Khơi thông động lực thể chế và thị trường cho mục tiêu Net Zero

Song Linh
Ngày 20/3/2026 tại Hà Nội, VCCI phát động Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026”, tạo cú hích kết nối chính sách - thị trường - doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng “0”.
aa
Thái Nguyên triển khai Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030 Việt Nam hướng tới xây dựng một môi trường thể chế hiện đại, minh bạch và lấy doanh nghiệp làm trung tâm

Áp lực chuyển dịch năng lượng và bài toán Net Zero

Biến đổi khí hậu đang chuyển từ nguy cơ dài hạn thành sức ép hiện hữu đối với mọi nền kinh tế. Các hiện tượng thời tiết cực đoan, rủi ro thiên tai gia tăng, cùng với những biến động địa chính trị toàn cầu đã và đang tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng, chi phí sản xuất và chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) không còn là lựa chọn, mà trở thành chuẩn mực phát triển mới, buộc các quốc gia phải tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững.

Khơi thông động lực thể chế và thị trường cho mục tiêu Net Zero

Ông Nguyễn Quang Vinh phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Hải Anh

Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Quang Vinh - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) nhấn mạnh: chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng không chỉ là yêu cầu cấp thiết về môi trường, mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng mới. Theo ông, hành trình hướng tới Net Zero là tất yếu, nhưng đòi hỏi sự quyết tâm và đồng hành của toàn xã hội, trong đó cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm.

Nhận định này cho thấy cách tiếp cận đang có sự chuyển dịch rõ nét: từ “ứng phó” sang “chủ động tận dụng cơ hội” trong quá trình chuyển đổi xanh.

Với Việt Nam, thách thức mang tính “kép”: vừa phải duy trì tốc độ tăng trưởng cao, vừa phải thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải. Cam kết đạt Net Zero vào năm 2050 đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mô hình phát triển theo hướng bền vững và bao trùm.

Thời gian qua, hệ thống chính sách về tăng trưởng xanh, chuyển dịch năng lượng của Việt Nam đã từng bước hoàn thiện. Các sáng kiến hợp tác quốc tế như chương trình chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) mở ra cơ hội tiếp cận nguồn lực tài chính và công nghệ.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai vẫn còn nhiều “điểm nghẽn”: nguồn lực đầu tư hạn chế, công nghệ lõi chưa đáp ứng yêu cầu, hệ thống đo đếm phát thải chưa đồng bộ, năng lực thực thi ở địa phương còn yếu.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp vẫn chưa được “kích hoạt” đầy đủ để trở thành động lực dẫn dắt quá trình chuyển đổi. Đây chính là khoảng trống cần được lấp đầy thông qua các cơ chế kết nối hiệu quả hơn giữa thể chế và thị trường. Trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, từ xung đột địa chính trị đến biến động giá năng lượng, yêu cầu xây dựng một hệ thống năng lượng bền vững, linh hoạt và có khả năng chống chịu càng trở nên cấp thiết.

Mở không gian kết nối, thúc đẩy hành động thực chất

Dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 - 12/6/2026 tại Hà Nội, Diễn đàn mang chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero”, với sự tham gia của lãnh đạo Chính phủ, các tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.

Điểm nhấn của chương trình là chuỗi hoạt động đa dạng: các phiên thảo luận chuyên sâu về năng lượng và môi trường, chương trình bình xét và vinh danh các sáng kiến “Năng lượng và môi trường xanh bền vững tại Việt Nam”, cùng triển lãm “Con đường xanh - Net Zero Việt Nam”.

Không gian triển lãm được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp với các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính xanh, nhà tài trợ và hệ sinh thái chuyên gia, qua đó thúc đẩy các dự án chuyển đổi xanh từ ý tưởng đến triển khai thực tế.

Từ vai trò đồng tổ chức chương trình, bà Nguyễn Thị Thanh Thúy - Chủ tịch Hội đồng Năng lượng Thế giới tại Việt Nam (WEC-VN) cho biết, thông qua Diễn đàn, WEC-VN kỳ vọng góp phần đưa các chuẩn mực và công cụ quốc tế vào thực tiễn Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình chuyển dịch năng lượng hiệu quả, phù hợp và bền vững. Đồng thời, hình thành cơ chế kết nối liên tục giữa các đơn vị đạt giải với hệ sinh thái chuyên gia, nhà tài trợ, quỹ khí hậu, tổ chức quốc tế và các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tài chính xanh.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, chương trình hiện đang nhận được nhiều phản hồi tích cực và sự đồng hành của các tỉnh, thành phố thông qua việc xác nhận tham gia, đồng thời đề cử các doanh nghiệp, cá nhân tiêu biểu trong thực hiện chuyển đổi xanh cho hoạt động triển lãm và bình xét, vinh danh.

