Cán bộ KBNN Bạc Liêu hỗ trợ người dân làm thủ tục thanh toán. Ảnh: T.T

Trong đó, thực hiện nhiệm vụ thu NSNN và điều tiết cho các cấp ngân sách đảm bảo kịp thời, đúng quy định; kiểm soát, thanh toán đầy đủ, kịp thời các khoản chi NSNN, đặc biệt là các khoản chi phục vụ an sinh xã hội, phòng chống dịch bệnh…

2 tháng đầu năm đã từ chối các khoản chi gần 2 tỷ đồng

Tính đến hết ngày 29/2, hệ thống KBNN đã thực hiện kiểm soát chi ước đạt 150.600 tỷ đồng chi thường xuyên (đạt 13,5% dự toán) và 32.051,2 tỷ đồng chi đầu tư phát triển (đạt 7,1% kế hoạch Quốc hội, Chính phủ giao năm 2020 kiểm soát chi qua KBNN). Thông qua công tác kiểm soát chi NSNN, KBNN đã phát hiện ước khoảng 203 khoản chi chưa đủ thủ tục theo quy định, đã yêu cầu bổ sung các thủ tục cần thiết và từ chối thanh toán số tiền 1,1 tỷ đồng đối với chi thường xuyên và 0,7 tỷ đồng đối với chi đầu tư phát triển. Vừa kiểm soát chặt chẽ, vừa đảm bảo thông thoáng, thanh toán đầy đủ, kịp thời các khoản chi ngân sách là một trong những nguyên tắc được hệ thống KBNN thực hiện từ nhiều năm qua.

Có thể nói, thời gian qua, trong công tác kiểm soát chi NSNN, KBNN đã xây dựng và triển khai quy trình kiểm soát cam kết chi qua KBNN, đảm bảo các khoản chi NSNN được thực hiện đúng thẩm quyền và trong phạm vi nguồn lực được phân bổ, góp phần nâng cao kỷ cương kỷ luật tài chính và ngăn chặn nợ đọng.

Cơ chế, quy trình kiểm soát chi NSNN được hoàn thiện theo hướng ngày càng đơn giản, rõ ràng, minh bạch; phân định rõ trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan, đơn vị; từng bước chuyển từ kiểm soát trước, thanh toán sau sang thanh toán trước, kiểm soát sau.

Kết quả, đã rút ngắn thời gian kiểm soát chi đầu tư từ 7 ngày xuống còn 1 - 3 ngày làm việc; bước đầu thực hiện kiểm soát chi theo rủi ro căn cứ vào giá trị của khoản chi; kiểm soát chi theo cơ chế khoán chi; thực hiện quy trình kiểm soát chi một cửa... Bên cạnh đó, KBNN cũng đã xây dựng và trình cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực KBNN, góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương tài chính. Từ năm 2007 đến nay, KBNN đã phát hiện hàng chục nghìn khoản chi chưa chấp hành đúng thủ tục, chế độ quy định; số tiền KBNN từ chối thanh toán giai đoạn 2007 - 2019 là trên 3.500 tỷ đồng, tương ứng với gần 509.000 món.

Chỉ tính riêng trong năm 2019, KBNN đã ban hành khoảng 24 văn bản hướng dẫn KBNN các tỉnh, thành phố về công tác kiểm soát chi và tháo gỡ khó khăn vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ giải ngân đúng tinh thần chỉ đạo của Bộ Tài chính và Chính phủ đã minh chứng cho điều này.

Đối với các khoản chi thường xuyên NSNN, KBNN tăng cường kiểm soát chặt chẽ, nhất là các khoản chi như: chi khánh tiết, hội nghị, hội thảo, đi công tác nước ngoài, mua sắm trang thiết bị, xe ô tô,... đảm bảo tiết kiệm và theo đúng quy định của Chính phủ; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công. KBNN tỉnh thực hiện kiểm soát các khoản chi thường xuyên NSNN đảm bảo trong phạm vi dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt, theo đúng nội dung, đúng mục đích, đúng tiêu chuẩn, định mức theo quy định của pháp luật hiện hành; thực hiện kiểm soát, thanh toán chi tiền mặt, thanh toán chi lương, thanh toán các khoản mua sắm theo phương thức tập trung, mua sắm máy móc trang thiết bị, mua sắm xe ô tô theo đúng quy định.

