Bảng thống kê lãi suất TPCP trúng thầu qua các tháng.

Một số dự báo cho thấy, lãi suất TPCP trúng thầu có thể còn giữ xu hướng tăng trong thời gian tới.

Lãi suất trái phiếu tăng ngày càng rõ

Không còn sôi động như cùng kỳ năm 2017, thị trường TPCP sơ cấp từ đầu năm đến nay cho thấy xu hướng “giảm nhiệt”. Thống kê cho thấy, tỷ lệ giá trị trái phiếu trúng thầu đã có chiều hướng giảm, từ mức 97,3% của tháng 1, giảm xuống còn 85% trong tháng 2 và còn 62,5% trong tháng 3. Xu hướng này vẫn tiếp tục giảm từ tháng 4 đến nay, với tỷ lệ giá trị trúng thầu đều dưới mức 50%, ngoại trừ tháng 6/2018 (54,3%).

Tuy nhiên, việc giảm tỷ lệ trúng thầu không đồng nghĩa với tính hấp dẫn của TPCP giảm. Điều này được minh chứng bằng khối lượng đặt thầu/khối lượng gọi thầu vẫn ở mức khá cao. Theo đó, ngoại trừ tháng 6 (1,9 lần), thì tỷ lệ này đều trên mức 2 lần, đặc biệt là tháng 7 vừa qua vẫn đạt tới 4,89 lần.

Một diễn biến khác cũng đáng quan tâm không kém trên thị trường TPCP sơ cấp là lãi suất trúng thầu đang có dấu hiệu tăng trở lại từ đầu quý II trở lại đây, sau khi tạo “đáy” vào quý I trước đó. Điển hình là lãi suất trái phiếu kỳ hạn 5 năm đã tạo “đáy” vào tháng 3/2018 ở mức 2,93%/năm. Tính từ đầu quý II tới nay, hầu hết các kỳ hạn trái phiếu trúng thầu đều tăng trở lại qua từng tháng.

Cụ thể, tại thời điểm tháng 3/2018, lãi suất trúng thầu của trái phiếu kỳ hạn 5 năm nằm trong khoảng 2,93 đến 2,97%/năm, 7 năm là 3,4%/năm, 15 năm là 4,4%/năm, 20 năm là 5,1%/năm, 30 năm trong khoảng 5,39 đến 5,42%/năm. Đến cuối tháng 7, lãi suất trúng thầu của trái phiếu kỳ hạn 5 năm nằm trong khoảng 3,45 đến 4,1%/năm, 7 năm trong khoảng 3,85 đến 3,9%/năm, 10 năm trong khoảng 4,4 đến 4,48%/năm, 15 năm trong khoảng 4,7 đến 4,78%/năm, 20 năm là 5,22%/năm, 30 năm là 5,42%/năm. Như vậy, chỉ cần so với tháng 6/2018, lãi suất trúng thầu của TPCP tháng 7 đã tăng trên tất cả các kỳ hạn: 5 năm (tăng 0,35%/năm), 10 năm (tăng 0,13%/năm), 15 năm (tăng 0,08%/năm), 20 năm (tăng 0,02%/năm).

Trao đổi với phóng viên TBTCVN, ông Nguyễn Đức Hùng Linh, Giám đốc Phân tích và tư vấn đầu tư, Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI) cho rằng, lãi suất trúng thầu trái phiếu chạm đáy và bắt đầu đảo chiều tăng từ đầu tháng 4 khi kỳ vọng lãi suất từ các thành viên thị trường tăng buộc tổ chức phát hành nâng lãi suất trúng thầu. Kỳ vọng lãi suất tăng chủ yếu từ các yếu tố bên ngoài bao gồm: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đẩy nhanh lộ trình nâng lãi suất cùng xu hướng thắt chặt tiền tệ ở nhiều nền kinh tế phát triển và nguy cơ chiến tranh tiền tệ leo thang gây áp lực lên tỷ giá. Bên cạnh đó, “thanh khoản VND giảm nhanh do Ngân hàng Nhà nước hút tiền bằng tín phiếu và bán dự trữ ngoại hối cũng là một nguyên nhân. Tuy nhiên, lãi suất tăng không đến từ áp lực lạm phát”, ông Linh cho hay.

Nhà đầu tư vẫn kỳ vọng lãi suất cao hơn

Một số dự báo cho thấy, với các yếu tố tác động như hiện nay, lãi suất huy động TPCP có thể còn tiếp tục tăng, mặc dù khó có tính đột biến. Trên diễn biến “giảm nhiệt” của thị trường sơ cấp cũng không khó để lý giải bởi áp lực huy động vốn TPCP từ các tổ chức phát hành năm nay đã có phần “nhẹ nhàng” hơn. Tuy nhiên, TPCP vẫn hấp dẫn nhà đầu tư bởi tỷ lệ đặt thầu/gọi thầu ở mức khá. Điều còn lại có thể chỉ nằm ở “kỳ vọng lãi suất”.

Đánh giá về diễn biến của thị trường TPCP sơ cấp tháng 7 vừa qua, Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) cho rằng, nhu cầu của nhà đầu tư đối với kênh đầu tư trái phiếu vẫn ở mức khá cao, khi khối lượng đặt thầu của tháng 7 gấp 4,89 lần khối lượng gọi thầu. Trong khi đó, tỷ lệ trúng thầu so với giá trị gọi thầu trong tháng 7 chỉ đạt 42,3%. Điều này cho thấy, lãi suất TPCP mặc dù tăng, nhưng vẫn chưa đạt tới kỳ vọng của các nhà đầu tư trên thị trường. Do vậy, tùy thuộc vào nhu cầu huy động vốn, nếu các nhà phát hành tăng lãi suất huy động, thì thị trường trái phiếu sẽ sôi động trở lại.

Theo ông Nguyễn Đức Hùng Linh, xu hướng tăng lãi suất đã nhìn thấy rõ, tuy nhiên, mức tăng chưa lớn, mới tăng khoảng 50 điểm cơ bản so với mức đáy vào cuối tháng 3. Mặt bằng lãi suất vẫn ở mức thấp nhất trong nhiều năm. Do đó, khả năng lãi suất sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới khi các nguy cơ kể trên ngày càng rõ nét hơn. Cung tiền tăng chậm do nhập siêu, áp lực tỷ giá từ bên ngoài... là những yếu tố sẽ khiến lãi suất khó giảm.

Duy Thái