Đại diện Cục Điều tra chống buôn lậu báo cáo kết quả Chiến dịch Con Rồng Mê Kông tại hội nghị đầu mối tình báo khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Ảnh: Thu Hương

Được sự hỗ trợ của Văn phòng Cơ quan phòng chống ma túy và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) và Văn phòng liên lạc tình báo khu vực châu Á – Thái Bình Dương (RILO AP) của Tổ chức Hải quan thế giới, Hải quan Việt Nam đã chủ động xây dựng và triển khai chương trình đấu tranh với tội phạm ma túy xuyên quốc gia được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Tiêu biểu là thành công bước đầu của Chiến dịch Con Rồng Mê Kông - sáng kiến của Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc, nhằm đấu tranh với hoạt động buôn lậu, vận chuyển ma túy và tiền chất trái phép trong khu vực Tiểu vùng sông Mê Kông.

Chủ động chống buôn lậu ma túy khu vực sông Mê Kông

Với vai trò là thành viên Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống ma túy, mại dâm, Tổng cục Hải quan luôn tích cực tham gia xây dựng, sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện các bộ luật và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy; phối hợp với các lực lượng chức năng trong nước và nước ngoài, các tổ chức quốc tế thực hiện công tác đấu tranh, phòng, chống ma túy xuyên quốc gia.

Tại Hội nghị đầu mối tình báo khu vực châu Á – Thái Bình Dương lần thứ 31 vừa diễn ra từ ngày 13 đến 15/11/2019 tại Chiang Mai, Thái Lan, Hải quan Việt Nam báo cáo Chiến dịch Con Rồng Mê Kông. Đây là đồng sáng kiến của Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc, với sự tham gia của các cơ quan hải quan Tiểu vùng sông Mê Kông gồm Campuchia, Myanmar, Lào, Thái Lan nhằm đấu tranh với hoạt động buôn lậu, vận chuyển ma túy và tiền chất trái phép trong khu vực Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng.

Quang cảnh Hội nghị đầu mối tình báo khu vực châu Á – Thái Bình Dương lần thứ 31 diễn ra từ ngày 13 đến 15/11/2019 tại Chiang Mai, Thái Lan. Ảnh: Thu Huơng

Báo cáo nghiên cứu của Cục Điều tra chống buôn lậu (ĐTCBL) cho thấy, các nước Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng bao gồm các quốc gia Campuchia, Trung Quốc, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam. Đây là khu vực nóng về ma túy với sản lượng canh tác cây thuốc phiện ở khu Tam giác vàng đứng thứ 2 thế giới và lượng thuốc phiện được sản xuất trong khu vực tăng cao gấp nhiều lần trong thập kỷ qua - lên đến 876 tấn vào năm 2015.

Điều này đòi hỏi các quốc gia trong khu vực sông Mê Kông và các quốc gia khác trong khu vực cần phải có những hợp tác chặt chẽ hơn trong đấu tranh với hoạt động sản xuất, vận chuyển cũng như sử dụng các chất ma túy. Các lực lượng thực thi pháp luật trong các nước Tiểu vùng sông Mê Kông cần phải hợp tác chặt chẽ xuyên biên giới; chia sẻ thông tin tình báo kịp thời về các hoạt động của các nhóm tội phạm.

Xuất phát từ thực tế nêu trên, Cục ĐTCBL, Tổng cục Hải quan Việt Nam phối hợp với Cục Chống buôn lậu (Hải quan Trung Quốc) đã phối hợp xây dựng “Sáng kiến chương trình hành động kiểm soát chung về đấu tranh chống buôn lậu và vận chuyển trái phép ma túy và tiền chất trong khu vực Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng”, với tên gọi: Con Rồng Mê Kông.

Kết quả, trong giai đoạn hoạt động chính thức từ tháng 9/2018 – 3/2019, Chiến dịch Con Rồng Mê Kông đã triệt phá 164 vụ, thu giữ hơn 2.279 kg ma túy, trong đó 98 vụ nhập khẩu, 18 vụ xuất khẩu và 6 vụ trung chuyển.

Lan tỏa sức mạnh Chiến dịch Con Rồng Mê Kông

Cũng theo Cục ĐTCBL, trên cơ sở thành công của Chiến dịch, RILO AP đã phát động mở rộng chiến dịch Con Rồng Mê Kông toàn khu vực châu Á – Thái Bình Dương nhằm ngăn chặn sự lan tràn của methamphetamine trong khu vực.

Chiến dịch này được triển khai từ ngày 6/5 – 16/6/2019, do RILO AP và UNODC phối hợp điều phối, kết quả đã có 142 vụ bắt giữ ma túy và tiền chất, với tổng số 27 tấn tang vật được thu giữ.

Xuất phát từ thành công nêu trên, tại hội nghị đầu mối tình báo khu vực châu Á - Thái Bình Dương 31, Hải quan Việt Nam đã đề xuất tiếp tục triển khai Chiến dịch Con Rồng Mê Kông 2 trên quy mô toàn diện, mở rộng hơn với 4 trụ cột là chia sẻ thông tin, tăng cường sự tham gia mở rộng của các thành viên, thúc đẩy làm việc nhóm phân tích sau bắt giữ, xem xét mở rộng phạm vi hoạt động.

Về hiệu quả của Chiến dịch Con Rồng Mê Kông, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Công Bình cũng đánh giá, thành công bước đầu của chiến dịch thể hiện sự nỗ lực rất lớn không chỉ của cơ quan hải quan đưa ra sáng kiến là Việt Nam và Trung Quốc, mà còn cho thấy những đóng góp quý báu của từng cơ quan thành viên trong tiểu vùng sông Mê Kông, cũng như sự giúp sức tài trợ kỹ thuật của UNODC và RILO AP.

Ông Nguyễn Công Bình cho rằng, cơ quan chức năng vẫn chưa thể hài lòng với thành quả đạt được. Theo báo cáo UNODC, năm 2018, số lượng ma túy tổng hợp methamphetamine bị bắt giữ trong khu vực Đông Nam Á đã tăng kỷ lục, tăng 700% so với số lượng bắt giữ năm 2008. Trong khi đó, “điểm nóng” Tam giác vàng trong khu vực vẫn được UNODC và RILO AP đánh giá là khu vực sản xuất ma túy tổng hợp và heroin cũng như trồng cây thuốc phiện rất lớn.

“Do đó, không thể chỉ dừng lại ở một chiến dịch này, cơ quan chức năng của các quốc gia cần tăng cường hợp tác mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới trên các bình diện lớn hơn, toàn diện, hiệu quả hơn trong các hoạt động đấu tranh với tội phạm ma túy. Hải quan Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận được sự hợp tác và hỗ trợ của cơ quan hải quan các nước thành viên và các tổ chức quốc tế để đạt kết quả lớn hơn nữa trong công cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy và tội phạm xuyên quốc gia…” - ông Nguyễn Công Bình phát biểu.

Thu Hương - Phương Thảo