Không thu thuế TNDN đối với khoản chênh lệch

Bộ Tài chính cho biết, trước năm 2009, pháp luật về cổ phần hóa DNNN và pháp luật về thuế TNDN không có quy định thu thuế TNDN đối với chênh lệch do đánh giá lại tài sản của DN khi mang đi góp vốn, hoặc chuyển đổi loại hình DN.

Từ giai đoạn từ năm 2014 trở đi, Nghị định số 91/2014/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều tại các Nghị định về thuế quy định: Chênh lệch do đánh giá lại tài sản theo quy định của pháp luật để góp vốn, điều chuyển khi chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình DN là thu nhập chịu thuế, trừ trường hợp cổ phần hóa, sắp xếp, đổi mới DN do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Tuy nhiên, theo quy định tại Nghị định số 59/2011/NĐ-CP và Nghị định số 189/2013/NĐ- của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 59/2011/NĐ-CP về chuyển DN 100% vốn nhà nước thành CTCP thì khoản chênh lệch tăng do đánh giá lại tài sản khi thực hiện cổ phần hóa DNNN được hạch toán tăng vốn Nhà nước.

Qua rà soát các DNNN cổ phần hóa giai đoạn 2012-2013 cho thấy: trong số 74 DNNN thực hiện cổ phần thì có 26 DN không phát sinh khoản đánh giá tăng tài sản nên không phát số thuế TNDN phải nộp, 01 DN đã thực hiện nộp thuế với số thuế là 370 triệu đồng, 47 DN chưa nộp thuế với tổng số thuế phải nộp theo báo cáo là 546.303 triệu đồng. Các DN có đánh giá tăng tài sản đang ghi nhận phần chênh lệch vào phần vốn nhà nước tại CTCP theo quy định tại Nghị định số 59/2011/NĐ-CP.

Vì vậy, để đảm bảo chính sách nhất quán và phù hợp với tình hình thực tế là hầu hết các DNNN cổ phần hóa giai đoạn 2012-2013 chưa nộp thuế đối với phần chênh lệch do đánh giá tăng tài sản mà ghi nhận toàn bộ phần chênh lệch này vào phần vốn nhà nước tại CTCP (chỉ có 01 DN đã nộp thuế đối với phần chênh lệch này), Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ cho phép trường hợp DNNN đánh giá tăng tài sản khi cổ phần hóa trong giai đoạn 2012-2013 (giai đoạn Nghị định số 122/2011/NĐ-CP có hiệu lực) mà đã ghi nhận toàn bộ phần chênh lệch vào phần vốn nhà nước tại CTCP thì không phải nộp thuế TNDN đối với khoản chênh lệch này.

Không xử lý lại đối với DN đã nộp thuế TNDN phần chênh lệch

Bộ Tài chính cũng kiến nghị, đối với các DN cổ phần hóa trong giai đoạn trên đã nộp thuế TNDN đối với khoản chênh lệch này thì không xử lý lại.

Theo Bộ Tài chính, vì DN đã giảm phần vốn Nhà nước tại CTCP bằng đúng số thuế TNDN phải nộp nên nếu cho DN được hoàn lại số thuế TNDN đã nộp, hoặc bù trừ với số thuế phải nộp của các kỳ tiếp theo thì CTCP sẽ phải: điều chỉnh tăng phần vốn Nhà nước tại Công ty bằng đúng số thuế được hoàn hoặc được bù trừ sang các kỳ sau (tuy nhiên theo cách này sẽ phức tạp vì còn liên quan đến tỷ lệ cổ phần của các cổ đông); hoặc nộp lại số tiền thuế được hoàn hoặc được bù trừ sang các kỳ sau về Quỹ hỗ trợ sắp xếp và phát triển DN thuộc SCIC.

Do đó, để đơn giản, Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ không xử lý lại đối với các trường hợp DNNN đã nộp thuế đối với phần chênh lệch do đánh giá tăng tài sản khi cổ phần hóa./.

Vũ Luyện