Nhu cầu mua sắm cho năm học mới dự báo ở mức cao sẽ tác động đến mặt bằng giá cả tháng 9/2016.

Thời gian tới, để tránh tác động cộng hưởng lên mặt bằng giá chung, Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) đề nghị các bộ, ngành, địa phương tránh điều chỉnh giá dịch vụ y tế đồng thời với thời điểm điều chỉnh giá dịch vụ giáo dục trong tháng 9.

Viện phí, học phí đẩy CPI tăng

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, CPI tháng 8/2016 tăng nhẹ 0,1% so với tháng trước. So với tháng 8 năm ngoái, CPI tháng này tăng 2,57%. Từ đầu năm đến nay, CPI cả nước đã tăng 2,58%.

Nguyên nhân chủ yếu làm tăng CPI tháng 8 là việc điều chỉnh tăng giá dịch vụ y tế theo bước 2 (bao gồm chi phí tiền lương) tại 16 địa phương. Điều này khiến CPI nhóm hàng thuốc và dịch vụ y tế tăng mạnh tới 6,18%, trong đó chỉ số dịch vụ y tế tăng đến 8,12%, góp phần làm CPI tăng khoảng 0,28%. Cộng với việc 9 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng học phí theo lộ trình khiến nhóm giáo dục tăng 0,47%.

Hiện giá dầu cũng như nhiều loại hàng hóa cơ bản khác vẫn đang duy trì ở mức thấp và khó có thể tăng đột biến trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, áp lực lạm phát vẫn còn, do Chính phủ vẫn quyết tâm theo đuổi mục tiêu tăng trưởng 6,7%, giá nhiều mặt hàng do Nhà nước quản lý vẫn đang được tiếp tục điều chỉnh tăng theo lộ trình.

Trong đó, Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính cho biết, hiện các cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn quốc đã thực hiện việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế bước 1 và 16 địa phương có tỷ lệ bảo hiểm y tế bao phủ khoảng từ 85,7% trở lên đã điều chỉnh bước 2.

Đối với học phí, theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), tính đến tháng 5/2016 có 20/63 tỉnh, thành phố đã điều chỉnh mức học phí giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông công lập tăng so với năm học 2014 - 2015. Mức tăng bình quân theo vùng từ 2% - 10% tùy từng vùng, miền.

Hiện Bộ GD&ĐT chưa có văn bản gửi Bộ Tài chính về tổng hợp tình hình điều chỉnh giá dịch vụ giáo dục của các địa phương. Tuy nhiên, qua theo dõi của Cục Quản lý giá, dự kiến vào năm học mới này (tháng 8 và tháng 9/2016), có 36/47 tỉnh báo cáo điều chỉnh tăng giá dịch vụ giáo dục, trong đó nhóm mầm non và phổ thông có mức tăng từ 2% - 150%; đại học có mức tăng từ 1,63% - 100% so với năm học trước.

Tránh điều chỉnh giá đồng loạt trong tháng 9

Trên cơ sở đánh giá các yếu tố tác động, cơ quan quản lý giá dự báo, tác động của đợt điều chỉnh tăng giá xăng dầu ngày 19/8 vừa qua sẽ được tính vào kỳ tính CPI tháng 9/2016. Mặt bằng giá còn chịu tác động từ việc tăng giá học phí năm học 2016 - 2017 trong tháng 9/2016 của đa số các địa phương và nhu cầu mua sắm cho năm học mới dự báo sẽ ở mức cao; tác động theo độ trễ của việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế bước 2...

Cùng với đó, nhóm thực phẩm có thể tăng giá do hậu quả của cơn bão số 3 gây thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp tại một số tỉnh miền Bắc. Trong khi cuối tháng 8, đầu tháng 9 tiếp tục là thời gian cao điểm xảy ra mưa bão, có thể gây tăng giá cục bộ một số mặt hàng thực phẩm tươi sống tại những địa phương bị ảnh hưởng.

Ở chiều ngược lại, một số mặt hàng có khả năng giảm giá nhẹ trong tháng 9/2016 như thóc gạo, phân bón, vật liệu xây dựng do nhu cầu tiêu thụ vẫn ở mức thấp. Ngoài ra, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tăng cường công tác quản lý giá, điều hành, bình ổn giá sẽ góp phần giữ cho giá cả thị trường không xảy ra biến động bất thường.

Trong thời gian tới, đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện các biện pháp quản lý, điều hành và bình ổn giá. Riêng việc thực hiện lộ trình giá dịch vụ y tế, giáo dục cần theo quy định tại các văn bản pháp luật có liên quan. Trong đó, tránh điều chỉnh giá dịch vụ y tế cùng với thời điểm điều chỉnh giá dịch vụ giáo dục; các địa phương tránh điều chỉnh giá dịch vụ giáo dục các cấp đồng loạt trong tháng 9 để hạn chế tác động cộng hưởng lên mặt bằng giá chung.

Cũng theo cơ quan quản lý giá, hiện Nghị định 86/2015/NĐ-CP đã được triển khai gần một năm, nhưng vẫn chưa có đánh giá việc điều chỉnh khung học phí của cơ sở giáo dục đại học, giáo dục dạy nghề so với lộ trình xác định tính đúng, tính đủ chi phí đào tạo theo quy định tại Nghị định 16/2015/NĐ-CP.

Do đó, để tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh khung học phí đối với giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, đề nghị Bộ GD&ĐT tiếp tục phối hợp với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính tính toán, xây dựng khung mức thu học phí trên cơ sở các yếu tố chi phí theo quy định tại Nghị định 16/2015/NĐ-CP để trình Chính phủ xem xét, điều chỉnh, đảm bảo phù hợp với lộ trình quy định, đồng thời đảm bảo mục tiêu kiềm chế lạm phát, an sinh xã hội.

Hoàng Lâm