NSNN bảo đảm đầu tư cho các dịch vụ công cơ bản, thiết yếu ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa.

thay vì hỗ trợ cho đơn vị sự nghiệp công lập (SNCL) như hiện nay sẽ trực tiếp hỗ trợ cho đối tượng nghèo, đối tượng chính sách khi sử dụng dịch vụ công cơ bản, thiết yếu.

Còn lạm dụng kỹ thuật để tăng thu

Ông Nguyễn Trường Giang, cho biết, tính đến cuối năm 2016, cả nước có 57.171 đơn vị SNCL đã được giao cơ chế tự chủ tài chính theo các mức độ khác nhau. Thực hiện cơ chế tự chủ đã giúp các đơn vị SNCL chủ động sử dụng nguồn kinh phí NSNN giao để thực hiện nhiệm vụ có hiệu quả; đồng thời chủ động sử dụng tài sản, nguồn nhân lực để phát triển và nâng cao chất lượng hoạt động cung cấp dịch vụ công (khám chữa bệnh, đào tạo…), phát triển nguồn thu.

Tuy nhiên, ông Giang cũng nhận định, việc thực hiện chủ trương nâng quyền tự chủ đối với các đơn vị SNCL vẫn còn một số hạn chế. Đó là một số bộ, ngành, lĩnh vực chưa có văn bản hướng dẫn. Một số đơn vị SNCL khi mở rộng hoạt động dịch vụ liên doanh, liên kết trong hoạt động còn chạy theo số lượng dịch vụ mà không quan tâm đến chất lượng hoạt động, lạm dụng kỹ thuật để tăng thu. Thu nhập của người lao động giữa các đơn vị sự nghiệp tự đảm bảo chi phí hoạt động còn có sự chênh lệch lớn; xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ còn mang tính bình quân, thiếu các biện pháp quản lý, tăng thu, tiết kiệm chi…

Chuyển sang cơ chế đặt hàng sản phẩm

Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành TW Đảng Khóa XII đặt ra yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện và đồng bộ hệ thống các đơn vị SNCL, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, giữ vai trò then chốt trong thị trường dịch vụ SNC; cung ứng dịch vụ SNC cơ bản, thiết yếu có chất lượng ngày càng cao. Theo ông Nguyễn Trường Giang, đây là lần đầu tiên Ban Chấp hành TW Đảng ban hành một nghị quyết riêng về đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị SNCL.

Nghị quyết 19 đưa ra một số khuyến nghị và giải pháp nhằm tiếp tục thực hiện đổi mới cơ chế phân bổ nguồn lực NSNN và cơ chế hoạt động của các đơn vị SNCL.

Về giải pháp hoàn thiện cơ chế tài chính, theo ông Giang, cần đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi từ phí sang thực hiện giá dịch vụ sự nghiệp công theo hướng Nhà nước quy định khung giá dịch vụ, từng bước tính đủ các chi phí đối với các loại dịch vụ cơ bản, thiết yếu, đồng thời cần gắn với chính sách hỗ trợ phù hợp cho người nghèo, đối tượng chính sách. Đối với giá dịch vụ sự nghiệp công không sử dụng NSNN, giao quyền tự chủ cho các đơn vị cung ứng dịch vụ tự quyết định theo nguyên tắc bảo đảm bù đắp chi phí và có tích lũy.

Bên cạnh đó, đổi mới cơ chế phân bổ nguồn lực, quản lý, cấp phát NSNN. NSNN bảo đảm đầu tư cho các dịch vụ công cơ bản, thiết yếu và đối với các đơn vị SNCL ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc ít người.

NSNN chuyển từ hỗ trợ cho các đơn vị SNCL sang hỗ trợ trực tiếp cho đối tượng nghèo, đối tượng chính sách khi sử dụng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu; chuyển từ hỗ trợ theo cơ chế cấp phát bình quân sang cơ chế Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công căn cứ vào chất lượng đầu ra hoặc đấu thầu cung cấp dịch vụ sự nghiệp công. Thực hiện cơ chế giao vốn, tài sản cho đơn vị SNCL.

Ông Giang cho biết, sẽ phân định rõ hoạt động thực hiện nhiệm vụ chính trị do Nhà nước giao với hoạt động kinh doanh dịch vụ của các đơn vị SNCL. Các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thành danh mục sản phẩm dịch vụ sự nghiệp công sử dụng NSNN. Căn cứ vào danh mục đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, các cơ quan nhà nước được giao quản lý NSNN trong cung cấp dịch vụ công tiến hành rà soát lại việc cấp kinh phí NSNN đối với các đơn vị SNCL thuộc đối tượng quản lý theo hướng: Đối với đơn vị cung cấp các sản phẩm dịch vụ công không nằm trong danh mục sự nghiệp công sử dụng NSNN thì cắt giảm, tiến tới không giao dự toán chi. Các đơn vị SNCL cần tính đủ chi phí cung cấp dịch vụ vào giá dịch vụ và duy trì hoạt động theo nguyên tắc tự cân đối, lấy thu, bù chi.

Đối với các đơn vị cung cấp sản phẩm dịch vụ công nằm trong danh mục sự nghiệp công sử dụng NSNN thì thực hiện phương thức đặt hàng cung cấp dịch vụ sự nghiệp công. Các đơn vị SNCL được Nhà nước đặt hàng cung cấp dịch vụ được quyền tự chủ trong việc sử dụng kinh phí nhà nước đặt hàng trong tổ chức cung cấp dịch vụ SNC, phần kinh phí tiết kiệm được sử dụng để bổ sung thu nhập cho người lao động và trích quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp trong đơn vị.

Bùi Tư