Kỳ 1: Tách “đại án” thành nhiều “án con”

Hứa Thị Phấn là một nhân vật liên quan đến một số vụ án đình đám trong lĩnh vực ngân hàng đã được đưa ra xét xử trong thời gian qua như vụ án VNCB và OceanBank. Hiện tại, “nữ đại gia” đình đám này đã được Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao hoàn tất cáo trạng liên quan đến các hành vi trái pháp luật để rút tiền, chiếm đoạt sử dụng trái pháp luật gây thiệt hại cho Ngân hàng TMCP Đại Tín (TrustBank – sau đó chuyển đổi thành VNCB và nay là CB) hơn 12.000 tỷ đồng...

Bóc tách hành vi rút ruột NH Đại Tín của Hứa Thị Phấn và đồng phạm

Theo cáo trạng ngày 10/3 của VKSND Tối cao, bà Hứa Thị Phấn - nguyên cố vấn cao cấp HĐQT Ngân hàng TMCP Đại Tín – TrustBank (sau đó đổi tên thành tại Ngân hàng TMCP Xây dựng VNCB và nay là Ngân hàng Xây dựng - CB), nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần đầu tư phát triển Phú Mỹ, đã lợi dụng việc nắm giữ 84,92% vốn điều lệ của ngân hàng (NH) Trusbank, là cổ đông lớn nắm quyền chi phối điều hành mọi hoạt động của ngân hàng Trustbank.

Bà Phấn thâu tóm toàn bộ hoạt động của HĐQT, ban điều hành và cán bộ, nhân viên NH Trustbank và 2 chi nhánh Sài Gòn và Lam Giang. Bà Phấn chỉ đạo, điều hành mọi hoạt động đầu tư, hoạt động tín dụng, hoạt động thu chi tiền mặt của NH Trustbank.

Theo đó, cáo trạng cho rằng, bà Phấn đã thực hiện và chỉ đạo nhân viên NH thực hiện các hành vi trái pháp luật để rút tiền, chiếm đoạt sử dụng trái pháp luật gây thiệt hại cho Trustbank hơn 12.000 tỷ đồng, thông qua 5 hành vi:

Thứ nhất, nâng khống căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch (TP. Hồ Chí Minh) bán cho Ngân hàng Đại Tín, chiếm đoạt và gây thiệt hại 1.105 tỷ đồng.

Thứ hai, hạch toán thu khống, để bà Phấn sử dụng trái pháp luật hơn 5.256 tỷ đồng.

Thứ ba, thông qua 29 khoản vay chủ yếu là đất nông nghiệp của nhóm Phú Mỹ để thế chấp, chiếm đoạt và sử dụng hơn 3.581 tỷ đồng.

Thứ tư, chỉ đạo Trustbank đầu tư trái luật vào 4 dự án bất động sản, chiếm đoạt và sử dụng hơn 1.037 tỷ đồng.

Thứ năm, nâng khống 25 bất động sản khác bán cho Trustbank, để chiếm đoạt và sử dụng 1.024 tỷ đồng.

Các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng trên là nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng tài chính của Trustbank rất xấu và bị NHNN xếp loại ngân hàng loại D (loại yếu kém). Thể hiện tại ngày 29/2/2012, tổng tài sản thực còn hơn 20.846 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm hơn 2.800 tỷ đồng và lỗ lũy kế hơn 6.000 tỷ đồng, gấp 2 lần vốn điều lệ và các quỹ dự trữ ghi trong báo cáo tài chính (BCTC) đã được kiểm toán thời điểm hợp nhất 31/12/2011.

Hậu quả đó có nguyên nhân chủ yếu là do hành vi phạm tội của bị can Hứa Thị Phấn và đồng phạm gây ra.

Như vậy, trong khoản tiền hơn 12.000 tỷ đồng bà Hứa Thị Phấn rút ruột, chiếm đoạt và sử dụng của Trustbank được cơ quan điều tra kết luận, ở giai đoạn I, bị can Hứa Thị Phấn bị truy tố liên quan đến khoản thiệt hại lên tới hơn 6.362 tỷ đồng. Số tiền này được Hứa Thị Phấn thông qua hai hành vi đầu tiên, gồm nâng khống căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch bán cho Trustbank chiếm đoạt và gây thiệt hại 1.105 tỷ đồng và hạch toán thu khống, để bị can Hứa Thị Phấn sử dụng trái pháp luật hơn 5.256 tỷ đồng.

