Triển khai TT13 đã giúp lượng tiền mặt giao dịch qua KBNN Đắk Nông giảm hẳn. Ảnh: H.T

Tuy nhiên, để hạn chế tới mức thấp nhất việc giao dịch bằng tiền mặt theo các quy định của Chính phủ, công tác này vẫn cần nhiều sự nỗ lực hơn nữa… Giám đốc KBNN Đắk Nông Nguyễn Công Điều nhấn mạnh với phóng viên Thời báo Tài chính Việt Nam xung quanh việc thực hiện TT13 tại đơn vị.

PV: Năm 2017, Bộ Tài chính đã ban hành TT13 quy định quản lý thu, chi bằng tiền mặt qua KBNN, nhằm hạn chế các giao dịch bằng tiền mặt trong khu vực công; hoàn thiện cơ chế cho các phương thức thanh toán hiện đại trong thu, chi ngân sách… Xin ông cho biết việc triển khai thông tư này tại KBNN Đắk Nông thời gian qua thế nào?

Ông Nguyễn Công Điều: Kể từ khi TT13 có hiệu lực, KBNN Đắk Nông đã nhanh chóng triển khai đầy đủ các nội dung theo hướng dẫn.

Cụ thể, KBNN Đắk Nông vừa trực tiếp thu ngân sách và thu khác bằng tiền mặt vừa tích cực phối hợp với các ngân hàng thương mại (NHTM) tổ chức mở rộng địa bàn thu NSNN thông qua hình thức ủy nhiệm thu, từ đó nguồn thu được tập trung nhanh và kịp thời, giảm đáng kể chi phí và thời gian đi lại của các đơn vị, tổ chức, cá nhân nộp thuế. Với phương thức này, trong thời gian qua lưu lượng tiền mặt thu qua KBNN Đắk Nông đã giảm đáng kể. Theo đó, tỷ lệ thu bằng tiền mặt qua các NHTM tăng lên, chiếm trên 75% tổng thu NSNN và 88% tổng số món thu. Ngoài ra, đơn vị còn phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế, NHTM triển khai tốt thu thuế điện tử thông qua tài khoản khách hàng mở tại các chi nhánh, phòng giao dịch của các NHTM trên địa bàn.

Ông Nguyễn Công Điều

Về công tác chi bằng tiền mặt, KBNN Đắk Nông đã thực hiện việc quản lý tiền mặt chặt chẽ trong nội bộ đơn vị, luôn đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu thanh toán, chi trả cho các đơn vị, khách hàng giao dịch với KBNN. Đồng thời, KBNN Đắk Nông đã phối hợp với Cục Kế toán nhà nước (KBNN), Ngân hàng Nhà nước và NHTM trên địa bàn đáp ứng tốt nhu cầu tiền mặt ở mọi thời điểm.

Ngoài ra, để thực hiện tốt chủ trương của Chính phủ quy định tại Chỉ thị số 20/2007/CT-TTg ngày 24/8/2007 về việc trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương từ NSNN, KBNN Đắk Nông đã hướng dẫn các đơn vị giao dịch thanh toán các khoản chi theo nguyên tắc thanh toán bằng chuyển khoản trực tiếp từ tài khoản của đơn vị giao dịch mở tại KBNN tới tài khoản của người cung cấp hàng hóa dịch vụ, người hưởng lương từ NSNN và người thụ hưởng khác tại KBNN hoặc tại các NHTM. Đến nay, hầu hết các đơn vị thụ hưởng NSNN đều thực hiện các khoản chi thanh toán cá nhân qua tài khoản cá nhân ATM (tính riêng khoản chi lương qua tài khoản cá nhân chiếm 96,75%). KBNN Đắk Nông cũng thường xuyên đôn đốc các đơn vị thụ hưởng NSNN, nơi chưa thuộc diện bắt buộc chi trả cá nhân qua tài khoản nhanh chóng hoàn thiện các điều kiện để thực hiện nhằm giảm bớt việc nhận tiền mặt từ KBNN.

