triệu. Vì không quy định trong luật nên các chủ DN đã không cho đối tượng này đóng BHXH. Nếu đưa đối tượng này tham gia sẽ thêm một lượng lớn người lao động được tham gia đóng BHXH. Đây là chủ trương được người lao động rất ủng hộ và DN cơ bản đồng tình. Tuy nhiên, cần có hệ thống thu và xử lý BHXH thuận lợi để đảm bảo thực hiện tốt chính sách này.

Không tăng biên chế khi thực hiện thanh tra BHXH

Đối với việc trao quyền thanh tra lĩnh vực BHXH cho cơ quan BHXH, đa số ý kiến các ĐB đồng tình ủng hộ. Theo ĐB Huỳnh Thành Lập, nếu không giao việc thanh tra cho cơ quan BHXH, sẽ càng khó khắc phục tình trạng chiếm dụng tiền BHXH của các doanh nghiệp, một tồn tại lớn hiện nay trong thực hiện BHXH.

ĐB Nguyễn Ngọc Phương cho rằng, cần thiết phải trao cho BHXH quyền thanh tra việc thực hiện BHXH, trong quá trình đó, vừa làm vừa điều chỉnh dần các tồn tại.

Trước băn khoăn của một số ĐB về việc liệu có làm tăng biên chế khi thực hiện thanh tra, ĐB Bùi Sỹ Lợi cho biết: biên chế cán bộ kiểm tra của BHXH hiện là 509 người, hầu hết từ ngành lao động sang, hoàn toàn có kỹ năng về thanh tra, đáp ứng được yêu cầu nên sẽ không cần tăng biên chế nếu thực hiện thanh tra.

Về công thức tính lương hưu, một số ĐB lo lắng có sự chênh lệch lớn, thiệt thòi giữa người nghỉ hưu trước và sau thời điểm năm 2018 khi áp dụng cách tính lương hưu mới. Tuy nhiên, ĐB Bùi Sỹ Lợi cho biết, cách tính lương hưu hiện tại, cứ 15 năm thì nam nữ đều được hưởng 45% lương, là đã cao hơn mức thực chất chỉ có 38%. Phương án tính lương hưu trong dự thảo lần này đã được thiết kế lại để đảm bảo cân đối, hài hoà hơn, đồng thời có “giảm xóc” theo từng năm và đảm bảo bình đẳng giới.

Hiện nay, trong số người đang nghỉ hưu đã có 75% số người đã đạt quá mức tối đa 75%, vì vậy chỉ còn 25% số người về hưu bị ảnh hưởng bởi quy định này. Tuy nhiên đến năm 2025 thì quy định này mới áp dụng nên tác động sẽ không nhiều.

Theo dự tính, nếu luật lần này thực thi tốt thì sẽ đạt được mục tiêu đến năm 2020 có 24 triệu người tham gia BHXH, trong đó 20 triệu người tham gia BHXH bắt buộc và 4 triệu người tham gia tự nguyện./.

Hoàng Yến