3 hành vi còn lại chờ kết quả xét xử giai đoạn II vụ án Phạm Công Danh để làm rõ, xử lý sau.

Công ty thẩm định giá: Không có chức năng thẩm định giá

Cáo trạng nêu rõ: Thông qua các công ty do bị can Hứa Thị Phấn thành lập và các cá nhân có quan hệ họ hàng hoặc nhân viên dưới quyền của Hứa Thị Phấn đứng tên mua 26 bất động sản. Sau đó Hứa Thị Phấn dùng sự ảnh hưởng của mình mua đi bán lại bất động sản trong nhóm, để nâng khống giá trị bất động sản.

Tiếp đó, Phấn tiếp dụng dùng ảnh hưởng của mình chỉ đạo HĐQT Trustbank định giá khống cao gấp từ 2 đến 8 lần giá thị trường. Chỉ đạo HĐQT và Ban điều hành Trustbank mua 26 bất động sản lên tới 3.580 ngàn tỷ đồng - tương ứng 119% vốn điều lệ Trustbank. Từ đó để Hứa Thị Phấn rút và chiếm đoạt tiền của Trustbank. Đến nay 26 bất động sản này chỉ có tổng giá trị 1.369 tỷ đồng, gây thiệt hại cho Trustbank 2.129 tỷ đồng.

Trong 26 bất động sản nêu trên, cơ quan điều tra đã làm rõ bị can Hứa Thị Phấn có hành vi và các thủ đoạn mua bán lòng vòng, nâng khống giá trị căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch bán cho Trusbank chiếm đoạt 1.105 tỷ đồng.

Cụ thể căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch được Hứa Thị Phấn nhận chuyển nhượng từ ông Nguyễn Xuân Lai và bà Nguyễn Thị Ánh Hoa vào 21/1/2008 với giá 371 tỷ đồng. Đến 10/2008 Hứa Thị Phấn chuyển nhượng lại cho Công ty Địa ốc Lam Giang (công ty do Hứa Thị Phấn lập ra) với giá khoảng 426 tỷ đồng.

Đến 7/2011 Công ty Lam Giang dùng để thế chấp tại Trusabank chi nhánh Sài Gòn để vay vốn. Khi đó Trustbank chi nhánh Sài Gòn định giá là gần 291 tỷ đồng. Sau đó Trusbank nhận chuyển nhượng căn nhà này từ Công ty địa ốc Lam Giang.

Ông Trần Sơn Nam, Tổng giám đốc Trustbank đã có tờ trình về việc mua căn nhà này cũng trong tháng 8/2011 với giá 1.268 tỷ đồng. Sau đó Trusbank đã chuyển vào tài khoản của Công ty địa ốc Lam Giang 900 tỷ đồng.

Sau đó hợp đồng này lại hủy, Công ty Địa ốc Lam Giang lấy lại căn nhà này và chuyển nhượng lại cho Hứa Thị Phấn giá 450 tỷ đồng. Từ đây Hứa Thị Phấn lại ký hợp đồng bán lại căn nhà này cho Trustbank với giá 1.260 tỷ đồng.

Cáo trạng cũng ghi rõ, việc thẩm định và định giá đối với căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch của Công ty Quản lý và khai thác tài sản TrustAsset là công ty kinh doanh bất động sản, tư vấn môi giới, định giá bất động sản… Nhưng xác minh tại Bộ Tài chính cho thấy, công ty này không phải là doanh nghiệp thẩm định giá, không có chức năng thẩm định giá và không có tên trong danh sách những công ty thẩm định giá được Bộ Tài chính cấp phép hoạt động.

Sau đó CQĐT cũng đã trưng cầu hội đồng định giá căn nhà này, kết quả do hội đồng kết luận giá trị căn nhà này tại thời điểm 2012 là 154 tỷ đồng./.

(Kỳ 2: Bài 2: Vì sao các cựu lãnh đạo cao nhất Trustbank làm theo chỉ đạo của Hứa Thị Phấn?)

Thạch Miên