PV: Theo đánh giá từ phía KBNN, mặc dù lượng tiền mặt thanh toán đã giảm, nhưng tại một số địa phương, khối lượng tiền mặt giao dịch qua KBNN vẫn còn lớn. Nguyên nhân được cho là xuất phát từ thói quen thích dùng tiền mặt của các đơn vị sử dụng ngân sách, hay như hạ tầng thanh toán tại các khu vực nông thôn, thành thị tại Việt Nam chưa đồng bộ… Tại Đắk Nông có gặp những trở ngại này không, thưa ông?

Ông Nguyễn Công Điều: Đúng là như thế, hiện còn nhiều đơn vị sử dụng ngân sách vẫn giữ thói quen thích dùng tiền mặt trong giao dịch…

Ngoài ra, tại Đắk Nông, không phải lúc nào, khi nào cũng có thể chuyển khoản một khoản chi nào đó, mà chỉ có thể sử dụng phương thức chi bằng tiền mặt mới đáp ứng kịp thời yêu cầu thanh toán chi trả từ nguồn NSNN. Chẳng hạn, đối với các khoản chi bồi thường giải phóng mặt bằng cho người dân (người dân không có tài khoản tại NHTM hoặc người dân có tâm lý thích nhận tiền mặt hơn là chuyển khoản qua NHTM, vì họ sẽ mất thời gian và chi phí khi đi lại giao dịch). Bên cạnh đó, việc chi trả thanh toán cá nhân đối với các đơn vị thuộc lĩnh vực an ninh - quốc phòng đôi khi chưa thể thực hiện thanh toán qua ATM, vì trên địa bàn không có NHTM đáp ứng được điều kiện thanh toán cá nhân của ngành… Một số khoản chi mà người cung cấp hàng hóa, dịch vụ không mở tài khoản tại NHTM và cũng có một số khoản chi nhỏ, lẻ phải sử dụng tiền mặt để thực hiện mới đáp ứng được yêu cầu quản lý của đơn vị thụ hưởng NSNN.

PV: Vậy theo ông, để việc thanh toán không dùng tiền mặt mang lại hiệu quả thực sự trong thời gian tới, cơ quan quản lý cần phải thực hiện những gì?

Ông Nguyễn Công Điều: Ngoài các giải pháp đã được KBNN đưa ra, theo tôi, trong thời gian tới, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục tuyên tuyền để người dân, các đơn vị sử dụng NSNN hiểu một cách toàn diện về lợi ích mang lại của việc không sử dụng tiền mặt trong thanh toán.

Về mặt pháp lý, Chính phủ, Bộ Tài chính cần nghiên cứu ban hành chế độ, chính sách về quản lý thu, chi tiền mặt phù hợp với thực tiễn và điều kiện áp dụng để địa phương thực hiện. Chẳng hạn: cần cụ thể hóa nội dung chi, mức chi bằng tiền mặt; quy định rõ về các khoản chi thanh toán cá nhân, nhất là “thanh toán khác” thuộc lĩnh vực chuyên ngành, đặc thù… nhằm tách bạch được khoản chi nào được phép chi bằng tiền mặt, nội dung chi nào sẽ thực hiện thanh toán bằng chuyển khoản… từ đó tạo điều kiện cho các đơn vị thụ hưởng NSNN hoàn thành nhiệm vụ được giao và tăng cường công tác kiểm soát chi của các đơn vị KBNN.

Về phía các NHTM cần tiếp tục mở rộng địa bàn lắp đặt cây ATM tại các địa bàn đông dân cư, trung tâm thương mại và các địa phương thuộc diện bắt buộc chi trả thanh toán qua ATM do cấp có thẩm quyền quy định. Mặt khác, các NHTM tiếp tục triển khai phương thức thanh toán không dùng tiền mặt qua các sản phẩm mới như máy chấp nhận thẻ ghi nợ (POS), thanh toán qua điện thoại di động hoặc máy tính bảng… Đồng thời, có chính sách phù hợp về thủ tục, phí, các tiện ích và các ưu đãi khác… nhằm khuyến khích người dân mở tài khoản giao dịch tại các NHTM.

PV: Xin cảm ơn ông!

Vân Hà (thực hiện)