Đại biểu cấp cao APEC thảo luận tại hội thảo Đối thoại chính sách thương mại diễn ra ngày 11/5/2017.

3 điểm nhấn thực hiện Bô-go

Theo Bộ Công thương, việc đặt ra mục tiêu Bô-go của APEC là dấu mốc quan trọng trong lịch sử hình thành và phát triển của tổ chức hợp tác kinh tế đi đầu của khu vực APEC.

Theo “Báo cáo đánh giá giữa kỳ về tiến độ thực hiện mục tiêu Bô-go” được APEC công bố năm 2016, mức độ tự do hóa thương mại và đầu tư, mở cửa thị trường hiện nay của APEC đã vượt xa rất nhiều so với thời điểm mục tiêu Bô-go được đưa ra.

Thứ nhất, về mở cửa thị trường, tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm của thương mại hàng hóa từ năm 1994 đến năm 2014 là 7,8%, đạt 18,4 nghìn tỷ USD trong năm 2014. Thương mại nội khối đã tăng gấp 4 lần trong giai đoạn này. Con số phản ánh sống động bức tranh tự do hóa của APEC hơn hết phải kể tới là mức độ hàng rào thuế quan giữa các thành viên. Thuế quan MFN (thuế xuất nhập khẩu ưu đãi thông thương) trung bình trong khu vực APEC giảm đến một nửa từ 11% vào năm 1996 xuống còn 5,5% vào năm 2014. Số lượng dòng hàng hưởng thuế suất 0% trong APEC tăng từ 27,3% vào năm 1996 lên mức 45,4% năm 2014.

Thứ hai, mức độ tự do hóa sâu rộng của APEC còn thể hiện ở sự gia tăng nhanh chóng các hiệp định thương mại tự do (FTA) và các hiệp định thương mại khu vực (RTA). Nói cách khác, APEC chính là chất xúc tác cho ra đời rất nhiều hiệp định thương mại. Trong khoảng thời gian giữa năm 1996 và 2015, số lượng các FTA/RTA đi vào thực thi trong APEC tăng từ 22 lên 152, với 61 hiệp định được ký kết giữa các thành viên APEC.

Thứ ba, APEC có thể xem là vườn ươm cho những sáng kiến, những ý tưởng về hội nhập gắn với phát triển. APEC là nơi để các nền kinh tế thành viên thử nghiệm, thúc đẩy những ý tưởng về tự do hoá, thậm chí cả những nội dung gai góc, gặp nhiều trở ngại tại các khuôn khổ đa phương.

Vai trò của Việt Nam

Với vai trò chủ nhà APEC 2017, tại Hội nghị Bộ trưởng Thương mại APEC 23 diễn ra trong 2 ngày 20 và 21/5, Việt Nam tiếp tục đưa việc “đẩy nhanh hoàn thành mục tiêu Bô-go” là một trong những ưu tiên quan trọng trong chương trình nghị sự của APEC năm nay.

Việt Nam đang tích cực cùng các thành viên triển khai nhiều sáng kiến nhằm giải quyết những rào cản tồn tại được nêu ra trong “Báo cáo đánh giá giữa kỳ về tiến độ thực hiện mục tiêu Bô-go”, hướng tới thực hiện thành công mục tiêu Bô-go vào năm 2020.

Bên cạnh những thành công đạt được, APEC đang đứng trước những thách thức không nhỏ để hoàn thành mục tiêu Bô-go đúng hạn trong vòng 3 năm tới. Đó là, kinh tế toàn cầu đang phục hồi chậm chạp sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 khiến thương mại khu vực tăng trưởng chậm lại. Những kết quả tích cực về xoá bỏ hàng rào thuế quan nay bị ảnh hưởng bởi làn sóng bảo hộ gia tăng và áp dụng các biện pháp phi thuế, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Mức độ tự do hóa giữa các thành viên cũng như giữa các ngành còn chênh lệch. Tăng trưởng kinh tế của APEC đứng đầu thế giới cùng với mức sống tăng lên, tỉ lệ nghèo đói giảm xuống nhưng tỉ lệ thất nghiệp đã tăng lên kể từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu, ở mức 4,8% năm 2014 khiến xu thế phản đối toàn cầu hoá và hoài nghi những lợi ích của tự do thương mại đang trỗi dậy.

Tại Hội nghị Bộ trưởng Thương mại APEC 23, các đại biểu cao cấp APEC tập trung thảo luận về các sáng kiến quan trọng nằm trong 3 ưu tiên: Thúc đẩy tăng trưởng bền vững, sáng tạo và bao trùm; nâng cao năng lực cạnh tranh, sáng tạo của doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa trong kỷ nguyên số; tăng cường an ninh lương thực và nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để APEC xây dựng và định hình tương lai hợp tác sau năm 2020.

Hải Linh