Lãi suất cần xem xét ở mức hợp lý để đẩy nhanh giải ngân gói tín dụng ưu đãi. Ảnh tư liệu

Không còn nằm "đắp chiếu" để cỏ dại mọc um tùm như những năm trước đây, cuối năm 2024, chung cư cao tầng CT1 thuộc dự án khu nhà ở xã hội Thượng Thanh trên địa bàn quận Long Biên, TP. Hà Nội chính thức được Sở Xây dựng Hà Nội cấp giấy phép xây dựng. Toà chung cư cao 22 tầng nổi và 3 tầng hầm, dự kiến ra Tết thi công móng và quý III/2025 mở bán, cung ứng khoảng 700 căn hộ dự kiến với mức giá khoảng 19,5 triệu đồng/m2.

Dự kiến đến năm 2025, TP. Hà Nội phải xây dựng 18.700 căn nhà ở xã hội nhưng tới cuối năm 2024 mới hoàn thành 37% số lượng, với 3 dự án được khởi công và 5 dự án xây dựng xong. Vì vậy, cùng với dự án khu nhà ở xã hội Thượng Thanh, dự án nhà ở xã hội Hạ Đình cao 25 tầng, Vĩnh Hưng cao 31 tầng hay dự án nhà ở xã hội thuộc Khu đô thị Kim Hoa huyện Mê Linh... cũng được cấp phép xây dựng và mở bán sắp tới được kỳ vọng cải thiện nguồn cung nhà ở xã hội đang khan hiếm tại Thủ đô.

Lực đẩy từ hai phía cung - cầu

Về nguồn vốn hỗ trợ nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng cho biết, các bộ, ngành nghiên cứu có các nguồn vốn hỗ trợ, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội theo Nghị quyết số 33/NQ-CP ngày 11/3/2023 do các ngân hàng thương mại chủ động cân đối.

Hiện tổng nguồn vốn đã lên tới 145 nghìn tỷ đồng, số tiền này tương đương khoảng 12% nhu cầu vốn để thúc đẩy thực hiện mục tiêu hoàn thành ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở công nhân giai đoạn 2021 - 2030, giúp chủ đầu tư và người mua nhà các dự án với lãi suất thấp hơn khoảng từ 1,5 - 2% so với lãi suất cho vay trung dài hạn VND bình quân của các ngân hàng thương mại nhà nước trong từng thời kỳ.

"Đến nay, mới có 37/63 UBND tỉnh gửi văn bản hoặc công bố trên cổng thông tin điện tử về danh mục dự án tham gia chương trình với tổng số 90 dự án. Doanh số giải ngân của chương trình đạt 2.360 tỷ đồng gồm: 2.162 tỷ đồng cho chủ đầu tư tại 17 dự án; 198 tỷ đồng cho người mua nhà tại 15 dự án" - Bộ Xây dựng thông tin.

Cuối năm 2024, Bộ Xây dựng đã báo cáo Thủ tướng về nguồn vốn tín dụng ưu đãi để Ngân hàng Chính sách xã hội cho vay mua, thuê mua, xây dựng cải tạo, sửa chữa nhà ở để thực hiện chính sách nhà ở xã hội với giá trị khoảng 30.000 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, nhiều ưu đãi dành cho chủ đầu tư nhà ở xã hội có hiệu lực thi hành từ năm 2025 sẽ góp phần khuyến khích, đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, đảm bảo giá nhà ở mức vừa phải để cán bộ, công nhân, người lao động có thu nhập thấp có điều kiện mua nhà ở, ổn định cuộc sống. Một số ưu đãi có thể kể đến như: miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, ưu đãi về thuế theo pháp luật về thuế, chủ đầu tư được hưởng lợi nhuận 10%, được bố trí diện tích đất hoặc diện tích sàn kinh doanh thương mại và không phải hạch toán vào giá nhà ở xã hội.

Bên cạnh những lực đẩy cải thiện nguồn cung, về phía cầu, điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội mang tính mở hơn, không yêu cầu điều kiện cư trú mà chỉ nêu một số điều kiện về nhà ở và thu nhập. Đây là tín hiệu tốt giúp chạm tới giấc mơ an cư trong bối cảnh giá nhà ở đang vượt quá tầm với so với thu nhập của đại bộ phận người dân.

Nỗ lực gỡ khó, mở khóa tín dụng

Sở dĩ chương trình cho vay ưu đãi vẫn "ế" dài, đại diện NHNN từng chia sẻ lý do bởi nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế, một số dự án còn gặp vướng mắc về mặt pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai, khiến dự án giải ngân chậm. Bên cạnh đó, đa số người dân trên địa bàn thuộc khu vực nông thôn, có thu nhập thấp hoặc đối với công nhân trong các khu công nghiệp không có nhu cầu ở dài hạn nên không có nhu cầu mua nhà ở xã hội, chỉ có nhu cầu thuê nhà ở xã hội...

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng lãi suất ưu đãi, giảm 1,5 - 2% nhưng vẫn ở mức cao, đặc biệt là khi so sánh với gói 30 nghìn tỷ được thực hiện từ năm 2013 đến nay. Gói lãi suất này ban đầu áp dụng là 6%/năm, sau đó lãi suất giảm dần và còn mức 4,7%/năm áp dụng trong năm 2025. Vì vậy, lãi suất cần xem xét ở mức hợp lý hơn, thời gian kéo dài để đẩy nhanh giải ngân gói tín dụng ưu đãi.

Để tháo gỡ vướng mắc này và đẩy nhanh gói 145 nghìn tỷ đồng, chia sẻ với báo giới, ông Đào Minh Tú - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cho biết, NHNN đã và đang chỉ đạo các ngân hàng thương mại coi trọng gói tín dụng này, đây là một trong những giải pháp hỗ trợ rất tích cực cho Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội.

"Đây là một giải pháp rất căn cơ và quan trọng để giải quyết vấn đề nhà ở cho những người nghèo, người có thu thấp" - ông Tú nói.

NHNN cũng vừa ban hành văn bản yêu cầu những ngân hàng đã đăng ký phải thực hiện tốt những cam kết về lãi suất ưu đãi, thời hạn cho vay trung và dài hạn, phù hợp với đối tượng và nhu cầu vay.

Là một trong chín ngân hàng cam kết đồng hành cùng chương trình - bà Phùng Thị Bình, Phó Tổng giám đốc Agribank cho biết, thực hiện Nghị quyết 33/NQ-CP ngày 11/3/2023, Agribank đăng ký gói tín dụng 30 nghìn tỷ đồng và sẽ triển khai trong vòng 10 năm.

"Tính đến ngày 31/12/2024, Agribank cấp tín dụng cho 13 chủ đầu tư dự án và 252 khách hàng cá nhân mua nhà tại các dự án, với tổng mức tín dụng gần 4.000 tỷ và dư nợ hiện tại còn 1.000 tỷ đồng" - bà Bình cho biết.