Làm rõ những “căn bệnh trầm kha” gây lãng phí, thất thoát

Hoàng Yến
Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đánh giá ở cả 7 lĩnh vực quan trọng theo quy định của Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP) vẫn diễn ra tình trạng lãng phí, chưa tiết kiệm, còn vi phạm, sai sót ở mức độ khác nhau.
aa
Quản lý tài sản công ngày càng chặt chẽ, đẩy lùi thất thoát, lãng phí Thủ tướng chỉ đạo rà soát dự án treo, ôm đất bỏ hoang gây lãng phí đất đai Một số dự án quan trọng quốc gia triển khai chậm trễ, gây lãng phí Tiết kiệm kinh phí, vốn nhà nước 72.068 tỷ đồng trong năm 2021

Sáng 25/4, thảo luận về báo cáo của Chính phủ về công tác THTK, CLP năm 2021, các thành viên UBTVQH nhất trí với nhiều nhận định, đánh giá trong các báo cáo và cho rằng, nhìn chung các bộ, ngành và các địa phương thực hiện khá nghiêm túc, quyết liệt những nội dung chương trình THTK, CLP. Chính phủ cũng đã kịp thời báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, UBTVQH về các giải pháp, chính sách hỗ trợ, chia sẻ khó khăn của người dân, doanh nghiệp trong công tác phòng, chống dịch Covid-19 trong thời gian vừa qua.

Chi tiêu căn cơ để có thêm nguồn lực cho đầu tư

Trưởng Ban Công tác đại biểu Nguyễn Thị Thanh cho rằng, trong điều kiện năm 2021, dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhưng Chính phủ đã có nhiều nỗ lực trong chỉ đạo, điều hành, xử lý linh hoạt, đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông các nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Năm 2021, Bộ Tài chính đã tham mưu cho Chính phủ trình Quốc hội điều chỉnh tiết kiệm phần chi thường xuyên để tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển, vì vậy chi đầu tư cho phát triển được tăng lên đáng kể.

Bên cạnh những kết quả này, Trưởng Ban Công tác đại biểu cũng nêu ra các tồn tại, hạn chế, từ những tồn tại đã kéo dài nhiều năm như chậm ban hành văn bản, phân bổ kế hoạch vốn còn chậm, chất lượng lập, phân bổ kế hoạch và công tác chuẩn bị cho dự án đầu tư công ở nhiều nơi còn bất cập, mang tính hình thức, dẫn đến nhiều dự án được giao kế hoạch nhưng vẫn chưa được triển khai và thực hiện… cho đến vi phạm lớn nổi lên trong năm 2021 là vi phạm trong đấu thầu mua sắm, quản lý, sử dụng tài sản công ở một số cơ quan, đơn vị.

Đề cập đến những bất cập trong cơ chế, chính sách về định mức, tiêu chuẩn, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, cần sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật về đơn giá, định mức cho phù hợp với thực tiễn, từ đó có cơ sở tính toán cụ thể việc thực hành tiết kiệm để không thất thoát, lãng phí ngân sách.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu tại phiên họp

Theo Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, các báo cáo cần nêu được những vấn đề nổi bật trong tình hình năm qua, những việc làm tốt so với năm trước, bám sát vào Chương trình THTK, CLP Chính phủ đã ban hành. Qua đó, kịp thời động viên các bộ, ngành, cơ quan, địa phương làm tốt; đồng thời, cũng phải nói rõ những hạn chế, tồn tại, khuyết điểm.

Đơn cử như lĩnh vực ngân sách, năm 2021 là năm rất khó khăn, dự kiến hụt thu rất lớn nhưng Chính phủ đã tăng cường chỉ đạo, một mặt phòng, chống dịch, mặt khác cũng thực hiện nhiệm vụ kép, từ đó đạt được kết quả tích cực trong thu ngân sách. Trong đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ các số liệu cụ thể, nêu được trong số hơn 72.000 tỷ đồng tiết kiệm vốn ngân sách năm qua gồm những khoản nào, cơ cấu, chi tiết ra sao.

