Hàng nông sản, vải quả thông quan qua cửa khẩu Lạng Sơn. Ảnh: Thu Nga

Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Tài chính Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lạng Sơn Nguyễn Hữu Vượng. P.V: Tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) gắn với việc thực hiện tăng thu ngân sách là nhiệm vụ hàng đầu của ngành Hải quan trong năm 2015. Đối với đơn vị Hải quan Lạng Sơn, công tác này đã được triển khai thế nào và kết quả ra sao, thưa ông? Ông Nguyễn Hữu Vượng: Công tác cải cách, hiện đại hóa đã được đơn vị quan tâm thực hiện mạnh mẽ từ năm 2011 đến nay, theo đúng kế hoạch đề ra. Để tạo thuận lợi cho hoạt động XNK nông sản, đơn vị đã thống nhất với cơ quan chức năng Trung Quốc mở cửa kéo dài thời gian thông quan hàng hóa từ 7 giờ sáng đến 20h trong ngày tại cửa khẩu Tân Thanh. Ông Nguyễn Hữu Vượng Đến thời điểm hiện nay đã có 100% các chi cục thực hiện triển khai thủ tục hải quan điện tử, tổng kim ngạch đạt từ 90% trở lên. Trên 85% doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu thường xuyên trên địa bàn thực hiện thủ tục hải quan điện tử. Đáng chú ý là từ 1/4/2014 đến nay, việc triển khai hệ thống thông quan hàng hoá tự động (VNACCS/VCIS) tại Lạng Sơn đã mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp (DN). Số thu ngân sách của đơn vị 6 tháng đầu năm rất khả quan. Tính đến 30/6/2015, đơn vị đã thu ngân sách đạt hơn 3.423 tỷ đồng, đạt 85,5% so với kế hoạch được giao. P.V: Thưa ông, sau hơn 1 năm triển khai, VNACCS/VCIS tại Lạng Sơn đã mang lại lợi cụ thể thế nào với cơ quan hải quan và DN ? Ông Nguyễn Hữu Vượng: VNACCS/VCIS hỗ trợ khai tự động rất nhiều chỉ tiêu, giúp việc khai báo của DN được nhanh chóng, hạn chế sai sót trong quá trình nhập dữ liệu, nên DN không phải khai đi khai lại nhiều lần, giảm được việc phụ thuộc vào văn bản giấy do các hệ thống văn bản đã được mã hóa, cập nhật vào hệ thống, giảm đáng kể lượng hồ sơ giấy thông qua áp dụng chữ ký số... Với cơ quan hải quan đã giảm tối đa việc tác nghiệp thủ công của cán bộ trong quá trình kiểm tra, đối chiếu hồ sơ cho các lô hàng, số thuế DN phải nộp cũng được phản ánh trực tiếp trên hệ thống... Do đó thời gian xử lý thông quan 1 lô hàng luồng xanh chỉ trong 3 giây. 100% hàng hóa đủ điều kiện XNK qua các cửa khẩu thuộc Hải quan tỉnh Lạng Sơn quản lý đều được thông quan trong ngày. Đến nay, VNACCS/VCIS đã thu hút gần 100% DN có hoạt động XNK thường xuyên tham gia. Minh chứng của hiệu quả tạo thuận lợi cho hoạt động XNK là số thu ngân sách của đơn vị 6 tháng qua đã đạt 85,5% chỉ tiêu kế hoạch năm. P.V: Địa bàn Lạng Sơn luôn là tiêu điểm được dư luận quan tâm về việc thông quan hàng nông sản. Ông có thể cho biết thực tế hoạt động xuất khẩu nông sản tại địa bàn và các giải pháp hỗ trợ thông quan được đơn vị thực hiện? Ông Nguyễn Hữu Vượng: Lạng Sơn là cửa ngõ giao thương lớn với Trung Quốc, đặc biệt đối với các loại hàng hóa là nông sản của cả nước, tuy nhiên việc đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, kho bãi… để phục vụ cho việc sơ chế, đóng gói, phân loại hàng hóa này chưa thực sự được chú trọng. Trong nhiều năm qua, DN và thương nhân Việt Nam xuất khẩu hàng nông sản sang Trung Quốc chủ yếu làm thủ tục hải quan theo loại hình xuất khẩu biên giới (tiểu ngạch), nông sản tươi và chưa chế biến, không có hợp đồng ngoại thương,… dễ phát sinh rủi ro, bị ép giá. Điểm yếu nữa là các phương tiện vận tải Việt Nam chở hàng sang Pò Chài - Trung Quốc bốc dỡ, giao nhận nên phụ thuộc vào hệ thống cơ sở hạ tầng phía Trung Quốc, các quy định kiểm dịch của Trung Quốc, nhân công, năng lực bốc, dỡ và phát sinh nhiều chi phí đối với DN. Đây là những hạn chế Nhà nước cần có chiến lược dài hạn tháo gỡ. Về phần mình, để tạo thuận lợi cho hoạt động XNK nông sản (vào thời điểm chính vụ trái cây), đơn vị đã thống nhất với cơ quan chức năng Trung Quốc mở cửa kéo dài thời gian thông quan hàng hóa từ 7 giờ sáng đến 20h trong ngày tại cửa khẩu Tân Thanh. Đồng thời, phối hợp với lực lượng biên phòng, cơ quan kiểm dịch và công ty dịch vụ kho bãi thường xuyên sắp xếp, tổ chức phân luồng phương tiện, đảm bảo an ninh trật tự tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động XNK. P.V: Xin cảm ơn ông! Hiện nay đang là mùa vải, trung bình mỗi ngày đơn vị làm thủ tục xuất khẩu cho khoảng từ 1.000 đến 2.000 tấn vải. Lũy kế đến ngày 30/6/2015 đơn vị đã làm thủ tục xuất khẩu cho hơn 34.321 tấn vải, kim ngạch đạt hơn 7,78 triệu USD.

Hải Anh