Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Công Bình phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Hải Linh

Cơ hội đẩy mạnh hội nhập sâu rộng

Tại hội thảo, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Công Bình cho biết, Hải quan Việt Nam đã chủ động thành lập Ban Chỉ đạo tổ chức các hoạt động của Tiểu ban Thủ tục hải quan (SCCP) APEC 2017 tại Việt Nam. Tiếp nối thành công của SCCP 2016, Việt Nam đã nhận chuyển giao từ Peru để đăng cai tổ chức SCCP APEC 2017.

Đây là lần thứ hai, sau hơn 10 năm Việt Nam đăng cai tổ chức APEC 2006 và là dấu mốc quan trọng kỷ niệm 20 năm Việt Nam gia nhập APEC.

Vai trò của cơ quan hải quan tham gia Diễn đàn APEC 2017 là rất quan trọng trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều vấn đề về an ninh trong chống khủng bố, di cư bất hợp pháp và kiểm soát vận chuyển hàng hóa trong tình hình buôn lậu và vận chuyển các chất ma túy ngày càng phức tạp, tinh vi với khối lượng lớn; những thách thức về an ninh thương mại...

"Trong bối cảnh nêu trên đòi hỏi trách nhiệm và sức mạnh liên kết của lực lượng hải quan khu vực và quốc tế, trong đó có trọng trách đảm bảo an ninh huyết mạch cho khu vực có tầm chiến lược quan trọng như APEC...", ông Bình nhấn mạnh.

Bên cạnh những thách thức trong tiến trình hội nhập, ông Bình cũng chỉ ra những cơ hội tạo thuận lợi thương mại, thúc đẩy hoạt động kinh tế mà các quốc gia thành viên APEC có thể tận dụng được.

APEC là một diễn đàn kinh tế mở, nhằm xúc tiến các biện pháp kinh tế, thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa các nền kinh tế thành viên trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện trong khi thực sự mở cửa đối với tất cả các nước và khu vực khác. Hiện nay, APEC có 21 thành viên chiếm khoảng 52% diện tích lãnh thổ, 59% dân số, 70% nguồn tài nguyên thiên nhiên trên thế giới và đóng góp khoảng 55% GDP toàn cầu và gần 43% thương mại thế giới.

Ông Diego Garica Gonzalez, Giám đốc Chương trình phụ trách hải quan thuộc Ban Thư ký APEC quốc tế cũng đánh giá, đến nay, việc điều phối của Việt Nam liên quan đến Diễn đàn APEC 2017, trong đó có lĩnh vực hải quan diễn ra tích cực. Việt Nam có cơ hội tận dụng Diễn đàn APEC 2017 để đưa ra những giải pháp, sáng kiến hài hòa hóa hải quan với các nước có nền kinh tế phát triển trong khuôn khổ APEC. Chắc chắn đây sẽ là điều giúp cải thiện nhiều về năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam, hiệu quả của hoạt động hải quan, hoạt động quá cảnh hàng hóa qua biên giới được đẩy nhanh.

Hình thành Cơ chế một cửa APEC

Cũng theo ông Bình, SCCP APEC 2017 sẽ bàn luận và tập trung ưu tiên vào việc đẩy mạnh các hoạt động xây dựng năng lực, phê chuẩn và thực hiện Hiệp định tạo thuận lợi thương mại của WTO; tăng cường khung kết nối chuỗi cung ứng trong đó nhấn mạnh vào nội dung quá cảnh hải quan...; đặc biệt là hoàn thiện kết nối cơ chế một cửa nhằm mục đích cải cách hành chính thúc đẩy tạo thuận lợi thương mại.

“Việc phát triển cơ chế một cửa và hợp tác chia sẻ thông tin sẽ tăng tính đồng thuận, giảm bớt khoảng cách giữa các quốc gia, tăng cường hội nhập và liên kết khu vực được chặt chẽ, qua đó tạo thuận lợi thương mại, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa qua lại giữa các quốc gia. Đây sẽ là sáng kiến ưu tiên dự kiến được Hải quan Việt Nam đề xuất khi tham gia Diễn đàn APEC 2017”, ông Bình cho hay.

Nhìn nhận về sáng kiến này, ông Nguyễn Đức Dũng- Phó Giám đốc Trung tâm tư vấn và dịch vụ hải quan, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, cộng đồng DN rất quan tâm đến Diễn đàn APEC 2007 và tập hợp một số kiến nghị đối với SCCP APEC 2017 là tăng cường sự kết nối giữa các nền kinh tế, chia sẻ, trách nhiệm, hợp tác giữa các nền kinh tế.

“Sự kết nối sẽ tạo thuận lợi cho cả hải quan và doanh nghiệp (DN). Những nền kinh tế nhỏ như Việt Nam có thể hài hòa thủ tục hải quan, thông thương hàng hóa với những nền kinh tế lớn sẽ mang lại rất nhiều lợi ích. Các nền kinh tế chia sẻ thông tin về thủ tục hải quan, chất lượng hàng hóa, chứng nhận an toàn thực phẩm, kiểm định chất lượng. Vấn đề này cũng đã được Việt Nam triển khai qua hình thức Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN”, ông Nguyễn Đức Dũng nói.

Cơ chế một cửa quốc gia vừa qua đã tạo thuận lợi khá nhiều cho DN. DN giảm được rất nhiều chi phí ở khâu xin giấy phép, giảm giấy tờ giấy, tiếp xúc với cán bộ công chức. Cơ chế một cửa ASEAN mặc dù đang được triển khai, nhưng cũng hứa hẹn sự thừa nhận giữa các quốc gia trong khu vực sẽ mang lại lợi ích cho hoạt động của DN.

“Hy vọng với lợi ích Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN mang lại sẽ là tiền đề cho việc ra đời Cơ chế một cửa APEC…”, ông Nguyễn Đức Dũng nói./.

Hải Anh