Đối với chi đầu tư, thực hiện kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua KBNN được kịp thời, theo đúng quy định. Đối với các dự án ODA, chỉ thực hiện kiểm soát xác nhận thanh toán khi chương trình, dự án được cấp có thẩm quyền giao dự toán vốn ngoài nước và được nhập trên hệ thống TABMIS. KBNN đã đôn đốc chủ dự án thực hiện hạch toán ghi thu ghi chi ngay sau khi chuyển tiền cho đơn vị thụ hưởng hoặc nhận được thông báo của Bộ Tài chính, nhà tài trợ. Đối với các chương trình, dự án mở tài khoản nguồn tại KBNN, hướng dẫn chủ dự án làm thủ tục hạch toán ghi thu ghi chi đồng thời với chứng từ đề nghị thanh toán cho đơn vị thụ hưởng.

Về quản lý cán bộ thực hiện nhiệm vụ, KBNN nghiêm cấm các hành vi sách nhiễu, gây chậm trễ, khó khăn cho các chủ đầu tư trong quá trình thực hiện giải ngân vốn đầu tư; nghiêm túc kiểm điểm rõ trách nhiệm, xử lý kỷ luật đối với các cá nhân cố tình vi phạm.

Thực hiện nghiêm các quy định, ngăn chặn rủi ro trong quản lý NSNN

Tuy nhiên, theo KBNN, trong quá trình triển khai kiểm soát chi ngân sách, vẫn còn có một số vướng mắc về cơ chế chính sách. Một số quy định chưa rõ ràng, còn chồng chéo, gây khó khăn trong thực hiện của các đơn vị sử dụng ngân sách, chủ đầu tư và KBNN các cấp trong quá trình kiểm soát thanh toán. Ví dụ như, đối với công tác kiểm soát chi lương, hiện cũng còn một số vướng mắc như mẫu bảng thanh toán cho người thụ hưởng chưa được quy định rõ hoặc phát sinh thêm công việc cho các KBNN địa phương... Nguyên nhân bảng thanh toán cho người thụ hưởng là một thành phần thủ tục hành chính, cần phải được quy định tại nghị định của Chính phủ. Việc ứng dụng công nghệ thông tin (qua dịch vụ công) trong việc gửi bảng thanh toán cho người thụ hưởng chưa được triển khai. Một số địa phương cũng chưa phổ biến, quán triệt cho cán bộ kiểm soát chi về mục tiêu, ý nghĩa công tác kiểm soát chi lương trong phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro trong quản lý NSNN.

Đối với chi đầu tư xây dựng cơ bản, gặp vướng mắc trong kiểm soát chi kế hoạch vốn đầu tư công cho dự án để hoàn trả vốn cho Quỹ phát triển đất. Hiện nay các KBNN gặp khó khăn trong việc kiểm soát chi kế hoạch vốn đầu tư công cho dự án để hoàn trả vốn cho Quỹ phát triển đất, trước đây đã ứng vốn cho Quỹ bảo lãnh tín dụng tỉnh để thực hiện thi công xây dựng các công trình san tạo mặt bằng, tạo quỹ đất để đấu giá quyền sử dụng đất, số tiền sau bán đấu giá đã nộp hết vào ngân sách tỉnh. Tuy nhiên, việc giao kế hoạch vốn đầu tư và bố trí vốn đầu tư công sau khi dự án đã được thanh toán là chưa đúng quy định Luật Đầu tư công số 49/2014/QH13...

Để thực hiện kiểm soát tốt thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản năm 2020, KBNN đề nghị kho bạc tỉnh tiếp tục tập trung chỉ đạo các phòng, bộ phận kiểm soát chi tại các đơn vị thuộc và trực thuộc thực hiện nghiêm các nội dung liên quan đến công tác kiểm soát chi vốn đầu tư theo đúng quy định của Luật Đầu tư công số 49/2014/QH13, Luật NSNN, Luật Xây dựng và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Việc kiểm soát thanh toán các dự án đầu tư xây dựng cơ bản đảm bảo theo đúng danh mục dự án và kế hoạch vốn được cấp có thẩm quyền giao hàng năm, phù hợp với kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn theo quy định tại Luật Đầu tư công.

Minh Anh