Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN+3, lãnh đạo các nước ASEAN và 3 nước Đối tác Đông Bắc Á (Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc) hoan nghênh và đánh giá cao hiệu quả hợp tác ASEAN+3 thời gian qua; tiếp tục đẩy mạnh ưu tiên thực hiện các chương trình hợp tác đã thỏa thuận, nhất là trong các lĩnh vực kinh tế-thương mại, đầu tư và tài chính; triển khai Lộ trình mới về Sáng kiến Thị trường Trái phiếu Châu Á và sáng kiến Phát triển Trái phiếu Tài chính Hạ tầng; đàm phán về Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Nhân dịp này, các nhà lãnh đạo đã thông qua Kế hoạch công tác ASEAN+3 sửa đổi đến 2017; quyết định sớm triển khai Đối tác ASEAN+3 về kết nối, bao gồm cả việc xem xét lập Quĩ tài chính ASEAN+3 về kết nối hạ tầng khu vực; tiếp tục mở rộng Sáng kiến Chiềng Mai. Ngoài ra, các Lãnh đạo cũng đã quyết định đẩy hợp tác về an ninh, chính trị và ứng phó hiệu quả với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống; trong đó có hợp tác về bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh và an toàn lượng thực, môi trường, ứng phó với thảm họa thiên nhiên, phát triển bền vững, y tế, giáo dục, phát triển nguồn nhân lực, du lịch, thông tin và truyền thông, giao lưu nhân dân… Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Đoàn Việt Nam tại Hội nghị cấp cao ASEAN+3. Ảnh: VGP/Nhật Bắc Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá cao cơ chế ASEAN+3 và các kết quả đạt được vừa qua, góp phần đẩy mạnh hơn nữa liên kết ở Đông Á. Thủ tướng cũng nhấn mạnh, trong thời gian tới, hai bên cần tập trung nguồn lực triển khai hiệu quả Kế hoạch Công tác hợp tác ASEAN+3; tiếp tục tăng cường hợp tác về duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực, cũng như trong các lĩnh vực như quản lý thiên tai, an ninh hàng hải, an ninh năng lượng và các vấn đề phi truyền thống khác. Đặc biệt ASEAN+3 cần đẩy mạnh hợp tác thương mại và đầu tư ở các cấp độ song phương và đa phương, triển khai hiệu quả các FTA hiện có giữa ASEAN và Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng như thúc đẩy nỗ lực để hoàn tất đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vào cuối năm 2015; mở rộng và làm sâu sắc hơn hợp tác tài chính và tiền tệ. Đồng thời, Thủ tướng cũng đề nghị ASEAN+3 cần tăng cường kết nối trong khu vực, bao gồm kết nối về hạ tầng, thể chế và nhân dân trên cơ sở mở rộng triển khai Kế hoạch tổng thể về Kết nối ASEAN. Tại Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 8, các nhà Lãnh đạo đã trao đổi các vấn đề có tầm quan trọng chiến lược của Cấp cao Đông Á với tư cách là Diễn đàn của các nhà Lãnh đạo, với ASEAN đóng vai trò chủ đạo, để bàn và quyết định về các vấn đề chiến lược, trên tất cả các lĩnh vực chính trị, an ninh, và phát triển ở khu vực. Theo đó Cấp cao Đông Á cần tiếp tục đẩy mạnh hợp tác nhằm bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định và an ninh ở khu vực; mở rộng liên kết và kết nối; cũng như tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên khác như tài chính, năng lượng, giáo dục, bệnh dịch, quản lý thiên tai và kết nối ASEAN. Hội nghị nhất trí về việc đẩy nhanh đàm phán để có thể đạt được Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) trong năm 2015. Theo đó, các Lãnh đạo hoan nghênh việc triển khai Sáng kiến Phát triển Đông Á, thông qua Tuyên bố EAS về An ninh lương thực, trong đó khuyến khích đầu tư có trách nhiệm vào sản xuất nông nghiệp, nghiên cứu khoa học kỹ thuật nông nghiệp, mở rộng hợp tác quản lý thủy sản, quản lý và sử dụng bền vững tài nguyên nước và rừng… Các nhà Lãnh đạo đặc biệt nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác nhằm đảm bảo hòa bình, ổn định và an ninh ở khu vực; trong đó có an ninh an toàn và tự do hàng hải ở Biển Đông; hợp tác phòng chống cướp biển, tìm kiếm và cứu nạn trên biển, môi trường và an ninh biển. Các Lãnh đạo đề cao các nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế và Công ước Luật Biển Liên Hợp Quốc 1982; thực hiện nghiêm túc DOC và các thỏa thuận đã đạt được, đi đôi với cần thiết phải sớm có Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC). Tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã phát biểu nêu bật trọng tâm “Tạo dựng và thúc đẩy một cấu trúc khu vực vì hòa bình, an ninh và thịnh vượng” ở Đông Á. Ảnh: VGP/Nhật Bắc Đánh giá khu vực đang đứng trước những vận hội mới, to lớn về hòa bình, hợp tác, liên kết và phát triển, nhưng vẫn còn không ít thách thức phức tạp, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: Cấp cao Đông Á, với tư cách là diễn đàn của các Lãnh đạo, cần phát huy vai trò chủ động và quyết định của mình về mục tiêu bảo đảm hòa bình, an ninh và hợp tác phát triển ở khu vực, trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế, xây dựng và chia sẻ các chuẩn mực ứng xử và thúc đẩy xây dựng lòng tin chiến lược. Cấp cao Đông Á cần phát huy vai trò là một bộ phận quan trọng trong cấu trúc khu vực nhằm bảo đảm các mục tiêu nêu trên; đồng thời Cấp cao Đông Á cần đẩy mạnh hợp tác nhằm tạo ra động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng và bước phát triển về chất cho tiến trình liên kết, kết nối và hội nhập khu vực; theo đó, đề nghị ASEAN và Đông Á cần đề ra chương trình nghị sự phát triển và mục tiêu ưu tiên phù hợp với các tiêu chí mới của Liên hợp quốc. Đề nghị các nước cần đẩy mạnh các nỗ lực về ngăn ngừa phổ biến vũ khí hạt nhân và các loại vũ khí huy diệt khác, nhân dịp này, Thủ tướng cũng thông báo Việt Nam sẽ sớm tham gia “Sáng kiến An ninh không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt - PSI”. Về Biển Đông, Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm hòa bình, ổn định, an ninh và xây dựng lòng tin ở Biển Đông, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tuân thủ nghiêm túc luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển của Liên hợp quốc 1982 (UNCLOS); đề nghị ASEAN và Trung Quốc triển khai đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố DOC, đồng thời đẩy mạnh các nỗ lực thương lượng để sớm đạt Bộ Quy tắc COC./.

M.A