Hộ kinh doanh dần thích ứng với phương pháp quản lý thuế mới

Thông tin về kết quả công tác triển khai thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán” của Bộ Tài chính, Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, ngành Thuế đã ban hành nhiều công văn chỉ đạo Thuế tỉnh, thành phố tăng cường công tác quản lý, chống thất thu đối với hộ kinh doanh và rà soát, phát hiện các hộ chưa thực hiện đăng ký kinh doanh, chưa đăng ký thuế, để bảo vệ môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh.

Công chức Thuế cơ sở 13 tỉnh Thanh Hóa hướng dẫn tiểu thương, hộ kinh doanh kê khai doanh thu. Ảnh: TN

Cục Thuế cũng đã chỉ đạo cơ quan thuế các cấp thực hiện kiểm tra, rà soát các doanh nghiệp có quan hệ bán hàng với hộ kinh doanh để phát hiện kịp thời các trường hợp người nộp thuế lợi dụng việc người mua hàng tiêu dùng không lấy hóa đơn và thanh toán bằng tiền mặt, lợi dụng chính sách quản lý thuế đối với hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán, hộ kinh doanh dưới ngưỡng chịu thuế để trốn thuế thông qua việc bán hàng qua hộ kinh doanh.

Đồng thời, ngành Thuế tập trung nguồn lực quyết liệt triển khai đồng bộ 10 nhóm giải pháp nghiệp vụ quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Tính đến đầu tháng 12/2025, toàn ngành đã rà soát, đưa thêm vào quản lý trên 400.000 hộ kinh doanh, xử lý trên 185.000 hộ kinh doanh với tổng số thuế truy thu và phạt gần 1.880 tỷ đồng; số thuế lập bộ mới, tăng thu trong năm 2025 là hơn 917 tỷ đồng.

Tính chung cả năm 2025, đã có 18.392 hộ khoán chuyển sang nộp thuế theo kê khai và lũy kế từ sau khi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa có hiệu lực đến nay, có gần 4.000 hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.

Bước chuyển rõ rệt trong quản lý thuế hộ kinh doanh

Về tình hình thực hiện thu ngân sách nhà nước, tác động của các giải pháp hỗ trợ sự phát triển của kinh tế tư nhân lên số thu ngân sách, Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho hay, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt khá so với dự toán và tăng trưởng khá so với năm 2024. Cụ thể, tổng thu ngân sách nhà nước ước thực hiện lũy kế 12 tháng khu vực ngoài quốc doanh do cơ quan thuế quản lý ước đạt 484.770 tỷ đồng, đạt 130,9% so với dự toán, bằng 123,7% so với cùng kỳ.

Đặc biệt, thu ngân sách từ hộ kinh doanh năm 2025 ghi nhận sự tăng trưởng đột phá, với tổng số thu đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với năm 2024 và 65,2% so với năm 2023. Đây là mức tăng cao nhất trong 3 năm gần đây, thể hiện bước chuyển biến rõ rệt trong phương thức quản lý thuế đối với hộ kinh doanh.

Đề cập giải pháp triển khai trong năm 2026, Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, phát huy những kết quả quan trọng đã đạt được trong năm 2025; đồng thời tranh thủ sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, ngành Thuế tiếp tục tập trung nguồn lực, đổi mới, sáng tạo, với quyết tâm chính trị cao nhất, triển khai đồng bộ các giải pháp để phát triển kinh tế tư nhân, trong đó bao gồm khu vực hộ kinh doanh.

Ngành Thuế tiếp tục tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của cấp ủy, chính quyền các cấp đối với công tác quản lý thuế hộ kinh doanh, đặc biệt trong giai đoạn đầu thực hiện bỏ thuế khoán. Chủ động bám sát chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ, Bộ Tài chính để tổ chức triển khai thống nhất, đồng bộ, kịp thời, trọng tâm là triển khai hiệu quả Nghị quyết số 68-NQ/TW, Kế hoạch hành động tại Quyết định số 2260/QĐ-BTC ngày 30/6/2025 của Bộ Tài chính và Đề án 3389/QĐ-BTC ngày 6/10/2025 của Bộ Tài chính. Đồng thời, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương và phòng ngừa sai phạm trong thực thi công vụ.

Ngành tiếp tục phối hợp rà soát, hoàn thiện các văn bản dưới luật nhằm bảo đảm đồng bộ với Luật Quản lý thuế và các quy định có liên quan sau khi bỏ thuế khoán; kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện; hoàn thiện quy trình nghiệp vụ quản lý thuế đối với hộ kinh doanh theo mô hình kê khai, bảo đảm tinh gọn, đơn giản, dễ thực hiện.

Ngành Thuế sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hỗ trợ hộ kinh doanh (hỗ trợ sự tuân thủ tự nguyện ngay từ ban đầu khi chuyển sang tự khai, tự nộp, tránh cho hộ kinh doanh gặp phải những xử phạt về sau); cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin, hướng dẫn chính sách thuế, thủ tục đăng ký, kê khai, nộp thuế, hoàn thuế; hướng dẫn sử dụng các ứng dụng, nền tảng kê khai, nộp thuế điện tử; thiết lập các kênh hỗ trợ người nộp thuế như đường dây nóng, bộ phận tư vấn trực tiếp, phản hồi trực tuyến.

Ngành Thuế công khai quy trình, thời hạn giải quyết hồ sơ, biểu mẫu, tỷ lệ tính thuế, thuế suất, mức phạt (nếu có) để người nộp thuế dễ theo dõi và thực hiện; kịp thời tiếp nhận và xử lý các ý kiến, phản ánh, vướng mắc từ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo đúng thời hạn quy định. Đặc biệt, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị không được yêu cầu hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cung cấp lại thông tin, hồ sơ đã có trong hệ thống hoặc đã được cơ quan khác xác nhận.