Ảnh: The Economist

Điều này đã giúp cho các ngân hàng trung ương có khả năng phân phối lại của cải, từ những người gửi tiết kiệm đến những người cho vay, và từ những người thận trọng giữ tiền mặt sang những nhà đầu tư chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp.

Đôi khi, các ngân hàng trung ương đem lại một cảm giác “ngạo mạn”. Trong một chương trình tài chính buổi sáng của BBC, Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh, Ben Broadbent, đã “lảng tránh” câu hỏi về bản chất của sự phục hồi của đất nước này bằng câu trả lời rằng: “Mục tiêu của chúng tôi chính là lạm phát”.

Ngân hàng này đặt mục tiêu lạm phát 2% với biên độ dao động 1 điểm phần trăm. Kể từ đầu năm 2008, ngân hàng này đã thất bại trong việc đạt được mục tiêu này 47 trong 96 tháng. Đối với huấn luyện viên bóng đá giải Premier League, với “kỷ lục” này, chắc chắn sẽ bị sa thải.

Ngân hàng này thực hiện QE trong giai đoạn 2009-2012 trong bối cảnh lạm phát cao hơn mức lạm phát mục tiêu và dừng triển khai QE ở thời điểm lạm phát thấp hơn mục tiêu và không có thêm bất cứ gói kích thích nào được đưa ra từ phía ngân hàng.

Điều này có thể được lý giải như sau. Đầu tiên, giá cả hàng hóa cơ bản tăng cao đã đẩy lạm phát cao hơn mục tiêu từ năm 2008 đến 2012 và kể từ năm 2013 khi giá cả những hàng hóa này sụt giảm, lạm phát lại rơi xuống mức thấp hơn mục tiêu. Do lạm phát bị ảnh hưởng bởi những yếu tố “bên ngoài”, có những lý lẽ cho rằng ngân hàng trung ương sẽ không phải chịu trách nhiệm.

Dự báo nền kinh tế là một công việc vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra vấn đề về vai trò định hướng thị trường. Ngân hàng trung ương có thể giúp thị trường dự đoán về những điều chỉnh lãi suất trong tương lai.

Các ngân hàng trung ương có thể ngày càng trở lên quyền lực hơn. Martin Wolf của tờ Financial Times, cùng nhiều chuyên gia khác, đã liều lĩnh dự báo rằng một cuộc khủng hoảng kinh tế nữa sẽ đặt ra yêu cầu về việc đưa ra những biện pháp “bất thường” như là tiền cứu trợ trực tiếp cho người tiêu dùng (helicopter money) hay và việc xóa bỏ tiền mặt để có thể áp dụng mức lãi suất âm.

Và thực tế đã chứng minh, ngân hàng trung ương có thể mắc sai lầm./.

Mai Linh (Theo The Economist)