Khó khăn trong bắt giữ, xử lý hàng hóa vô chủ

Theo báo cáo của Cục Hải quan Kiên Giang, trong năm 2018, các mặt hàng buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới chủ yếu vẫn là thuốc lá điếu, đường cát, nước giải khát các loại và hàng hóa tiêu dùng khác.

Trên tuyến biên giới đường bộ, lợi dụng đường biên giới dài, địa hình phức tạp, nhiều đường mòn, lối mở, khu vực có nhiều người dân Campuchia sinh sống, các đối tượng buôn lậu tập kết hàng hóa bên kia biên giới sát khu vực cửa khẩu sau đó thuê cửu vạn, cư dân khu vực biên giới mang vác hàng lậu qua biên giới.

Khi hàng vào Việt Nam, các đối tượng tiếp tục dùng xe gắn máy có cải tiến động cơ, không có biển kiểm soát và chạy với tốc độ cao để chở hàng về tập kết rải rác tại các hộ dân dọc quốc lộ 80 từ Thạch Động lên đến khu vực cửa khẩu. Đối tượng đi từng đoàn từ 5 đến 7 chiếc, luôn chạy với tốc độ cao, lạng lách, ước khoảng 1 - 2 chuyến trong ngày.

Ở tuyến ven biển, các đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa chia ra từng nhóm nhỏ theo dõi, nắm bắt thông tin và hoạt động của các lực lượng chức năng chống buôn lậu trên địa bàn; thường vứt bỏ hàng hóa vi phạm khi gặp các lực lượng chức năng tuần tra kiểm soát... Trong những trường hợp này, lực lượng hải quan nói riêng và các lực lượng chống buôn lậu nói chung thường rất khó bắt giữ người vi phạm và cũng khó xử lý đối với hàng hóa vô chủ. Vì vậy, các biện pháp mang tính răn đe cũng không hiệu quả, làm cho tình hình buôn lậu không giảm.

Trên tuyến đường hàng không, hoạt động buôn lậu chưa phát hiện do chưa phát sinh hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, hành khách xuất nhập cảnh chủ yếu là khách du lịch. Tuy nhiên đã phát hiện hành vi vi phạm về việc khách nhập cảnh mang ngoại tệ vượt mức quy định không khai báo hải quan với giá trị lớn.

Cụ thể, Hải quan Kiên Giang đã phát hiện vụ việc mang ngoại tệ vượt mức quy định khi nhập cảnh mà không khai báo với hải quan trị giá 300.000 USD (ước khoảng 7 tỷ đồng Việt Nam).

Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật

Cục Hải quan Kiên Giang đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp phòng, chống buôn lậu. Ngay từ đầu năm, Cục Hải quan tỉnh Kiên Giang đã xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật triển khai đến cán bộ công chức hải quan, người khai hải quan, người nộp thuế; niêm yết công khai bộ thủ tục hành chính tại trụ sở các đơn vị thuộc và trực thuộc Cục, địa điểm làm thủ tục hải quan tại các chi cục hải quan cửa khẩu đường bộ, và khu vực sân bay quốc tế Phú Quốc.

Ngoài ra, đơn vị thường xuyên vận động quần chúng, cư dân biên giới không tham gia, không tiếp tay hoặc bao che cho hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, gian lận thương mại, hàng giả, hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ; có chương trình, kế hoạch tổ chức đối thoại họp mặt doanh nghiệp,...

Bên cạnh đó, lực lượng chống buôn lậu của các đơn vị trực thuộc đã tiến hành các biện pháp nghiệp vụ thu thập, xử lý thông tin nắm tình hình, công tác tuần tra kiểm soát, sưu tra; chốt chặn, sàng lọc các đối tượng buôn lậu nhằm bắt kịp thông tin phục vụ công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại, đặc biệt là địa bàn khu vực biên giới, hai bên cánh gà cửa khẩu.

Các chi cục hải quan và đội kiểm soát hải quan thường xuyên theo dõi thu thập thông tin về các doanh nghiệp mới phát sinh làm thủ tục hải quan; thông tin các doanh nghiệp vi phạm đã được phát hiện xử lý; thông tin về các doanh nghiệp còn nợ thuế để cập nhật kịp thời vào hệ thống dữ liệu của ngành để đánh giá mức độ rủi ro, mức độ tuân thủ pháp luật về hải quan của doanh nghiệp.

H.Y