Thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức ghi nhận giá trị bán ròng của khối ngoại vượt mốc 50.000 tỷ đồng ngay trong tuần đầu tháng 5/2026, tương đương khoảng 1,9 tỷ USD. Con số này tiếp tục nối dài xu hướng rút vốn kéo dài nhiều năm gần đây của nhà đầu tư nước ngoài. Trước đó, theo thống kê của MBS, năm 2025 đánh dấu năm bán ròng thứ ba liên tiếp của khối ngoại và cũng là năm bán ròng kỷ lục với tổng giá trị lên tới 135.329 tỷ đồng, tương đương khoảng 5,2 tỷ USD.
Áp lực bán ròng hiện tập trung mạnh tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, bao gồm cả các cổ phiếu vốn hoá lớn từng được nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ với tỷ trọng cao. FPT hiện là cổ phiếu bị bán ròng mạnh nhất thị trường từ đầu năm với giá trị hơn 14.231 tỷ đồng. Con số này đã vượt hơn 20% mức bán ròng của cả năm 2025 và chiếm tới khoảng 27% tổng giá trị bán ròng toàn thị trường.
 |
| Nguồn: Vietstock Finance. Đồ họa: Phương Anh |
Đà bán ròng thời gian qua đã kéo tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại FPT hiện đã giảm đáng kể. Tính đến ngày 12/5/2026, room ngoại tại doanh nghiệp công nghệ này còn dư hơn 19%, trong khi cuối năm 2023 con số còn lại chưa tới 3,5%. Trong khi nhiều năm trước đây, FPT từng là một cổ phiếu từng thường xuyên kín room ngoại.
Bên cạnh FPT, nhiều cổ phiếu trụ khác cũng chịu áp lực bán ròng lớn. Từ đầu năm, VHM bị bán ròng hơn 11.500 tỷ đồng, VIC gần 9.100 tỷ đồng và VCB cũng vượt trên 6.000 tỷ đồng. Nhiều cổ phiếu ngành ngân hàng khác cũng nằm trong những cổ phiếu bị khối ngoại bán nhiều nhất như ACB, HDB, BID hay CTG với giá trị bán ròng trên cả nghìn tỷ đồng.
Dù vậy, dòng vốn vẫn luân chuyển và tập trung đổ vào một số cổ phiếu, nhất là doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận, hưởng lợi từ chu kỳ hàng hóa, đầu tư công hoặc sự hồi phục tiêu dùng nội địa. Cổ phiếu của ông lớn ngành thép - HPG dẫn đầu danh sách được mua ròng với giá trị hơn 5.200 tỷ đồng. Theo sau là MBB với hơn 3.800 tỷ đồng và MSN gần 2.650 tỷ đồng được giải ngân. Các mã MWG, DCM, IDC, VPL, VCI, GMD và BSR cũng nằm trong nhóm được mua ròng đáng chú ý.
Theo ông Trần Thanh Tùng - chuyên gia từ Chứng khoán BIDV (BSC), xu hướng bán ròng hiện nay không chỉ diễn ra tại Việt Nam mà xuất hiện ở phần lớn các thị trường châu Á và Đông Nam Á.
“Khối ngoại bán ròng không phải vì Việt Nam “xấu” đi, mà vì đang có những nơi khác hấp dẫn hơn”, chuyên gia từ BSC nhận định. Theo ông, dòng tiền quốc tế hiện tập trung mạnh vào các chủ đề tăng trưởng mới như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn và các doanh nghiệp có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng công nghệ. Điều này khiến nhiều thị trường mới nổi tại châu Á chịu áp lực rút vốn ngắn hạn để tái phân bổ danh mục.
Nghịch lý dòng vốn ngoạiTrái với xu hướng dòng vốn gián tiếp nước ngoài (FII) trên thị trường chứng khoán tiếp tục bị rút ròng mạnh, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn đang đón dòng vốn vào lớn. Tính đến ngày 27/4/2026, vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt khoảng 18,24 tỷ USD, tăng 71,5% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện trong 4 tháng đầu năm 2026 ước đạt khoảng 7,4 tỷ USD và là mức giải ngân cao nhất trong 4 tháng đầu năm của giai đoạn 5 năm qua. FDI thường gắn với hoạt động sản xuất kinh doanh dài hạn và được hưởng nhiều ưu đãi về môi trường đầu tư, thuế và hạ tầng. Trong khi đó, FII mang tính đầu tư tài chính, chịu ảnh hưởng lớn từ định giá, xu hướng dòng vốn toàn cầu và phân loại thị trường. |
Thực tế, xu hướng này đang diễn ra khá rõ trên thị trường quốc tế. Thống kê diễn biến dòng vốn toàn cầu trong tuần đầu tháng 5/2026, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Phó giám đốc Khối Kinh doanh Chứng khoán ABS cho biết, các quỹ cổ phiếu toàn cầu đã hút ròng tuần thứ bảy liên tiếp, với tổng giá trị khoảng 4,35 tỷ USD. Trong đó, riêng các quỹ công nghệ hút ròng tới 2,83 tỷ USD.
Động lực đến từ kết quả kinh doanh khả quan của các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu cùng kỳ vọng về các thỏa thuận địa chính trị, đặc biệt là khả năng hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Điều này tiếp tục củng cố vị thế của nhóm cổ phiếu AI như tâm điểm hút vốn trên toàn cầu.
Qua quá trình tiếp xúc với nhà đầu tư tại nhiều thị trường châu Á, theo ông Matthew Smith - Giám đốc Phân tích Chứng khoán Yuanta, nhiều nhà đầu tư nước ngoài đang bối rối về định giá và việc đà tăng mang tính tập trung. Tâm lý thận trọng cũng bao trùm nhóm ngân hàng do câu chuyện thanh khoản, nhất là khi tăng trưởng tổng dư nợ cho vay cao hơn nhiều mức tăng của tiền gửi khách hàng. Trong khi đó, theo quan sát của ông Matthew Smith,một số dòng tiền bắt đầu thăm dò nhóm tiêu dùng và thậm chí là FPT khi hệ số P/E đang rơi xuống thấp do giá cổ phiếu giảm sâu thời gian qua.
FPT là cổ phiếu chịu áp lực bán ròng mạnh dù doanh nghiệp công nghệ này thực tế cũng đang sở hữu nhiều hợp đồng liên quan đến AI và chuyển đổi số. Dòng vốn toàn cầu hiện không còn phân bổ theo logic “ngành nghề” đơn thuần mà đang tập trung rất mạnh vào những doanh nghiệp AI dẫn dắt quy mô toàn cầu.
Dù vậy, theo chuyên gia từ BSC, áp lực bán ròng có thể giảm dần khi quá trình tái phân bổ danh mục toàn cầu hoàn tất và nhiều thị trường lớn đã lên vùng định giá cao. Thị trường chứng khoán Việt Nam cũng từng trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh bởi áp lực bán ròng, trước khi dòng tiền ngoại quay trở lại đáng kể trong tháng 5/2025.
Cùng với đó, thị trường chứng khoán Việt Nam được hỗ trợ bởi những yếu tố tích cực như câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán, đi cùng là việc thực thi các giải pháp như nền tảng tương tác trực tuyến (STP) giữa các ngân hàng lưu ký và công ty chứng khoán và Cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), mở rộng thời gian giao dịch và phát triển sản phẩm mới...
