Lạm phát ổn định chiếm ưu thế

Khi triển vọng kinh tế toàn cầu được cải thiện, có những lo ngại về biến động lạm phát. Khối Nghiên cứu Kinh tế của ngân hàng HSBC vừa giới thiệu báo cáo "Vietnam at a glance - Lạm phát sẽ đi đến đâu?", tập trung đánh giá về triển vọng lạm phát của Việt Nam.

Theo báo cáo, xu thế chính của lạm phát năm nay được dự đoán là ổn định. Trong khi đà lạm phát của tháng 2 tăng với tốc độ cao nhất trong tám năm qua, lạm phát trung bình vẫn duy trì sự ổn định. Giá lương thực thực phẩm đang điều chỉnh do giá thịt lợn đã bình ổn, có nhiều khả năng sẽ bù đắp những tác động do giá dầu tăng cao gây ra. Trong khi đó, lạm phát từ phía nhu cầu sẽ phục hồi, nhưng có khả năng sẽ tăng chậm hơn do thị trường lao động vẫn tiếp tục suy thoái.

Phân tích cụ thể hơn về diễn biến giá cả, các chuyên gia cho biết trong tháng 2 giảm phát biến mất nhanh hơn so với mong đợi của thị trường. Mặc dù những ảnh hưởng của Tết đóng một vai trò quan trọng, nhưng giá điện tăng mạnh cũng được xem là một động lực chính. Trong khi đó, giá lương thực đang tăng và chi phí vận tải cao hơn cũng góp phần đẩy chỉ số lạm phát lên cao. Mặc dù biến động giá điện có thể chỉ là sự điều chỉnh hành chính chỉ diễn ra một lần, nhưng giá thực phẩm và chi phí vận tải sẽ là những yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ, vì đều có tỷ trọng lớn trong rổ tính chỉ số giá tiêu dùng chung, với tỷ trọng lần lượt là 34% và 10%.

Về thực phẩm, trong khi việc giá thịt heo tăng chậm là điều đáng khích lệ, giá ngũ cốc toàn cầu tăng cao đang gây ra rủi ro tăng giá. Báo cáo kỳ vọng giá thực phẩm sẽ giảm đáng kể sau khi năm ngoái đã có mức tăng 10%

Trong lĩnh vực vận tải, giá vận tải trong nước giảm 11% so với cùng kỳ năm ngoái, là tác nhân kéo lạm phát toàn phần giảm mạnh trong năm 2020. Tuy nhiên, tác động giảm giá sẽ biến mất trong suốt năm 2021 và từ đó sẽ có một số áp lực tăng lạm phát từ giá vận tải (HSBC dự báo giá dầu thô Brent tăng 34% lên 56 USD/thùng vào năm 2021). Như vậy, việc giá cả vận tải tăng nhiều khả năng sẽ được giá lương thực tăng chậm hơn bù đắp, do tỷ trọng của giá vận tải trong chỉ số giá lạm phát tương đối nhỏ hơn.

Còn về yếu tố lạm phát do cầu kéo, lạm phát do nhu cầu trong nước được duy trì tương đối tốt khi Việt Nam vẫn tăng trưởng dương trong năm ngoái. Giá cả trong các nhóm hàng hóa như thiết bị gia dụng, giáo dục và quần áo tăng với tốc độ ổn định nhưng chậm hơn trong năm 2020. Mặc nhu cầu trong nước được kỳ vọng cải thiện vào năm 2021, nhưng thị trường lao động vẫn tiếp tục trì trệ sẽ làm hạn chế lạm phát từ phía nhu cầu. Tuy nhiên, rủi ro tăng lên đến từ chi phí chăm sóc sức khỏe.

Giảm dự báo tăng trưởng GDP xuống 7%

Sau khi xem xét tất cả những yếu tố, chúng tôi kỳ vọng lạm phát của Việt Nam trong năm 2021 sẽ ờ mức trung bình khoảng 3%, chủ yếu phản ánh tác động của việc điều chỉnh giá lương thực. Đồng thời điều này chủ yếu sẽ bù đắp cho giá dầu đang phục hồi. Với việc lạm phát sẽ duy trì thấp hơn nhiều mức trần lạm phát 4% của NHNN trong năm nay, Ngân hàng Nhà nước có nhiều cơ hội để giữ chính sách tiền tệ của mình không thay đổi trong suốt năm 2021. Theo đó, Ngân hàng Nhà nước có thể giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn ở mức 4%.

Đánh giá về ảnh hưởng của dịch bệnh đối với tình hình kinh tế, báo cáo cho rằng sự phục hồi kinh tế của Việt Nam có thể vẫn bị đình trệ do số ca lây nhiễm Covid-19 tăng đột biến trong thời gian gần đây. Tác động kinh tế tương ứng sẽ là sự sụt giảm việc di chuyển mạnh mà mức độ đó có thể so sánh với đợt bùng dịch vào tháng 7/2020. Là một thành tố trong hoạt động tiêu dùng nội địa, điều này đặc biệt sẽ gây ảnh hưởng đến tốc độ phục hồi của các dịch vụ liên quan đến tiêu dùng.

Với tình hình như vậy, chỉ số GDP quý I/2021 sẽ thấp hơn so với dự kiến. Từ đó, HSBC giảm dự báo tăng trưởng hàng năm từ mức 7,6% xuống còn 7%.

Hoàng Yến