Chủ nhiệm UBTCNS Nguyễn Đức Hải trình bày báo cáo thẩm tra tại phiên họp.

Kết quả thu NSNN thể hiện nỗ lực rất cao của Chính phủ

Tại phiên họp của UBTVQH sáng 15/5, báo cáo cập nhật, bổ sung kết quả thực hiện NSNN năm 2016, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, tổng thu NSNN năm 2016 vượt 8,6% (86,88 nghìn tỷ đồng) so với dự toán, tăng 62,38 nghìn tỷ so với báo cáo Quốc hội.

Công tác điều hành chi NSNN năm 2016 đảm bảo chặt chẽ, đúng dự toán, đúng chế độ, triệt để tiết kiệm, chống lãng phí, nâng cao hiệu quả sử dụng kinh phí NSNN và tài sản công, điều hành bội chi NSNN trong phạm vi dự toán, giữ vững cân đối ngân sách các cấp.

Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang thực hiện rà soát cụ thể đề nghị của các bộ, cơ quan trung ương, địa phương, tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định, đảm bảo quản lý chặt chẽ và hạn chế chi chuyển nguồn sang năm sau. Đánh giá chung, tổng chi NSNN năm 2016 đạt 1.360 nghìn tỷ đồng, bằng 106,8% so với dự toán, tăng 62,38 nghìn tỷ đồng so với báo cáo Quốc hội.

Với kết quả thu, chi trên, số bội chi năm 2016 là 254 nghìn tỷ đồng, bằng mức dự toán Quốc hội đã quyết định, tương đương 4,95% GDP kế hoạch (5,64% GDP thực hiện).

Tại báo cáo thẩm tra, UBTCNS cơ bản thống nhất với báo cáo đánh giá bổ sung năm 2016 của Chính phủ, và nhận thấy về cơ bản, thu NSNN vượt khá cao so với dự toán. Trong đó ngân sách địa phương vượt thu khoảng 82,39 nghìn tỷ đồng, ngân sách trung ương chỉ hụt khoảng 396 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với số báo cáo Quốc hội (8.000 - 12.000 tỷ đồng).

Kết quả thu NSNN cho thấy những nỗ lực rất cao của Chính phủ, các bộ, ngành trung ương và địa phương trong việc tổ chức thực hiện các chính sách, cơ chế nhằm cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế và sự đóng góp tích cực của cộng đồng doanh nghiệp, sự cố gắng nỗ lực của toàn dân và sự hành động với quyết tâm cao của ngành Tài chính trong việc phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất dự toán thu NSNN.

Xem xét điều chỉnh dự toán để điều hành NSNN thực tế hơn

Tuy nhiên, từ kết quả báo cáo bổ sung của Chính phủ và qua giám sát thực tế, UBTCNS lưu ý mặc dù thu NSNN vượt dự toán và tăng thêm so với số đã báo cáo Quốc hội khá cao, nhưng số tăng thu chủ yếu là tăng thu từ đất, tăng thu do cơ chế, điều chỉnh chính sách như thu cổ tức, lợi nhuận còn lại... chưa thực sự xuất phát từ năng lực nội tại từ hoạt động sản xuất kinh doanh của nền kinh tế.

Đối với tình hình chi NSNN, UBTCNS nhấn mạnh vấn đề tiến độ giải ngân vốn đầu tư XDCB còn chậm, chưa đạt yêu cầu, xuất phát từ việc chậm tháo gỡ vướng mắc theo quy định của Luật Đầu tư công. Qua đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ khẩn trương chỉ đạo nghiên cứu báo cáo UBTVQH, Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung kịp thời các quy định bất cập của Luật Đầu tư công; hạn chế giao vốn làm nhiều đợt; tập trung đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện giải ngân số vốn được kéo dài thời gian giải ngân sang năm 2017, hạn chế tối đa việc chi chuyển nguồn sang năm sau.

Về cân đối ngân sách cả năm, UBTCNS đánh giá cao kết quả thực hiện các biện pháp huy động vốn trái phiếu Chính phủ (TPCP) để bù đắp bội chi và đầu tư phát triển năm 2016, bảo đảm hơn 91% tổng số vốn huy động có kỳ hạn trên 5 năm, góp phần đảm bảo an toàn nợ công. Đồng thời, Chính phủ đã kịp thời chuyển vốn vay của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam sang hình thức TPCP có kỳ hạn 10 năm. “Đây là các biện pháp tích cực nhằm cơ cấu lại kỳ hạn và danh mục nợ công”, báo cáo của cơ quan thẩm tra đánh giá.

Về con số tỷ lệ bội chi NSNN là 5,64%GDP, tăng 0,69% so với dự toán, cho dù số dư nợ tuyệt đối không tăng (bằng 100% dự toán là 254.000 tỷ đồng), UBTCNS nêu rõ việc lập dự toán trên số liệu GDP cao nhưng số GDP thực hiện thấp (năm 2016 đạt khoảng 4,5 triệu tỷ đồng, không đạt kế hoạch) đã dẫn đến tỷ lệ bội chi NSNN thực tế cao hơn dự toán. Đây là vấn đề đã xảy ra trong những năm gần đây.

Do đó, UBTCNS kiến nghị công tác dự báo lập kế hoạch tăng trưởng kinh tế cần rút kinh nghiệm để đề ra những chỉ tiêu phù hợp hơn và đề nghị UBTVQH báo cáo Quốc hội yêu cầu Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh dự toán NSNN trong tình huống dự báo tăng trưởng kinh tế thấp hơn mục tiêu đề ra, nhằm đảm bảo việc điều hành NSNN sát thực tế hơn, đảm bảo các mục tiêu dài hạn và kiểm soát nợ công, bội chi NSNN một cách hiệu quả, bền vững hơn.

Liên quan đến con số bội chi, UBTCNS cũng kiến nghị Chính phủ tính toán chính xác số liệu hoàn thuế của năm 2016, xác định chính xác số vốn ODA giải ngân năm 2016. Từ đó, xác định chính xác tỷ lệ bội chi NSNN năm 2016. Đồng thời, đề nghị cân nhắc chuyển nguồn lớn số vốn TPCP năm 2016 sang năm 2017 sẽ làm tăng bội chi NSNN năm 2017.

H.Y