Cơ quan hải quan kiên quyết buộc tái xuất các lô hàng không đủ điều kiện nhập khẩu. Ảnh: Hải Anh
Không thể bỏ ngân sách ra để tiêu hủy “rác thải”, phế thải nhập khẩu...” - ông Âu Anh Tuấn - quyền Cục trưởng Cục Giám sát quản lý hải quan, Tổng cục Hải quan chia sẻ với phóng viên TBTCVN.
PV: Với trách nhiệm được giao, đến nay việc kiểm soát, xử lý đối với những lô hàng tồn đọng, đặc biệt là đối với “rác” phế liệu tại cảng đã và đang được cơ quan hải quan tiến hành và đạt kết quả ra sao, thưa ông?
- Ông Âu Anh Tuấn: Thống kê đến tháng 3/2019, hàng hóa tồn đọng trên địa bàn các cảng biển thuộc cục hải quan các tỉnh, thành phố đang lưu giữ là 23.453 container…
Phải nói cho rõ là hơn 23.000 container không phải là phế liệu nhập khẩu tồn đọng mà đây là tổng số phế liệu đang được lưu giữ tại cảng. Bởi theo quy định tại Điều 58 của Luật Hải quan 2014, hàng tồn đọng được xác định là người đứng trên vận đơn hay chủ hàng từ chối nhận. Đồng thời, những lô hàng đã tồn quá 90 ngày và cơ quan hải quan gửi thông báo hai lần trong 60 ngày tiếp theo nữa mà không có người đến nhận thì lúc đó mới xác định là hàng tồn và phải xử lý.
 |
| Ông Âu Anh Tuấn |
Còn những lô hàng mới về đến cảng, chủ hàng đang chuẩn bị thực hiện thủ tục thông quan thì không thể gọi là tồn đọng được. Thực tế, có nhiều container hàng phế liệu nằm ở cảng là hàng vừa nhập về chưa làm thủ tục, hay đã hoàn thành thủ tục, chưa nộp phí lưu kho bãi nên vẫn bị lưu giữ tại cảng… Nhưng, nếu chưa quá thời gian nêu trên và có người đến nhận hàng thì không gọi là hàng tồn đọng được.
PV: Thời gian qua, Hải quan Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh liên tiếp có thông báo tìm các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp (DN) chủ hàng đến làm thủ tục hải quan… Điều này cũng phản ánh tính chất cấp bách của việc cần thiết giải phóng hàng tại các cảng, thưa ông?
- Ông Âu Anh Tuấn: Theo báo cáo của các cục hải quan địa phương, số phế liệu tồn đọng tại các cảng là gần 10.000 container, nằm chủ yếu ở cảng Hải Phòng và Cát Lái, TP. Hồ Chí Minh. Việc xử lý đối với số phế thải đang tồn đọng tại các cảng gặp nhiều khó khăn, vì nhiều lô hàng không tìm được người nhận, chiếm nhiều diện tích kho bãi của DN kinh doanh cảng. Trách nhiệm tái xuất phế liệu, rác thải thuộc về hãng tàu nếu lô hàng vô chủ, nhưng không có chế tài nếu không tái xuất thì sẽ bị xử lý như thế nào.
Từ giữa tháng 9/2018, thực hiện Chỉ thị 27/CT-TTg, việc kiểm soát tại các cửa khẩu nhập rất chặt chẽ để ngăn chặn từ xa những phế thải không đủ điều kiện thì không được đưa vào Việt Nam. Cơ quan hải quan chỉ cho nhập và tạo điều kiện thông quan nhanh những lô hàng đủ điều kiện để DN tái chế phục vụ sản xuất.
Cơ quan hải quan chỉ cho nhập phế liệu trong danh mục được Thủ tướng Chính phủ cho phép; phải đáp ứng tiêu chuẩn quy chuẩn về môi trường và DN nhập khẩu phải có cơ sở sản xuất đảm bảo khả năng xử lý môi trường. Đồng thời, lô hàng phải được ký quỹ để đảm bảo trường hợp không đủ tiêu chuẩn nhập vào Việt Nam thì cơ quan quản lý sẽ dùng số tiền này để xử lý về môi trường. Như vậy, lô hàng đáp ứng được đủ các điều kiện này mới được hạ bãi.
| Thống kê đến 25/2/2019, hàng hóa tồn đọng trên địa bàn các cảng biển thuộc cục hải quan các tỉnh, thành phố đang lưu giữ là 23.453 container, cụ thể: | |||
| Số lượng cont lưu giữ dưới 30 ngày | Số lượng cont lưu giữ từ 30 ngày đến 90 ngày | Số lượng cont lưu giữ trên 90 ngày | Tổng |
| 7.048 container | 6.580 container | 9.825 container | 23.453 container |
PV: Điểm chính cần phải tháo gỡ đối với phế liệu nhập khẩu tồn đọng là gì, thưa ông?
- Ông Âu Anh Tuấn: Điểm quan trọng nhất trong xử lý phế liệu nhập khẩu tồn đọng là làm sao đẩy chất thải, rác bẩn ra khỏi Việt Nam. Luật Hải quan 2014 quy định rất rõ đối với hàng hóa tồn đọng quá 90 ngày không có người nhận gây ô nhiễm môi trường thì phải buộc tái xuất ra khỏi lãnh thổ nước ta. Trách nhiệm tái xuất lô
hàng “bẩn” ra khỏi Việt Nam là hãng tàu vận tải chính lô hàng đó. Tuy nhiên cái khó nhất là chế tài chưa có quy định cụ thể việc nếu hãng tàu không tái xuất chất thải phế liệu gây ô nhiễm môi trường thì sẽ bị xử lý như thế nào. Trên thực tế, số container mà hãng tàu tái xuất chất thải, phế liệu ra rất ít, vì hãng tàu phải tìm nơi để chuyển chất thải đến. Theo đúng quy định thì phải trở lại nước đã xuất lô rác, chất thải này.
Bộ Tài chính đã nhiều lần đề xuất Chính phủ giao Bộ Giao thông vận tải nghiên cứu trình Chính phủ sửa các nghị định liên quan nhằm nâng chế tài, xử phạt thật nghiêm các hãng tàu không tái xuất rác thải ra khỏi Việt Nam. Có thể phạt tiền, tạm dừng, thậm chí không cho phép hãng tàu vận chuyển hàng hóa vào Việt Nam nếu không tái xuất container phế thải vô chủ ra khỏi Việt Nam.
PV: Xin cảm ơn ông!
Hải Linh (thực hiện)
