Khu vực bãi chứa hàng hoá của ga Đồng Đăng không được ngăn cách với khu vực xung quanh bằng tường rào, không đáp ứng yêu cầu kiểm tra, giám sát của cơ quan hải quan. Ảnh: L. Bằng.

Không đáp ứng điều kiện

Cuối tháng 5, Tổng cục Hải quan đã phát đi một văn bản chỉ đạo các cục hải quan tỉnh, thành phố kiểm tra, đôn đốc doanh nghiệp đảm bảo điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan tại cảng biển, cảng thủy nội địa.

Theo đó, sau thời hạn 30/6/2021, doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng không đáp ứng về điều kiện tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan theo quy định thì cơ quan hải quan không bố trí lực lượng làm thủ tục, kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh.

Qua rà soát theo chỉ đạo nói trên, Cục Hải quan Lạng Sơn nhận thấy trên địa bàn quản lý có địa điểm kiểm tra, giám sát hàng hóa tại ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng không đáp ứng được đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Theo phân tích của đơn vị, khu vực bãi chứa hàng hoá để làm thủ tục xuất nhập khẩu không được ngăn cách với khu vực xung quanh bằng tường rào, không đáp ứng yêu cầu kiểm tra, giám sát của cơ quan hải quan.

Tại đây không có phần mềm đáp ứng yêu cầu quản lý lưu giữ, kết xuất dữ liệu trực tuyến cho cơ quan hải quan về tên hàng, số lượng, tình trạng của hàng hóa, thời điểm hàng hóa đưa vào, đưa ra, lưu giữ trong địa điểm chi tiết theo vận đơn và/hoặc tờ khai hải quan để quản lý theo Hệ thống quản lý, giám sát hàng hóa tự động.

Đồng thời, cũng không có hệ thống camera đáp ứng kết nối trực tuyến với cơ quan Hải quan quản lý.

Một số tồn tại khác cũng gây khó trong quản lý như: Lối vào bãi cho phương tiện đường bộ không trang bị rào chắn dẫn đến kiểm soát phương tiện gặp khó khăn; trong khu vực bãi chứa hàng hoá không bố trí lối đi riêng, cổng ra vào riêng để sử dụng riêng biệt giữa khu vực lưu giữ hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh với hàng hóa nội địa; giữa các khu vực lưu giữ hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh với hàng hóa nội địa không được ngăn cách riêng biệt.

Tháng 10/2020, Hải quan Lạng Sơn đã làm việc với Chi nhánh Ga Đồng Đăng của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam về những tồn tại này và đề nghị khắc phục. Tuy nhiên, đến nay hiện trạng không mấy được cải thiện.

Khi có chỉ đạo của Tổng cục Hải quan, đầu tháng 6/2021, Chi cục Hải quan Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng cũng đã làm việc với Chi nhánh Đồng Đăng một lần nữa.

Duy trì để giảm tải cho đường bộ

Theo ông Nguyễn Hữu Vượng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lạng Sơn, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan về việc tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu nông sản, thời gian qua, Cục Hải quan Lạng Sơn đã tham mưu cho UBND tỉnh Lạng Sơn đưa ra nhiều giải pháp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu nông sản của cả nước qua địa bàn, trong đó có ga Đồng Đăng.

Việc thúc đẩy hoạt động xuất khẩu qua đường sắt là hướng đi đúng đắn, có tính dài hạn để giảm tải cho các cửa khẩu đường bộ thường xuyên bị ách tắc trong giai đoạn cao điểm.

Ngoài ra, những tồn tại ở ga Đồng Đăng hiện nay mang tính lịch sử lâu đời và thực hiện theo thỏa thuận song phương cấp quốc gia giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Do đó, Cục Hải quan Lạng Sơn đã có công văn đề xuất Tổng cục Hải quan xem xét tính đặc thù của ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng cho phép tiếp tục thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn này để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa, đặc biệt là mặt hàng hoa quả nông sản xuất khẩu.

Cục Hải quan Lạng Sơn sẽ tiếp tục chỉ đạo Chi cục Hải quan Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng và các đơn vị thuộc cục tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu với mục tiêu vừa đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn quản lý./.

Hồng Vân