Một bộ phận công chức rất có năng lực nhưng lại thiếu động lực

Theo báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, tiền lương và chế độ đãi ngộ đối với công chức, viên chức còn nhiều hạn chế. Tình trạng viên chức trong ngành Y tế thôi việc hoặc bỏ việc làm ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc y tế, khám chữa bệnh khu vực công và gây lo ngại cho dư luận xã hội ngay sau thời gian dài chống dịch Covid-19.

Các ĐBQH tập trung cho ý kiến những vấn đề cử tri và nhân dân cả nước quan tâm.

Tính thời điểm từ 1/1/2020 đến 30/6/2022 theo thống kê của 63 tỉnh, thành, các bộ, ngành cho thấy số công chức, viên chức nghỉ việc, thôi việc là 39.552 người, chiếm tỷ lệ 1,94%. Trong đó chủ yếu là viên chức chiếm tỉ lệ đa số (hơn 35.000 người), còn lại số công chức khoảng hơn 4.000 người. Tính theo lĩnh vực, số công chức, viên chức nghỉ việc chủ yếu rơi vào 2 ngành giáo dục và y tế. Ngành Giáo dục trong 2,5 năm qua có 16.427 người xin thôi việc. Với y tế trong 2,5 năm qua có 12.198 người xin thôi việc.

Có ý kiến tại Quốc hội, ĐB Trần Văn Khải (Hà Nam) cho rằng, về thể chế, hiện nay chúng ta vẫn chưa có những cải cách đủ mạnh để tạo lập một thể chế mạnh mẽ và hiệu lực cao cho những nhiệm vụ sống còn. ĐB Trần Văn Khải đề nghị Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ trong thời gian tới cần quyết liệt hơn giải quyết các bài toán lớn về năng lực đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững, nâng cao năng suất lao động. Đặc biệt là cải cách thể chế để bộ máy công quyền có thể phát huy tối đa tiềm năng, vị thế và trách nhiệm trước đất nước của mình.

“Về tình trạng một bộ phận công chức sợ sai, đùn đẩy trách nhiệm, thực tế hiện nay có một bộ phận không nhỏ công chức rất có năng lực nhưng lại thiếu về động lực, hoặc họ giống như một số cầu thủ bóng đá còn cá độ hoặc đi lững thững trong những trận đấu quyết liệt, có tính sống còn hay chủ động bỏ ra ngoài sân khi trận đấu còn cần họ”- ĐB Trần Văn Khải ví von.

Theo ĐB, việc cấp bách hiện nay là chúng ta phải xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, chế độ tối ưu để tuyển chọn và xây dựng cho được một đội ngũ công chức, lãnh đạo ưu tú, dấn thân vì Tổ quốc mình.

“Tôi tin rằng họ rất cần được cả xã hội cổ vũ, ủng hộ hết mình để làm nên những kỳ tích mà cả dân tộc có thể tự hào, không chỉ cho thế hệ hôm nay mà cả nhiều thế hệ mai sau. Một thể chế mạnh mẽ, minh bạch, rõ ràng và hiệu lực cao sẽ tạo môi trường làm việc tối ưu, giúp cho công chức yên tâm làm việc, thu nhập chính đáng từ lương đủ nuôi mình và giúp đỡ gia đình và quan trọng hơn họ được pháp luật bảo vệ và khi đó, nhiều người bình thường sẽ trở thành anh hùng khi đảm nhiệm những nhiệm vụ gian khó”- ĐB Trần Văn Khải nói thêm.

Nguyên nhân từ áp lực, tiền lương thấp

Về vấn đề này, thảo luận tại tổ trước đó, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho rằng, cần có giải pháp về vấn đề này. Bộ trưởng nhấn mạnh việc tập trung nâng cao đời sống của cán bộ, công chức, viên chức, trong đó điều chỉnh tăng lương cơ sở chính là một cách để giảm bớt khó khăn cho người lao động.

ĐB Nguyễn Thị Thủy: Áp lực công việc rất lớn nên cán bộ, nhân viên y tế chuyển việc.

Đồng thời, về lâu dài phải xem xét lại tổng thể, công tâm, khách quan công tác tuyển dụng, sử dụng, quản lý công chức, viên chức. Từ đó thay đổi toàn diện việc quản lý, sử dụng, đặc biệt là tuyển dụng công chức, viên chức, nhất là đội ngũ đang thực hiện nhiệm vụ công ích trong bối cảnh cơ chế thị trường. Thêm vào đó, cần xây dựng môi trường làm việc văn hóa, thân thiện để người lao động yên tâm làm việc…

Tại hội trường Quốc hội, ĐB Nguyễn Thị Thuỷ (Bắc Kạn) đã bấm nút tranh luận về nguyên nhân tình trạng nghỉ việc của nhân viên y tế. ĐB bày tỏ tán thành với ý kiến của một số ĐBQH rằng trong thời gian vừa qua tình trạng nhiều nhân viên y tế xin nghỉ việc do nguyên nhân chính về thu nhập. Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ cho rằng bên cạnh nguyên nhân này, còn có nhiều nguyên nhân khác cần xem xét, phân tích, đánh giá.

Dẫn chứng bằng các con số, ĐB nêu: tại Bệnh viện Bạch Mai, mỗi ngày có khoảng 9.000 bệnh nhân tới khám, 4.000 bệnh nhân điều trị nội trú, các y bác sĩ phải khám vài chục đến cả trăm bệnh nhân mỗi ngày, áp lực rất lớn, thậm chí chỉ đủ sức để quan tâm đến căn bệnh chứ không phải người bệnh. Ở các trạm y tế xã phường, vốn đã ít nhân lực, nhưng phải đảm trách nhiệm vụ các Chương trình mục tiêu quốc gia, vừa phải đi khắp nơi để lấy mẫu xét nghiệm, điều tra dịch tễ, quản lý F0 và tiêm chủng. Áp lực công việc rất lớn nên dẫn đến tình trạng cán bộ, nhân viên y tế chuyển việc.

ĐB Nguyễn Thị Thủy đề nghị Chính phủ cần cải thiện môi trường làm việc của ngành Y tế; đồng thời đẩy mạnh công nghiệp dược và sản xuất vắc- xin để chúng ta có thể chủ động nguồn lực ngay từ trong nước mà không phải lệ thuộc vào nhập khẩu như hiện nay.

“Cần phải coi là giải pháp căn cơ, chiến lược vì khi có dịch bệnh xảy ra sẽ có tổn thất về người, sau đó tốn kém tiền của trong nhập khẩu và có thể có thêm một vụ Việt Á mới”- ĐB Nguyễn Thị Thủy nói./.