Lô hàng 5 container chứa rác phế liệu do cơ quan hải quan phát hiện, xử lý tại cảng Hải Phòng tháng 8/2018. Ảnh: Hải Anh

Đáp ứng yêu cầu đặt ra tại Chỉ thị 27/CT-TTg về một số giải pháp cấp bách tăng cường công tác quản lý đối với hoạt động NK và sử dụng phế liệu NK làm nguyên liệu sản xuất (Chỉ thị 27)…; đồng thời tạo thuận lợi trong thông quan hàng hóa, không để ảnh hưởng đến

DN NK phế liệu để làm nguyên liệu sản xuất…”, ông Hoàng Văn Thức - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) chia sẻ với phóng viên TBTCVN.

PV: Để lập lại “trật tự” hoạt động NK và sử dụng phế liệu theo chỉ đạo của Chính phủ, đến nay Bộ TN&MT đã triển khai những giải pháp nào đáng chú ý, thưa ông?

Ông Hoàng Văn Thức

- Ông Hoàng Văn Thức:

Phế liệu NK là vấn đề “nóng” trong thời gian qua, bắt đầu từ những container phế liệu tồn đọng ở các cảng Hải Phòng đầu năm 2018, có nguy cơ gây ô nhiễm, ảnh hưởng đến môi trường sống, gây bức xúc trong dư luận. Từ thực tế này, Bộ TN&MT và Bộ Tài chính đã triển khai sớm các giải pháp giải quyết container phế liệu tồn đọng qua việc cử các đoàn công tác xuống các cảng biển, đặc biệt là các cảng ở TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng… đánh giá thực tế, báo cáo và kiến nghị Thủ tướng Chính phủ các giải pháp để xử lý. Trên cơ sở đó, Bộ TN&MT đã chủ trì phối hợp cùng Bộ Tài chính và các bộ, ngành, tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 27 (ngày 17/9/2018) về một số giải pháp cấp bách tăng cường công tác quản lý đối với hoạt động NK và sử dụng phế liệu NK làm nguyên liệu sản xuất.

Ngoài ra, Bộ TN&MT đã ban hành Thông tư số 08/2018/TT-BTNMT (TT 08) và Thông tư số 09/2018/TT-BTNMT (TT 09), có hiệu lực từ 29/10/2018, quy định về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường đối với 6 nhóm phế liệu NK được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất.

Điểm mới trong các thông tư là quy định rõ cơ quan kiểm tra nhà nước về chất lượng phế liệu NK là các sở TN & MT nơi DN có nhà máy, cơ sở sản xuất. Các cơ sở sản xuất này được Bộ TN&MT hoặc sở TN&MT cấp giấy xác nhận.

Để tạo thuận lợi và minh bạch trong hoạt động NK, thông tư giao quyền chủ động cho DN. Trước đây khi DN làm thủ tục thông quan tại cửa khẩu, DN phải xuất trình giấy xác nhận của cơ quan TN&MT, giấy giám định chất lượng do cơ quan giám định độc lập cấp. Theo quy định của thông tư, hiện nay việc kiểm tra nhà nước về chất lượng phế liệu NK được tiến hành có sự chứng kiến của các bên: Sở TN&MT, DN trực tiếp nhập hàng về sản xuất, cơ quan hải quan địa phương, cửa khẩu, cơ quan lấy mẫu giám định độc lập. Nơi làm thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng phế liệu NK do DN tự đề xuất. Khi tiến hành kiểm tra và lấy mẫu giám định tạp chất để đánh giá chất lượng phế liệu NK được công khai thì 4 bên cùng chứng kiến việc lấy mẫu, cùng xác nhận.

PV: Thưa ông, trong quá trình thực hiện Chỉ thị số 27, cơ quan hải quan có phản ánh gặp khó khăn vướng mắc khi không có căn cứ để đối chiếu, kiểm soát, thông quan cho các lô hàng phế liệu của DN khi áp dụng TT 08 và TT 09. Ông có thể lý giải vấn đề này?

- Ông Hoàng Văn Thức: Cơ quan hải quan cho rằng, khi TT 08 và TT 09 có hiệu lực thì bãi bỏ Điều 10 Thông tư 41/2015/TT-BTNMT liên quan đến hồ sơ khi làm thủ tục hải quan thì sẽ gây khó cho cơ quan hải quan khi làm thủ tục thông quan. Việc này trên thực tế TT 08 và TT 09 mới có hiệu lực nên cần được hiểu thấu đáo hơn.

Trong thông tư đã nêu rất rõ DN khi đăng ký với cơ quan nhà nước về kiểm tra chất lượng hàng hóa, phế liệu đã yêu cầu DN xuất trình với sở TN&MT 10 loại giấy tờ liên quan đến NK phế liệu. Trong đó, DN có mẫu ghi rõ hạn ngạch DN được nhập bao nhiêu, kỳ trước đã NK bao nhiêu, kỳ này còn bao nhiêu… Bộ hồ sơ này đều phải cung cấp cho cơ quan hải quan khi DN làm thủ tục thông quan.

Để triển khai TT 08 và TT 09, Bộ TN&MT đã tổ chức các cuộc tập huấn cho các Sở TN&MT các địa phương, DN và cơ quan hải quan cửa khẩu. Bộ cũng chỉ đạo các đơn vị chức năng, các sở TN&MT khẩn trương rà soát, cập nhật lại tình hình cấp giấy xác nhận DN đủ điều kiện NK phế liệu có hiệu lực lên Cổng thông tin một cửa quốc gia và cổng dịch vụ công trực tuyến của Bộ TN&MT để cơ quan hải quan có căn cứ kiểm soát và cho phép thông quan hàng hóa…

PV: Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã có chỉ đạo Bộ TN&MT, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp tháo gỡ khó khăn cho DN NK phế liệu phục vụ sản xuất, giải phóng hàng tồn đọng tại các cảng. Nhiệm vụ này được cơ quan chuyên trách TN& MT triển khai ra sao, thưa ông?

- Ông Hoàng Văn Thức: Trên thực tế, ngày 24/8, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng có triệu tập cuộc họp giữa các bộ ngành, đơn vị liên quan với Hiệp hội Nhựa và sau đó Văn phòng Chính phủ ra thông báo chỉ đạo của Phó Thủ tướng giao cho các bộ tiếp tục xử lý vấn đề phế liệu và kiến nghị của hiệp hội.

Hiện nay, các bộ trong đó có Bộ TN&MT và Bộ Tài chính đang quyết liệt triển khai công việc theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng và Chỉ thị 27. Đồng thời, Bộ TN&MT đã có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, trả lời Hiệp hội Nhựa Việt Nam và có văn bản gửi các địa phương yêu cầu triển khai thực hiện Chỉ thị 27, chỉ đạo các sở TN&MT khẩn trương triển khai TT 08 và TT 09. Khi có kết quả cụ thể hơn, Bộ TN&MT sẽ có báo cáo, kiến nghị, đề xuất giải pháp trình Chính phủ xem xét…

PV: Xin cảm ơn ông!

Hải Linh (thực hiện)