Luật Quản lý thuế (thay thế): Chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”

Văn Tuấn
Việc sửa đổi Luật Quản lý thuế không chỉ nhằm giúp đẩy mạnh hiện đại hóa và chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý thuế, mà còn hướng tới cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế.
aa

Hướng đến chuyển đổi số toàn diện công tác quản lý thu thuế

Theo đánh giá của Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành, sau hơn 5 năm thực hiện, Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 là cơ sở pháp lý quan trọng và có phạm vi tác động trên cả nước đối với toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của các tổ chức, cá nhân.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên mới, sự bùng nổ của kinh tế số, xu thế số hóa giao dịch, yêu cầu chuyển đổi số quốc gia và cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế, thì việc sửa đổi Luật một cách toàn diện là cấp bách và then chốt.

Luật Quản lý thuế (thay thế): Chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”
Sửa Luật Quản lý thuế hướng đến tạo thuận lợi cho người nộp thuế. Ảnh: TL

Theo đó, định hướng việc xây dựng Luật Quản lý thuế (thay thế) nhằm đẩy mạnh hiện đại hóa và chuyển đổi số toàn diện công tác quản lý thu thuế, ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại, có tính liên kết, tích hợp để thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý thuế với 3 trụ cột chính: Tạo thuận lợi cho người nộp thuế; nâng cao hiệu lực và trình độ quản lý thuế; thúc đẩy số hóa quy trình quản lý thuế.

“Thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội với những biến đổi nhanh chóng, đặc biệt là sự bùng nổ của nền kinh tế số với những loại hình kinh doanh mới đã đặt ra yêu cầu phải sửa đổi Luật Quản lý thuế một cách toàn diện” - Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành.

Theo lãnh đạo Cục Thuế, việc sửa đổi Luật Quản lý thuế không chỉ nhằm thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước về chuyển đổi số, hiện đại hóa và ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế để nâng cao năng lực và hiệu quả của hoạt động quản lý thuế, mà còn hướng đến cải cách triệt để công tác quản lý thuế, chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, loại bỏ tư duy “không biết vẫn quản, không quản được thì cấm”.

Việc hoàn thiện Luật Quản lý thuế còn nhằm thúc đẩy sự tuân thủ tự nguyện trên cơ sở phân loại mức độ tuân thủ pháp luật và mức độ rủi ro của người nộp thuế; tiếp tục hoàn thiện các quy định về quản lý rủi ro xuyên suốt có hệ thống trong tất cả các nghiệp vụ quản lý thuế; về quản lý đối với chống chuyển giá; hoạt động kinh doanh trên kinh tế số, kinh tế chia sẻ, sản xuất thông minh, giao dịch xuyên biên giới; hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sau khi xóa bỏ hình thức khoán thuế; việc trao đổi, cung cấp thông tin của người nộp thuế giữa cơ quan thuế với các cơ quan có liên quan; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý thuế...

Đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người nộp thuế

Theo đánh giá của ông Trần Quốc Thắng - Phó Tổng giám đốc Deloitte Việt Nam, Luật Quản lý thuế 2019 đã mang lại nhiều tác động tích cực, góp phần thúc đẩy môi trường kinh doanh phát triển, củng cố niềm tin của doanh nghiệp vào hệ thống chính sách thuế công bằng, minh bạch và hiệu quả. Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay xuất hiện nhiều vấn đề mới. Do đó, việc sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh Luật Quản lý thuế lần này là cần thiết và kịp thời.

Góp ý vào nội dung quy định cơ quan thông tin, báo chí có nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thuế, nêu gương thực hiện tốt, phản ánh và phê phán các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, ông Thắng kiến nghị xem xét bổ sung hướng dẫn chỉ cho phép cơ quan báo chí sử dụng thông tin về kiểm tra, khiếu nại thuế khi có công văn chính thức từ cơ quan quản lý thuế và đúng phạm vi, yêu cầu chủ động của cơ quan này; kiểm soát chặt chẽ việc đưa tin, bình luận đảm bảo không xâm phạm quyền bí mật, quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế.

Một nội dung khác được ông Thắng góp ý là cần tính toán lại thuế tối thiểu toàn cầu. Theo ông Thắng, Việt Nam chính thức áp dụng kê khai và nộp thuế tối thiểu toàn cầu từ kỳ tính thuế năm 2024. Một vấn đề vướng mắc là khoản thuế thu nhập doanh nghiệp phát sinh thêm do kiểm tra thuế của cơ quan thuế có được bổ sung để tính toán lại thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp hiệu quả cho mục đích tính thuế tối thiểu toàn cầu hay không?

Do đó, lãnh đạo Deloitte Việt Nam kiến nghị, xem xét bổ sung quy định khoản thuế thu nhập doanh nghiệp phát sinh thêm trong quá trình kiểm tra thuế của cơ quan thuế được bổ sung để tính toán lại thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp hiệu quả cho mục đích tính thuế tối thiểu toàn cầu.

Góp ý một số nội dung liên quan đến công tác quản lý thuế hộ kinh doanh, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam đề xuất nâng mức doanh thu miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân cho hộ kinh doanh lên 400 - 500 triệu đồng/năm thay vì 200 triệu đồng như hiện nay, nhằm giảm đối tượng quản lý và gánh nặng hành chính.