Đối với lĩnh vực đầu tư công, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần làm rõ những vấn đề được coi là “căn bệnh trầm kha” như chậm giải ngân, chậm phân giao, phân tán, dàn trải...,và báo cáo rõ cả về tình hình, tiến độ của hàng loạt các dự án quan trọng quốc gia.

Một vấn đề nữa mà Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần báo cáo cụ thể hơn là về thị trường vốn, thị trường trái phiếu. Năm 2021, huy động trái phiếu doanh nghiệp tăng rất nóng, đặc biệt liên quan nhiều đến bất động sản. Dư nợ trái phiếu Chính phủ cũng tăng đáng kể so với năm 2017. Tác động của dịch bệnh Covid có thể gây khó khăn về dòng tiền, ảnh hưởng đến tiến độ thanh toán.

Bên cạnh đánh giá, làm rõ những nguy cơ, rủi ro, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý nêu rõ những mặt được, cần biểu dương. “Năm ngoái Bộ Tài chính giảm huy động trái phiếu được mấy chục ngàn tỷ đồng là rất tốt. Giải ngân tốc độ như vậy để bớt lãng phí cho nhà nước. Điều này phải đưa vào chỗ tích cực, đánh giá tốt. Chúng ta phải biểu dương những chuyện như thế” - Chủ tịch Quốc hội nói.

Bộ Tài chính đã liên tục cảnh báo về rủi ro ở trái phiếu doanh nghiệp

Tại phiên họp, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cám ơn và xin tiếp thu các ý kiến góp ý cho báo cáo, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội.

Về một số nội dung cụ thể, Bộ trưởng cho biết thời gian qua Chính phủ đã rất tích cực, nỗ lực trong công tác hoàn thiện thể chế, tuy nhiên do sự biến động lớn của thực tiễn, nên khối lượng công việc ngày càng lớn. Chẳng hạn, riêng Bộ Tài chính năm qua đã tham mưu cho Chính phủ ban hành 43 nghị định, và Bộ đã ban hành tới 126 thông tư. Có thể nghị định ban hành vừa năm nay, thì vài năm sau đã thành bất cập so với thực tiễn, như Nghị định 153 về phát hành trái phiếu mà Bộ Tài chính đang tiến hành sửa đổi.

“Khi Luật Chứng khoán, các nghị định ra đời, chúng ta rất muốn tiếp cận điều kiện, quy định của thế giới. Tuy nhiên, sau khi ban hành lại thấy có những lỗ hổng, có vi phạm” - Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nói.

Nhận diện được những sơ hở này, Bộ Tài chính đã cảnh báo trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng, với 5 thông cáo báo chí, 4 cuộc trao đổi trên Đài truyền hình Việt Nam và rất nhiều báo chí đã đăng tải thông tin về rủi ro với phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp. Riêng Bộ Tài chính cũng đã có 3 văn bản chấn chỉnh, yêu cầu thanh tra. Vừa qua, một số vụ việc đã được xử lý nghiêm, đây là việc làm cần thiết để làm lành mạnh hóa thị trường, song song với việc sửa đổi, hoàn thiện các quy định về pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc
Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc.

Về chế độ định mức, đơn giá, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay, sắp tới sẽ xem xét sửa Thông tư 40 về chế độ công tác phí, chi phí hội nghị… theo hướng quy định mức tối đa và giao các đơn vị dự toán. Căn cứ vào đó, sẽ xây dựng chế độ khoán kinh phí sự nghiệp, từ đó giúp xây dựng và quản lý chi phí tiết kiệm hơn.

Với lĩnh vực đơn giá liên quan đến xây dựng, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, đã trao đổi vấn đề này với Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải và Bộ Xây dựng. Trong điều kiện chúng ta thực hiện gói phục hồi, nhiều loại giá cả đầu vào tăng cao mà không thay đổi định mức đơn giá kịp thời, thì sẽ chậm tiến độ, khó đạt mục tiêu chương trình. Do đó, Bộ trưởng đề nghị Bộ Giao thông vận tải và Bộ Xây dựng chủ trì, có hướng dẫn và yêu cầu các địa phương ban hành khung báo giá hàng tháng chính xác, kịp thời để phục vụ việc lập hồ sơ mời thầu, dự toán, thanh toán quyết toán.

