Nhiều hình phạt được bổ sung

Nhiều chuyên gia cho rằng, quy định mức phạt cao cùng các chế tài xử phạt bổ sung như trong dự thảo nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán (TTCK) chắc chắn sẽ có tính răn đe đối với những đối tượng có ý định vi phạm.

Một trong những nội dung được quan tâm là mức xử phạt đối với hành vi thao túng chứng khoán và giao dịch nội gián. Theo đó, dự thảo nghị định quy định mức phạt tiền từ 1,5 đến 2 tỷ đồng đối với hành vi sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán cho chính mình hoặc cho người khác hoặc vô tình hay cố ý tiết lộ, cung cấp thông tin nội bộ hoặc tư vấn cho người khác mua, bán chứng khoán trên cơ sở thông tin nội bộ. Đồng thời, dự thảo quy định phạt tiền 10 lần khoản thu trái pháp luật nhưng không thấp hơn mức phạt tiền tối đa trong trường hợp có khoản thu trái pháp luật mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Bên cạnh đó, dự thảo nghị định cũng nêu rõ mức phạt đối với hành vi thao túng chứng khoán từ 2 đến 3 tỷ đồng khi có các hành vi như sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao dịch của mình hoặc của người khác hoặc thông đồng với nhau liên tục mua, bán chứng khoán nhằm tạo ra cung, cầu giả tạo; một người hay một nhóm người thông đồng với nhau đặt lệnh mua và bán cùng loại chứng khoán trong cùng ngày giao dịch hoặc thông đồng với nhau giao dịch mua bán chứng khoán, mà không dẫn đến chuyển nhượng thực sự quyền sở hữu hoặc quyền sở hữu chỉ luân chuyển giữa các thành viên trong nhóm nhằm tạo giá chứng khoán, cung cầu giả tạo; liên tục mua hoặc bán chứng khoán với khối lượng chi phối vào thời điểm mở cửa hoặc đóng cửa thị trường nhằm tạo ra mức giá đóng cửa hoặc giá mở cửa mới cho loại chứng khoán đó trên thị trường...

Ðặc biệt, chế tài mới còn quy định về hình thức xử phạt bổ sung mang tính răn đe là đình chỉ giao dịch chứng khoán từ 1 tới 2 năm; tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề từ 1 tới 2 năm với đối tượng vi phạm; buộc nộp lại khoản thu trái pháp luật có được do thực hiện hành vi thao túng thị trường chứng khoán.

Cùng với gia tăng chế tài xử phạt các hành vi vi phạm nghiêm trọng trên TTCK, điểm mới đáng chú ý tại dự thảo là bổ sung nhiều hành vi vi phạm mới vào đối tượng bị xử phạt. Liên quan đến hoạt động chào bán, phát hành chứng khoán, dự thảo bổ sung hành vi và chế tài xử phạt vi phạm quy định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp theo hình thức riêng lẻ; vi phạm thực hiện chuyển nhượng chứng khoán chào bán riêng lẻ trái pháp luật của nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Dự thảo đề xuất tăng khung phạt tiền đối với một số hành vi vi phạm quy định về niêm yết, đăng ký giao dịch chứng khoán. Theo đó, mức phạt tiền ở mức tối đa trong lĩnh vực chứng khoán từ 2 đến 3 tỷ đồng đối với hành vi tổ chức thị trường giao dịch chứng khoán trái quy định pháp luật.

Hình thức phạt bổ sung đối với hành vi này là đình chỉ hoạt động kinh doanh, dịch vụ chứng khoán trong thời hạn từ 3 tháng đến 6 tháng đối với công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, chi nhánh công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ nước ngoài tại Việt Nam; tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề chứng khoán trong thời hạn từ 12 tháng đến 18 tháng đối với người hành nghề chứng khoán thực hiện hành vi vi phạm; buộc gỡ bỏ trang thông tin điện tử, phần mềm, hệ thống giao dịch và các trang thiết bị khác được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm.

Cần sự phối hợp giữa các bên

Nhận định về những điểm thay đổi tại dự thảo nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán, ông Phan Dũng Khánh - Giám đốc Tư vấn đầu tư của Công ty Chứng khoán Maybank KimEng Việt Nam cho rằng, đặc thù của các vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán là giá trị của các giao dịch khi bị phát hiện thường cao hơn rất nhiều so với vi phạm hành chính của các lĩnh vực kinh tế khác. Do vậy, việc tăng mức phạt tiền như dự thảo so với hiện tại phần nào đáp ứng được yêu cầu của thực tế.

Bên cạnh dự thảo cũng tăng thêm thẩm quyền với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) để đảm bảo thực thi các thẩm quyền thu thập thông tin phục vụ thanh tra và xử lý vi phạm. Nhận định về vấn đề trên, ông Khánh cho rằng bên cạnh việc tăng thẩm quyền cho UBCKNN, một việc quan trọng khác nữa là cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng liên quan trong giám sát, thanh tra, kiểm tra, điều tra, xác minh, xử lý các vụ việc vi phạm pháp luật trên TTCK, nhất là các vụ việc liên quan đến các hành vi có dấu hiệu tội phạm.

Ông Trần Trương Mạnh Hiếu - Trưởng nhóm Phân tích chiến lược Công ty cổ phần Chứng khoán KIS Việt Nam cho rằng, mục đích cuối cùng của các hành vi thao túng thị trường, làm giá... là tạo ra lợi ích cho người thực hiện. Với mức xử phạt trước đây được xem là thấp so với lợi ích mà những “nhà đầu tư xấu” có thể thu được khi thực hiện các hành vi này. Tuy nhiên, với những nội dung được đưa ra tại dự thảo nghị định mới thì câu chuyện có thể sẽ thay đổi.

Mức xử phạt mới cao hơn đồng nghĩa với lợi ích thu được của nhóm nhà đầu tư này cũng giảm và rủi ro nhóm này phải chịu cũng cao hơn đáng kể. Vì thế, những hành vi này sẽ dần giảm xuống và qua đó giúp thị trường chứng khoán trở nên minh bạch và hiệu quả hơn./.

Hồng Quyên