Sẽ quyết liệt hơn trong việc xác định giá trị tài sản giao cho đơn vị sự nghiệp công lập quản lý theo quy định tại Nghị định 04.

Từ con số này cho thấy, so với năm 2015 mới có 723 đơn vị thì số đơn vị đủ điều kiện để được giao TS đã tăng lên rất nhiều, tuy nhiên vẫn chưa đạt như kỳ vọng.

Đã có đòn bẩy

Trên thực tế đều thấy rõ việc xác định giá trị TS để giao cho đơn vị sự nghiệp quản lý theo cơ chế giao vốn cho doanh nghiệp là một chủ trương mới, nhưng có ĐVSNCL còn mang tâm lý ngại thay đổi mà vẫn trông chờ vào sự bao cấp của Nhà nước. Một số đơn vị còn chưa thấy được tác dụng quan trọng của việc sử dụng hiệu quả TSNN giao cho đơn vị nên chưa tích cực triển khai. Trong khi đó, công tác chỉ đạo, hướng dẫn của một số bộ, cơ quan trung ương và các địa phương chưa quyết liệt, đồng bộ. Đây chính là nguyên nhân khiến cho kết quả thực hiện việc xác định giá trị tài sản để giao cho ĐVSNCL tự chủ tài chính chưa cao.

Với những bất cập này, đầu năm 2016 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 04/2016/NĐ-CP (Nghị định 04) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2009/NĐ-CP ngày 3/6/2009 của Chính phủ và Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 23/2016/TT-BTC ngày 16/2/2016 hướng dẫn một số nội dung về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL). Tại Nghị định 04, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rất cụ thể việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện việc công nhận và xác định giá trị TS để giao cho ĐVSNCL quản lý theo cơ chế giao vốn cho doanh nghiệp theo quy định. Đặc biệt, đẩy mạnh xã hội hóa trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, dạy nghề, thể thao, môi trường... Theo đó, các bộ, ngành, địa phương đã kiểm tra, rà soát, xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công tại ĐVSNCL; thu toàn bộ các khoản thu được từ việc sử dụng TSNN không đúng quy định nộp vào NSNN, xử lý nghiêm trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị để xảy ra vi phạm và các tập thể, cá nhân có liên quan.

Theo loại hình đơn vị, cơ cấu TSNN của các cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý cho thấy, khối các ĐVSNCL sử dụng nhiều TSNN nhất, chiếm 64,44% tổng số hiện vật và 72,18% tổng giá trị; khối các cơ quan nhà nước đứng vị trí thứ hai với 32,55% tổng số hiện vật và 23,91% tổng giá trị; khối các tổ chức đứng thứ ba với 2,68% tổng số hiện vật và 3,78% tổng giá trị và khối các ban quản lý dự án chiếm tỷ trọng thấp nhất, với 0,33% về hiện vật và 0,13% về giá trị.

Bộ Tài chính nhận định, sau khi có NĐ số 04, số lượng đơn vị đủ điều kiện được nhà nước giao TS cho quản lý đã gia tăng rất nhiều. Hết năm 2016 đã có 74 bộ và địa phương đã có văn bản xác nhận 2.738 ĐVSNCL đủ điều kiện được Nhà nước giao TS. Hiện các ĐVSNCL và các cơ quan chức năng đang hoàn tất các thủ tục để được Nhà nước giao TS chính thức cho đơn vị. Đây là cơ sở để các ĐVSNCL khai thác nguồn lực tài sản hiện có vào mục đích sản xuất, kinh doanh dịch vụ; cho thuê, liên doanh, liên kết theo quy định của pháp luật nhằm nâng cao khả năng tự chủ tài chính của đơn vị, góp phần giảm chi trực tiếp từ NSNN.
Nhiều giải pháp quyết liệt hơn

Mặc dù đã có “đòn bẩy”, tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, số lượng các ĐVSNCL đủ điều kiện được giao TS này vẫn chưa như kỳ vọng. Hơn nữa, việc giao TS cho đơn vị quản lý theo cơ chế giao vốn cho doanh nghiệp để đơn vị được phép sử dụng TS vào mục đích kinh doanh dịch vụ, cho thuê, liên doanh, liên kết còn chậm. Đến nay, vẫn còn một số bộ, ngành, cơ quan trung ương, địa phương chưa hoàn thành việc công nhận ĐVSNCL đủ điều kiện được Nhà nước giao TS theo thời hạn quy định. Nhất là việc thực hiện chính sách khuyến khích xã hội hóa giáo dục, đào tạo, y tế, văn hóa xã hội chưa được quan tâm đúng mức. Từ đó, vừa hạn chế việc khai thác nguồn lực hiện có từ TS vừa hạn chế việc thu hút các nguồn lực của xã hội đầu tư cho các lĩnh vực này để mở rộng độ bao phủ và nâng cao chất lượng dịch vụ sự nghiệp công.

Nguyên nhân được Bộ Tài chính chỉ ra là do ý thức trách nhiệm của một số cấp, ngành, đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo của thủ trưởng đơn vị chưa sát sao, chưa chủ động trong triển khai. UBND một số địa phương chưa ban hành kịp thời danh mục và lĩnh vực địa bàn ưu đãi tiền thuê đất cho cơ sở xã hội hóa.

Do vậy, từ báo cáo này, trong năm 2017, Bộ Tài chính đã đề xuất định hướng để nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng TSNN. Theo đó, sẽ quyết liệt hơn trong việc xác định giá trị TS giao cho ĐVSNCL quản lý theo cơ chế giao vốn cho doanh nghiệp theo quy định tại Nghị định 04. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh rà soát, sắp xếp lại việc sử dụng TS công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, bảo đảm tuân thủ tiêu chuẩn, định mức, chế độ và đẩy mạnh việc áp dụng cơ chế khoán, thuê tài sản phục vụ hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị. Tài sản dôi dư, không còn nhu cầu sử dụng phải được xử lý kịp thời, công khai để thu nộp ngân sách nhà nước. Kiên quyết thực hiện nghiêm Chỉ thị số 27/CT-TTg ngày 25/8/2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường quản lý trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp. Kiểm soát chặt chẽ tiêu chuẩn định mức diện tích trụ sở làm việc theo quy định bao gồm cả diện tích làm việc và diện tích các bộ phận phục vụ, phụ trợ, công cộng, kỹ thuật ngay từ khâu lập, phê duyệt thiết kế đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo trụ sở làm việc.

Vân Hà