Ở góc độ tổng thể, Diễn đàn không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh các mô hình điển hình, mà còn hướng tới tạo lập một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi, từ tiêu chuẩn, công nghệ đến nguồn lực tài chính.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Diễn đàn hướng tới xây dựng một nền tảng kết nối đa bên, thúc đẩy hành động cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp trong hiện thực hóa mục tiêu Net Zero, đặc biệt thông qua các sáng kiến trong lĩnh vực năng lượng và môi trường.

Một điểm đáng chú ý là Diễn đàn đặt trọng tâm vào việc thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực thi. Thông qua đối thoại trực tiếp, các bên liên quan có thể cùng nhận diện những “điểm nghẽn” trong triển khai, từ đó đề xuất giải pháp khả thi hơn. Diễn đàn được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương, góp phần hình thành hệ sinh thái thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam./.

Trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động, hành trình Net Zero không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để Việt Nam tái định vị mô hình tăng trưởng. Và với vai trò kết nối thể chế và thị trường, Diễn đàn được kỳ vọng sẽ khơi thông những động lực mới, đưa cam kết thành hành động, đưa chiến lược thành kết quả cụ thể.
Song Linh

Đọc thêm

Vì một nền văn minh sinh thái, một Việt Nam xanh và một đại dương hòa bình, bền vững

Thời báo Tài chính Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với tiêu đề “Vì một nền văn minh sinh thái, một Việt Nam xanh và một đại dương hòa bình, bền vững”.

Tây Ninh phát động Tháng hành động vì môi trường 2026

UBND tỉnh Tây Ninh vừa ban hành Kế hoạch tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới (5/6) và Tháng hành động vì môi trường năm 2026 trên địa bàn tỉnh với chủ đề “Toàn cầu chung tay hành động vì khí hậu”, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và thúc đẩy các giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu theo hướng thiết thực, hiệu quả.

Tháng 6/2026: Đà Nẵng mở đợt cao điểm làm sạch môi trường hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới

TP. Đà Nẵng sẽ đồng loạt triển khai đợt cao điểm tuyên truyền, vận động bảo vệ môi trường từ ngày 5/6 đến 15/6/2026 nhằm xử lý các “điểm đen” rác thải, chấn chỉnh tình trạng đổ lén xà bần, rác xây dựng và nâng cao ý thức cộng đồng, là bước khởi động cho phong trào toàn dân chung tay bảo vệ môi trường giai đoạn 2026 - 2030.

Hơn 2.000 thanh niên Cần Thơ hành động làm xanh - sạch thành phố

Sáng 31/5, tại Công viên Lưu Hữu Phước, phường Ninh Kiều, Thành đoàn Cần Thơ phối hợp với Tạp chí Gia đình Việt Nam tại thành phố Cần Thơ tổ chức Lễ phát động Chiến dịch Thanh niên tình nguyện Hè và Ngày hội Thiếu nhi tham gia bảo vệ môi trường năm 2026.

Tuổi trẻ TP. Hồ Chí Minh tiên phong hành động vì môi trường xanh và xây dựng đô thị văn minh

Sáng 31/5, tại Công viên Văn Lang (phường An Đông), Thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh tổ chức Lễ ra quân các chương trình, chiến dịch tình nguyện hè năm 2026 gắn với hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em, mở đầu cho chuỗi hoạt động sôi nổi của tuổi trẻ thành phố trong mùa hè năm nay.

Lâm Đồng siết chặt quản lý môi trường biển trước áp lực ô nhiễm gia tăng

UBND tỉnh Lâm Đồng vừa ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường biển, ven biển trên địa bàn tỉnh, trước nguy cơ ô nhiễm môi trường biển gia tăng từ hoạt động du lịch, dịch vụ, nuôi trồng, khai thác và chế biến thủy hải sản.

Lào Cai chủ động kiểm soát ô nhiễm qua phân vùng bảo vệ môi trường

Trước xu hướng gia tăng các nguồn thải từ hoạt động sản xuất, sinh hoạt và phát triển đô thị, tỉnh Lào Cai đang triển khai phân vùng bảo vệ môi trường với nhiều giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát nguy cơ ô nhiễm.

Lạng Sơn triển khai dự án hơn 1.500 tỷ đồng tăng sức chống chịu biến đổi khí hậu

Tỉnh Lạng Sơn đang đẩy nhanh các thủ tục để triển khai dự án phát triển hạ tầng bền vững với tổng vốn đầu tư khoảng 1.523 tỷ đồng từ nguồn vốn vay ODA, vốn đối ứng và viện trợ không hoàn lại, nhằm nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều