Ảnh: Đức Minh

Cập nhật các chính sách mới

Theo ông Vũ Đức Chính – Cục trưởng Cục Quản lý giám sát kế toán kiểm toán Bộ Tài chính, thông tư hướng dẫn chế độ kế toán ngân sách và tài chính xã được áp dụng cho các xã, phường, thị trấn, với vai trò vừa là 1 cấp ngân sách vừa là 1 cấp dự toán. Theo đó, dự thảo thông tư lần này đã được cập nhật các quy định của Luật Kế toán 2015 và Luật Ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2015.

Cụ thể theo quy định của Luật Kế toán 2015, các xã cần phải lập báo cáo tài chính nộp cho Kho bạc Nhà nước đồng cấp, để có căn cứ lập báo cáo tài chính nhà nước. Còn với Luật NSNN, các xã cần phải lập báo cáo quyết toán NSNN. Quy định này đã được áp dụng theo Thông tư 344/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính về quản lý ngân sách xã và các hoạt động tài chính khác của xã.

Ngoài ra, dự thảo thông tư được xây dựng căn cứ báo cáo đánh giá của các địa phương theo yêu cầu của công văn số 13010/BTC-QLKT của Bộ Tài chính qua quá trình triển khai áp dụng chế độ kế toán ngân sách và tài chính xã theo Quyết định số 94/2005/QĐ-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính và sửa đổi, bổ sung theo Thông tư số 146/2011/TT-BTC.

Đảm bảo khả thi, đúng bản chất hơn

Cũng theo ông Vũ Đức Chính, do trình độ kế toán cấp xã hiện nay chưa cao, để đảm bảo tính khả thi, dự thảo thông tư về cơ bản giữ nguyên nội dung kết cấu của Quyết định 94 (Hệ thống chứng từ kế toán; Hệ thống tài khoản kế toán; Hệ thống sổ kế toán; Hệ thống báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán), chỉ thay đổi một số nội dung cần thiết liên quan đến việc lập báo cáo tài chính của xã theo yêu cầu của Luật Kế toán để cung cấp thông tin cho Kho bạc Nhà nước lập báo cáo tài chính nhà nước, đảm bảo việc hạch toán phù hợp, đúng bản chất hơn.

Theo đánh giá của các đơn vị, qua quá trình thực hiện Quyết định 94 và Thông tư 146/2011/TT-BTC đã đáp ứng cơ bản các biểu mẫu chứng từ kế toán phát sinh tại xã. Do đó, dự thảo thông tư vẫn giữ nguyên hệ thống chứng từ theo quyết định trên.

Bên cạnh đó, để đảm bảo đầy đủ, dự thảo thông tư bổ sung 3 chứng từ kế toán bắt buộc, trong quá trình thực hiện, các xã không được sửa đổi biểu mẫu chứng từ đã quy định gồm: Phiếu thu, Phiếu chi và Giấy đề nghị thanh toán tạm ứng. Ngoài ra quy định rõ trong quá trình thực hiện công tác kế toán của xã được phép tự thiết kế mẫu chứng từ kế toán phù hợp với nội dung nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh theo quy định tại Điều 16 - Luật Kế toán.

Đối với hệ thống tài khoản kế toán, theo quy định của Luật Kế toán 2015 thì các đơn vị phải lập báo cáo tài chính bao gồm: Báo cáo tình hình tài chính; báo cáo kết quả hoạt động; báo cáo lưu chuyển tiền tệ; thuyết minh báo cáo tài chính. Khoản 1 Điều 16 Nghị định 25/2017/NĐ-CP quy định: "Các cơ quan quản lý, thực hiện thu, chi NSNN cấp huyện; cơ quan quản lý tài sản, nguồn vốn của Nhà nước cấp huyện; xã, phường, thị trấn có trách nhiệm lập báo cáo cung cấp thông tin tài chính của đơn vị mình, gửi Kho bạc Nhà nước cấp huyện để tổng hợp thông tin cung cấp cho lập báo cáo tài chính nhà nước”.

Theo quy định, cấp xã hiện nay vừa là cấp ngân sách vừa là cấp đơn vị dự toán, do vậy, đối với nhiệm vụ của cấp ngân sách, xã phải lập báo cáo quyết toán NSNN theo quy định của Luật NSNN và theo hướng dẫn của Thông tư số 344/2016/TT-BTC; đối với nhiệm vụ của đơn vị sử dụng ngân sách (đồng thời là đơn vị dự toán cấp 1) phải lập 4 báo cáo tài chính (theo quy định của Luật Kế toán) và báo cáo cung cấp thông tin (theo quy định Nghị định 25).

Vì vậy, hệ thống tài khoản kế toán được thiết kế đảm bảo kết thúc ngày 31/12 các xã lập được báo cáo tài chính, báo cáo cung cấp thông tin. Đồng thời, kết thúc 31/1 (hết thời gian chỉnh lý quyết toán) phải lập báo cáo quyết toán theo quy định.

Với yêu cầu nêu trên, dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số nội dung liên quan tới hệ thống tài khoản kế toán, trong đó quy định tài khoản kế toán phản ánh thường xuyên, liên tục, có hệ thống tình hình về tài sản, tiếp nhận và sử dụng nguồn kinh phí do NSNN cấp và các nguồn kinh phí khác; tình hình thu, chi hoạt động, kết quả hoạt động và các khoản khác ở các xã.

Đại diện ban soạn thảo thông tư cho biết, các xã phải mở sổ kế toán để ghi chép, hệ thống và lưu giữ toàn bộ các nghiệp vụ kinh tế, tài chính đã phát sinh có liên quan đến xã. Hệ thống sổ kế toán sẽ giữ nguyên như Quyết định 94, điều chỉnh lại một số nội dung cho phù hợp với hệ thống tài khoản kế toán.

Cũng theo đại diện ban soạn thảo, để đảm bảo đơn giản cho các xã, dự thảo thông tư thiết kế 1 mẫu báo cáo tài chính đơn giản, bao gồm thông tin về tình hình tài chính, kết quả hoạt động, thuyết minh báo cáo tài chính; riêng thông tin về lưu chuyển tiền tệ căn cứ vào báo cáo quyết toán thu - chi ngân sách xã.

Nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý ngân sách, các xã lập báo cáo quyết toán ngân sách theo quy định tại Thông tư 344/2016/TT-BTC – nghĩa là được trình bày chi tiết theo mục lục NSNN.

Đức Minh