Đặc biệt, bà Cúc đề xuất tăng cường chức năng điều tra thuế cho cơ quan thuế để phát hiện dấu hiệu khả nghi, trốn tránh, tang vật liên quan đến trốn lậu thuế.

Theo chuyên gia, các hành vi gian lận, trốn thuế được thực hiện ngày càng tinh vi và có diễn biến phức tạp. Trong khi đó, cơ quan thuế chưa được giao quyền điều tra các hành vi tội phạm về thuế, nên toàn bộ các vụ vi phạm có dấu hiệu hình sự đều chuyển sang cơ quan công an để điều tra, khởi tố vụ án. Quá trình điều tra, trưng cầu giám định thường bị chậm trễ, dẫn đến việc truy thu tiền trốn thuế, tiền thuế bị chiếm đoạt không kịp thời, tác dụng răn đe, ngăn chặn các hành vi vi phạm về thuế bị hạn chế, do đó, việc tăng cường chức năng điều tra cho cơ quan thuế là hết sức cần thiết./.

Hoàn thiện khung pháp lý để quản lý các mô hình kinh tế mới

Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 đã được xây dựng với tầm nhìn chiến lược, bám sát các định hướng then chốt của Đảng và Nhà nước về cơ cấu lại ngân sách và đảm bảo nền tài chính quốc gia bền vững. Luật không chỉ hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2020 - 2025, mà còn thể hiện rõ cam kết của Chính phủ trong việc hỗ trợ phát triển doanh nghiệp.

Đặc biệt, Luật đã cụ thể hóa Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030 với mục tiêu xây dựng ngành Thuế hiện đại, tinh gọn và hiệu quả. Luật đã tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế - xã hội thông qua việc tháo gỡ khó khăn và khuyến khích đầu tư kinh doanh.

Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay xuất hiện nhiều vấn đề mới, việc sửa đổi Luật Quản lý thuế là cần thiết, hướng tới cải cách toàn diện công tác quản lý thuế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến cho người dân, doanh nghiệp, tổ chức không phụ thuộc địa giới hành chính.

Đồng thời, xây dựng các thủ tục hành chính toàn trình theo hướng tạo lập “một cửa sổ” tập trung, duy nhất. Hoàn thiện khung pháp lý để quản lý các mô hình kinh tế mới, kinh doanh dựa trên công nghệ và nền tảng số, quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sau khi xóa bỏ hình thức khoán thuế, khuyến khích hộ kinh doanh chuyển sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp./.

Văn Tuấn

Đọc thêm

Hải quan đồng loạt triển khai Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026

Hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”, nhiều đơn vị hải quan trên các tuyến biên giới, cửa khẩu trọng điểm đã đồng loạt tăng cường kiểm soát địa bàn, quyết tâm ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa.

Số hóa Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN, thúc đẩy logistics xuyên biên giới

Sau 6 năm triển khai Nghị định số 46/2020/NĐ-CP, Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN đã góp phần thúc đẩy kết nối thương mại nội khối. Trước yêu cầu tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, Bộ Tài chính đang xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 46/2020/NĐ-CP theo hướng số hóa toàn diện thủ tục, thúc đẩy logistics xuyên biên giới.

Đơn giản chế độ kế toán, “tiếp sức” cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Theo quy định mới, doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người thân làm kế toán. Chuyên gia cho rằng, đây là bước tiến tích cực trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy quá trình nâng cao năng lực quản trị của khu vực kinh tế hộ gia đình, qua đó tạo điều kiện để các hộ kinh doanh từng bước chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế chính thức.

Hải quan khu vực XIV kiểm soát chặt các điểm nóng buôn lậu biên giới và cảng biển

Trước nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới diễn biến phức tạp, Hải quan khu vực XIV đang tập trung kiểm soát chặt tại cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh và Cảng Quy Nhơn, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Hải quan lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ để nuôi dưỡng nguồn thu

Làm việc với Chi cục Hải quan khu vực X về công tác quản lý thu và chống thất thu ngân sách nhà nước, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng yêu cầu đơn vị tiếp tục đẩy mạnh tạo thuận lợi thương mại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách...

Hải quan khu vực XIII xử lý hơn 31.500 tờ khai, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gần 3,5 tỷ USD

Hơn 31.500 tờ khai với tổng kim ngạch gần 3,5 tỷ USD đã được Chi cục Hải quan khu vực XIII xử lý trong kỳ từ ngày 15/12/2025 đến 14/5/2026. Nhiều nhóm hàng chủ lực như cà phê, than đá và máy móc thiết bị ghi nhận mức tăng trưởng cao, góp phần thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn.

Bộ Tài chính triển khai kế hoạch trao đổi thông tin vì mục đích thuế

Bộ Tài chính vừa giao Cục Thuế là đầu mối giúp Lãnh đạo Bộ theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình triển khai Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nghĩa vụ của Chính phủ Việt Nam về trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế.

Bộ Tài chính: Bãi bỏ 6 thủ tục hành chính hải quan kể từ cuối tháng 5/2026

Theo Quyết định 1292/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, 6 thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan chính thức được bãi bỏ. Cùng với đó, thủ tục công nhận kho, bãi và địa điểm kiểm tra, giám sát hải quan được thực hiện hoàn toàn trực tuyến, góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Xem thêm