Đại biểu QH Nguyễn Thị Kim Thúy đề nghị quản chặt đối tượng miễn thị thực vào các khu kinh tế. Ảnh: quochoi.vn
Sáng 14/11, Quốc hội (QH) thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. Việc cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài và miễn thị thực với thời hạn tạm trú 30 ngày cho người nước ngoài vào khu kinh tế ven biển nhận được sự quan tâm của đại biểu.
Cân nhắc điều kiện cấp thị thực
Tại dự án luật đã luật hóa việc cấp thị thực điện tử và áp dụng giao dịch điện tử trong việc mời, bảo lãnh người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam, bổ sung các quy định về: khái niệm, giá trị sử dụng, ký hiệu, thời hạn, đối tượng cấp thị thực điện tử; trình tự, thủ tục cấp thị thực điện tử; cấp thị thực qua giao dịch điện tử; điều kiện, thẩm quyền quyết định danh sách các nước có công dân được cấp thị thực điện tử, các cửa khẩu cho phép người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh bằng thị thực điện tử.
Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Quốc phòng an ninh (QPAN) của QH cho biết, vẫn có ý kiến băn khoăn về hiệu quả của việc cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam. Ý kiến khác cho rằng, các đối tượng xấu sẽ lợi dụng chủ trương này để nhập cảnh Việt Nam tiến hành các hoạt động xâm phạm, đe dọa xâm phạm an ninh quốc gia, gây mất trật tự, toàn xã hội.
Ủy ban QPAN thấy rằng, cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam là chính sách mới, thể hiện quyết tâm cải cách hành chính triệt để của Chính phủ, phù hợp chủ trương ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.
Qua tổng kết việc thí điểm cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam đã khẳng định là cần thiết, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, hội nhập quốc tế của đất nước, được dư luận trong và ngoài nước đánh giá cao. Quy định này cũng đã tạo hiệu ứng tích cực vì thủ tục thông thoáng, thuận lợi, công khai, minh bạch, giúp người nước ngoài có nhiều lựa chọn khi có nhu cầu nhập cảnh Việt Nam.
Đại biểu Hồ Thanh Bình (An Giang) cho rằng, việc nhập cảnh của mỗi quốc gia cần có những điều kiện cụ thể phù hợp. “Nếu đây là vấn đề lao động và việc làm thì điều kiện của thị thực cần phải được quản lý chặt chẽ. Việc cấp thị thực sẽ tùy theo điều kiện cụ thể, như bằng cấp, kỹ năng, trình độ, đạo đức tuân thủ pháp luật Việt Nam… để đảm bảo ưu đãi cho người lao động trong nước. Các nước cũng đã thực hiện như vậy” - đại biểu Hồ Thanh Bình nói.
Đại biểu cũng đề nghị khi xem xét miễn các thị thực, cần xem xét đến nhiều vấn đề, thậm chí cả vấn đề về khủng bố. Không cho phép tái nhập cảnh đối với các cá nhân không tuân thủ pháp luật Việt Nam.
Miễn thị thực vào khu kinh tế tiềm ẩn nhiều nguy cơ
Quy định bổ sung trường hợp được miễn thị thực “vào khu kinh tế ven biển theo quyết định của Chính phủ” tại dự án luật nhận được sự quan tâm của đại biểu QH.
Dự án luật đã bổ sung quy định miễn thị thực với thời hạn tạm trú 30 ngày cho người nước ngoài vào khu kinh tế ven biển và giao Chính phủ quyết định khu kinh tế ven biển được miễn thị thực nếu đáp ứng đủ các điều kiện: có không gian riêng biệt, có ranh giới địa lý xác định, được cách biệt với lãnh thổ bên ngoài; có sân bay quốc tế; phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội và không làm phương hại đến quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội của Việt Nam.
Quy định trên nhằm luật hóa việc tiếp tục áp dụng miễn thị thực với thời hạn tạm trú 30 ngày cho người ngoài nhập cảnh đảo Phú Quốc, đồng thời có cơ sở pháp lý để nghiên cứu áp dụng đối với các khu kinh tế ven biển có điều kiện tương tự.
Thẩm tra vấn đề này, Ủy ban QPAN cho rằng, nước ta có rất nhiều khu kinh tế ven biển trong đất liền, có diện tích rộng, trải dài theo chiều dọc của đất nước, cách xa sân bay và nhiều nơi có vị trí chiến lược về quốc phòng - an ninh. Nếu tất cả đều miễn thị thực cho người nước ngoài nhập cảnh sẽ tiềm ẩn các nguy cơ về quốc phòng, an ninh, khó khăn trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự và quản lý hoạt động của người nước ngoài.
Các khu kinh tế cửa khẩu, do có vị trí giáp biên giới, phạm vi hẹp, gần cửa khẩu nên sẽ thuận lợi hơn trong việc quản lý người nước ngoài nhập cảnh vào khu vực này. Do đó, Ủy ban QPAN tán thành với dự án luật về việc bổ sung trường hợp được miễn thị thực có điều kiện đối với các khu kinh tế ven biển và giao Chính phủ quyết định.
Theo đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng), cần cân nhắc quy định này vì ảnh hưởng nghiêm trọng tới quốc phòng an ninh và trật tự an toàn xã hội. Mặc dù dự thảo luật có điều kiện ràng buộc là “không làm phương hại đến quốc phòng an ninh và trật tự an toàn xã hội của Việt Nam”, nhưng có thể thấy điều kiện này không có ý nghĩa thực tiễn.
“Hơn 4 năm thực hiện ở một huyện đảo xa đất liền là Phú Quốc, không có nghĩa là có thể áp dụng trong các khu vực kinh tế ven biển. Trong bối cảnh vùng biển nước ta đang bị vi phạm nghiêm trọng thì quy định như dự thảo luật có thể dẫn đến nguy cơ cao hơn về sự xâm nhập của người nước ngoài núp dưới danh nghĩa du lịch. Việc mở cửa biên giới cho người nước ngoài cần đi liền với tăng cường quản lý trong phạm vi lãnh thổ. Nguyên tắc là không vì tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài và vì các lý do kinh tế mà làm ảnh hưởng tới quốc phòng an ninh” - đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy nói.
Đại biểu dẫn chứng: Báo cáo tổng kết thi hành luật cũng nêu, tạm trú quá thời hạn cho phép còn phổ biến. Gần đây các cơ quan chức năng cũng phát hiện các vụ đánh bạc, buôn bán vận chuyển ma túy quy mô lớn của người nước ngoài, chưa kể nhiều vi phạm khác.
Về chế tài xử phạt đối với các đối tượng vi phạm quy định này, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy cho rằng, hiện nay mới chỉ buộc xuất cảnh, cho nên luật cần chế tài bổ sung tùy theo mức độ vi phạm thời hạn thị thực mà có quy định xử phạt.
Có đại biểu cho rằng, không nên vì mục đích thu hút khách du lịch đến với Việt Nam mà buông lỏng quản lý, bởi trên thực tế để bảo tồn và giữ gìn cảnh quan thiên nhiên, có nước thậm chí đã đóng cửa các “thiên đường du lịch”./.
Minh Anh