Từ những ý kiến đóng góp tại phiên họp hôm nay, Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp thu, hoàn thiện báo cáo theo hướng làm rõ ưu, nhược điểm, với số liệu chi tiết, địa chỉ cụ thể. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng cho biết, báo cáo THTK, CLP có phạm vi, lĩnh vực rất rộng, nên chỉ nêu một số vấn đề điển hình như lấn chiếm đất đai, khai thác tài nguyên, dự án treo, công tác cổ phần hóa, thoái vốn, một số dự án trọng điểm… Sau phiên họp này, Bộ Tài chính sẽ có văn bản đề nghị các bộ, địa phương, bổ sung thêm số liệu, đưa đầy đủ vào báo cáo./.

Hoàng Yến

Đọc thêm

Ưu tiên đầu tư vốn ODA cho dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, tạo đột phá

Ưu tiên đầu tư vốn ODA cho dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, tạo đột phá

Đây là một trong những định hướng quan trọng được nêu trong Kế hoạch thực hiện Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 441/QĐ-TTg.
Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính

Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 75/2026/NĐ-CP ngày 16/3/2026 quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về quản lý, sử dụng kinh phí quản lý hành chính. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026.

Kho bạc Nhà nước triển khai đồng bộ Nghị quyết Đại hội XIV trong toàn hệ thống

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, hệ thống Kho bạc Nhà nước đang tích cực triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, yêu cầu đặt ra đối với lĩnh vực tài chính - ngân sách trong giai đoạn phát triển mới.
Bộ Tài chính nêu tên nhiều đơn vị chậm kiểm kê tài sản công

Bộ Tài chính nêu tên nhiều đơn vị chậm kiểm kê tài sản công

Bộ Tài chính vừa có Công văn số 3156/BTC-QLCS gửi các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về việc tiếp tục đôn đốc thực hiện tổng kiểm kê tài sản công thời điểm 0h ngày 1/1/2026.
Dự trữ quốc gia cần hướng tới nguồn lực chiến lược bảo đảm an ninh kinh tế

Dự trữ quốc gia cần hướng tới nguồn lực chiến lược bảo đảm an ninh kinh tế

Hệ thống dự trữ quốc gia đang đứng trước yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng tốt hơn nhiệm vụ bảo đảm an ninh kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới. Việc sửa đổi, bổ sung Chiến lược Phát triển dự trữ quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được đặt ra nhằm xây dựng hệ thống dự trữ theo hướng chủ động, linh hoạt và ứng phó kịp thời với các tình huống đột xuất, cấp bách.
TP. Hồ Chí Minh dùng công cụ tài chính để hướng dòng kiều hối đầu tư vào khoa học công nghệ

TP. Hồ Chí Minh dùng công cụ tài chính để hướng dòng kiều hối đầu tư vào khoa học công nghệ

TP. Hồ Chí Minh sẽ triển khai đồng bộ các công cụ tài chính để chuyển dịch dòng kiều hối từ tiêu dùng sang đầu tư sản xuất, ưu tiên các lĩnh vực khoa học - công nghệ, công nghiệp chế biến - chế tạo, đổi mới sáng tạo, năng lượng xanh và chuyển đổi số.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Tổng Giám đốc Ngân hàng ICBC Lưu Tuấn

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Tổng Giám đốc Ngân hàng ICBC Lưu Tuấn

Ngày 17/3/2026, Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp Đoàn công tác Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC), do ông Liu Jun (Lưu Tuấn), Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc ICBC làm trưởng đoàn.
Bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính

Bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 17/3/2026 về việc điều động, bổ nhiệm ông Tạ Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhiệm kỳ 2021 - 2026 giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính.
Xem thêm