Doanh nghiệp kỳ vọng lãi suất cho vay sẽ giảm hơn nữa.

Lãi suất cho vay phụ thuộc nhiều yếu tố

Trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội về giải pháp phấn đấu giảm lãi suất cho vay, Thống đốc khẳng định, mục tiêu, nghị quyết của Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ là hệ thống ngân hàng luôn luôn phải có giải pháp để giảm các chi phí cho doanh nghiệp (DN) và cho nền kinh tế. Tuy nhiên, lãi suất còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quan hệ cung cầu vốn trên thị trường, diễn biến kinh tế vĩ mô và các yếu tố khác có liên quan như chính sách điều hành tỷ giá, an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng.

Quan điểm xuyên suốt của Chính phủ và NHNN là kiên định mục tiêu ổn định vĩ mô và kiểm soát được lạm phát, giữ lạm phát ở mức thấp. “Đây là cơ sở quan trọng nhất để có thể giảm được lãi suất cho vay”, Thống đốc khẳng định.

Trong điều hành, NHNN đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD) tập trung tiết giảm chi phí để giảm chi phí cho vay trong nền kinh tế và đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu. Khi đạt được kết quả tốt về xử lý nợ xấu, sẽ trực tiếp góp phần giảm lãi suất cho vay.

“Mục tiêu giảm lãi suất luôn luôn là một trong những mục tiêu chúng tôi hướng đến trong tương lai. Với điều hành chung về vĩ mô của Chính phủ, các bộ, ngành cũng như điều hành tiền tệ của NHNN thì chúng ta có thể giữ ổn định lãi suất và giảm được lãi suất cho vay trong thời gian tới”, Thống đốc khẳng định.

Cơ cấu lại các công ty tài chính tiêu dùng

Trước băn khoăn của đại biểu về tình hình hoạt động của các công ty tài chính tiêu dùng với lãi suất cho vay rất cao, Thống đốc Lê Minh Hưng cho biết, thông thường lãi suất cho vay tài chính tiêu dùng cao hơn lãi suất cho vay thương mại khác. Nguyên nhân là do tính rủi ro của loại hình này cao hơn nhiều, chủ yếu là cho vay tín chấp, tài sản đảm bảo thấp, chi phí hoạt động cao do mạng lưới rộng, giá trị vay nhỏ, thời hạn ngắn. Các công ty tài chính tiêu dùng cũng không được huy động vốn từ dân cư, nên chi phí huy động vốn cao hơn các ngân hàng.

Thời gian qua, NHNN cũng đã có những quy định cụ thể về lãi suất trong lĩnh vực này, bổ sung các quy định riêng nhằm tăng tính minh bạch, yêu cầu công bố công khai lãi suất, thời gian, cách tính lãi để người tiêu dùng hiểu rõ.

Ngoài ra, trong chương trình đề án của Chính phủ về cơ cấu lại các TCTD, NHNN đã có nhóm giải pháp riêng để cơ cấu lại các công ty tài chính, trong đó có hoạt động tài chính tiêu dùng. Công tác thanh tra tài chính tiêu dùng cũng là nhiệm vụ quan trọng sẽ được NHNN tăng cường trong thời gian tới để đảm bảo hoạt động của các công ty tài chính tiêu dùng minh bạch, đúng pháp luật.

Kiểm soát chặt dòng vốn vào bất động sản, BOT

Song song với các giải pháp điều hành về lãi suất, Thống đốc cũng thông tin về việc kiểm soát dòng vốn đổ vào bất động sản và các dự án BOT. NHNN thời gian qua đã kiểm soát rất chặt chẽ dòng tín dụng vào những lĩnh vực nhiều rủi ro, đặc biệt là bất động sản và một số dự án BOT.

Đối với BOT, hiện nay dư nợ và tốc độ tăng trưởng tín dụng cho lĩnh vực BOT đều thấp hơn so với năm trước. Tỷ trọng tín dụng cho BOT chỉ chiếm khoảng 1,5% trong tổng dư nợ tín dụng và nợ xấu được kiểm soát ở mức rất thấp.

Đối với bất động sản, trong 10 tháng năm 2017, tín dụng cho vay bất động sản chỉ tăng khoảng 7,1% và tỷ trọng tín dụng cho vay bất động sản trên tổng dư nợ khoảng 6,5%, so với cùng kỳ năm ngoái, các tỷ lệ này lần lượt là hơn 10% và hơn 7%. Như vậy, Thống đốc cho rằng cả tốc độ tăng và tỷ trọng dư nợ đều giảm, “chúng ta đã kiểm soát được lĩnh vực cho vay rủi ro và dành tín dụng cho sản xuất, kinh doanh và những lĩnh vực ưu tiên”, Thống đốc nhấn mạnh.

Tuy nhiên, Thống đốc cũng thừa nhận nhu cầu vốn cho BOT hay bất động sản rất lớn, cho nên hệ thống ngân hàng vẫn có thể tiếp tục cung ứng vốn cho vay những dự án này, nếu phương án tài chính là khả thi và các nhà đầu tư có năng lực thực sự. Đây là yếu tố then chốt trong quyết định cho vay.

Đồng thời, NHNN cũng kiểm soát tín dụng cho bất động sản bằng các tỷ lệ an toàn. “Chẳng hạn như tăng hệ số rủi ro khi cho vay tín dụng bất động sản, giảm tỷ lệ dùng vốn ngắn hạn để cho vay trung, dài hạn…. Đây là những công cụ rất quan trọng để kiểm soát được tốc độ tín dụng vào những lĩnh vực rủi ro”, Thống đốc khẳng định.

H.Y