Thời gian qua, cơ quan Hải quan đã thực hiện rất nhiều cải cách tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Bình luận về đề xuất của Bộ Tài chính trong cải cách thủ tục kiểm tra chuyên ngành, bà Đỗ Thị Thu Thủy - Trưởng phòng Pháp lý và hải quan, Công ty TNHH Chuyển phát nhanh DHL– VNPT (DHL Express Việt Nam) cho rằng, đây là đề xuất hết sức ý nghĩa và thiết thực về việc cải cách thủ tục kiểm tra chuyên ngành. Việc “dồn về một mối” khi thực hiện thủ tục kiểm tra chuyên ngành sẽ giúp các doanh nghiệp tiết kiệm được khá nhiều thời gian và chi phí.

PV: DHL Express Việt Nam nhận định gì về những thách thức mà cá nhân thực hiện xuất nhập khẩu và doanh nghiệp chuyển phát nhanh đối mặt trong thủ tục kiểm tra chuyên ngành hiện nay?

Bà Đỗ Thị Thu Thủy: Là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chuyển phát nhanh quốc tế, chúng tôi nhận thấy vẫn còn những thách thức mà cá nhân thực hiện xuất nhập khẩu và doanh nghiệp chuyển phát nhanh đối mặt trong thủ tục kiểm tra chuyên ngành.

Đơn cử như, hiện tại người tiêu dùng không thể nhập khẩu thực phẩm chức năng và thực phẩm bảo vệ sức khỏe dùng cho mục đích cá nhân với số lượng nhỏ lẻ. Điều này sẽ phần nào kìm hãm sự tăng trưởng của lĩnh vực thương mại điện tử, do người tiêu dùng cá nhân hạn chế mua trực tuyến các loại hàng hóa này từ nước ngoài và nhập khẩu vào Việt Nam.

Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, các doanh nghiệp có thể xin giấy phép an toàn thực phẩm đối với thực phẩm chức năng theo hướng dẫn “Quy trình đăng ký khai báo” và cung cấp nhiều loại hồ sơ chứng từ được yêu cầu. Tuy nhiên, hiện chưa có quy trình dành cho cá nhân muốn nhập khẩu các mặt hàng này. Với người tiêu dùng muốn nhập khẩu thực phẩm chức năng số lượng nhỏ lẻ và sử dụng cho mục đích cá nhân, họ khó có thể đáp ứng các yêu cầu phức tạp về mặt chứng từ hồ sơ nhập khẩu theo quy định của nghị định trên.

Bà Đỗ Thị Thu Thủy

Tôi thấy rằng, thời gian qua, cơ quan Hải quan Việt Nam đã thực hiện rất nhiều cải cách tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và chúng tôi đánh giá cao nỗ lực này. Bên cạnh đó, vẫn còn những vấn đề cần phải cải cách quyết liệt hơn nữa. Ví dụ như, hiện nay theo quy định về việc thực hiện thủ tục hải quan, người khai hải quan phải nộp giấy phép bản gốc cho cơ quan hải quan trước khi thông quan hàng hóa. Điều này góp phần làm chậm thông quan. Vì vậy, nay áp dụng quy trình nộp hồ sơ điện tử và cho phép người khai hải quan không phải nộp giấy phép bản giấy. Theo đó, người xuất nhập khẩu và đại lý khai báo hải quan có thể nộp hồ sơ và giấy phép theo hình thức trực tuyến, hoặc cũng có thể sử dụng chữ ký số của người khai hải quan để xác thực thông tin. Ngoài ra, cần đẩy nhanh quy trình thực hiện cơ chế một cửa quốc gia (NSW) để có thể kết nối hệ thống của cơ quan hải quan với NSW, người khai hải quan sẽ không phải nộp bản gốc bằng giấy.

Hiện nay, các doanh nghiệp và người khai hải quan vẫn phải nộp hồ sơ chứng từ bản cứng. Cơ quan Hải quan có thể cân nhắc việc áp dụng hồ sơ chứng từ điện tử thay thế cho bản cứng như hiện nay. Doanh nghiệp nào đã có tài khoản trong hệ thống của cơ quan Hải quan có thể truy cập, xem, kiểm tra hồ sơ chứng từ và làm tờ khai trực tuyến mà không phải in và nộp bản cứng nữa.

PV: Bộ Tài chính đang đề xuất cải cách kiểm tra chuyên ngành theo hướng cơ quan Hải quan là đầu mối thực hiện kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu (trừ các mặt hàng liên quan đến an ninh, quốc phòng, kiểm dịch…). Bà đánh giá thế nào về đề xuất này?

Bà Đỗ Thị Thu Thủy: Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan đã có đề xuất hết sức ý nghĩa và thiết thực về việc cải cách thủ tục kiểm tra chuyên ngành, theo hướng cơ quan Hải quan là đầu mối kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu. DHL Express Việt Nam hoàn toàn ủng hộ đề xuất nói trên. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp tiết kiệm được khá nhiều thời gian và chi phí so với trước đây khi thủ tục kiểm tra chuyên ngành phải thực hiện qua nhiều bộ, ngành liên quan. Chúng tôi cũng luôn sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan trong việc xây dựng các quy trình, chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại và xuất nhập khẩu.

PV: Theo bà, cần làm gì để việc kiểm tra chuyên ngành thực sự hiệu quả khi thực hiện “dồn về một mối”?

Bà Đỗ Thị Thu Thủy: Tôi nghĩ rằng, để việc “dồn về một mối” này thực sự hiệu quả thì cần áp dụng các ưu điểm của những quốc gia khác trong việc đơn giản hóa thủ tục hải quan, đặc biệt là: hàng hóa nào đáp ứng các tiêu chuẩn đã được công nhận lẫn nhau sẽ được miễn kiểm tra chuyên ngành khi xuất nhập khẩu giữa các quốc gia, tương tự như hàng hóa được lưu thông giữa các quốc gia trong Liên minh châu Âu (EU). Khi dồn về 1 cơ quan thực hiện thì cần đơn giản hóa thủ tục kiểm tra chuyên ngành trong quá trình thông quan hàng hóa, để tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp và cá nhân thực hiện xuất nhập khẩu. Bên cạnh đó, cần quy định rõ thời gian kiểm tra chuyên ngành, trong đó thời gian cho quy trình kiểm tra mới nên ngắn hơn thời gian kiểm tra hiện tại của các Bộ. Đồng thời, nên áp dụng quy trình quản lý rủi ro và theo đó, miễn kiểm tra đối với hàng hóa Nhóm 2 (có trị giá dưới 2 triệu đồng) được nhập khẩu với mục đích phi thương mại sử dụng cho cá nhân.

PV: Xin cảm ơn bà!

Thảo Miên (thực hiện)