Một chiếc máy bay chuyên bay các chặng ngắn và vừa của Republic Airways. Ảnh: US Bombardier

Đây là vụ xin phá sản đầu tiên của một công ty hàng không Mỹ kể từ sau American Airlines hồi 2011.

Hãng Republic đệ đơn xin phá sản theo Chương 11 vào ngày 26/2 tại New York. Theo Luật pháp Hoa Kỳ, công ty sẽ có thời gian để tái cấu trúc các hoạt động của mình mà không phải lo lắng đến sức ép trả nợ. “Chúng tôi cần tiếp tục làm việc hết sức mình để tránh cho điều tồi tệ nhất xảy đến với doanh nghiệp” – CEO Bryan Bedford cho hay. Ông thừa nhận mình đang có nhiều kế hoạch để giúp công ty có thể tiếp tục hoạt động bình thường trong suốt thời gian tái cơ cấu nội bộ.

Republic Airways có hạm đội bay bao gồm 240 chiếc máy bay cỡ nhỏ và vừa, khai thác trung bình 1.250 chuyến bay mỗi ngày tại khu vực Bắc Mỹ, luân chuyển giữa khoảng 100 thành phố ở Hoa Kỳ, Canada, vùng Caribbean và Bahamas. Đây là hãng chuyên cung cấp các chuyến bay chặng ngắn đi nội địa cho các “ông lớn” hàng không quốc gia United Airlines, Delta Air Lines và American Airlines dưới các thương hiệu United Express, Delta Connection và American Eagle.

Tính đến đầu năm 2016, Republic có tổng cộng 6.000 nhân viên, trong đó số lượng phi công là 2.100 người. Trong 3 quý đầu năm 2015, tổng số giờ bay của hãng đã giảm hơn 5%. Họ đang phải đối mặt với một vụ kiện từ hãng Delta Air Lines do đã vi phạm hợp đồng, không cung cấp đủ số chuyến bay chặng ngắn đã ký kết với “đại gia” này.

Các phi công của Republic từng biểu tình vì mức thu nhập quá thấp. Ảnh: Wall Street Journal

Hàng không nội địa là một phần quan trọng của dịch vụ hàng không quốc gia Hoa Kỳ, chiếm tới 45% tổng số chuyến bay tại nước này và là nhà cung cấp dịch vụ vận tải hàng đầu giữa các thành phố nhỏ tới các khu vực khác trên thế giới. Mới đây, Republic bắt đầu trả lương cho các nhân viên của mình khoảng 40 USD một giờ theo bảng hợp đồng vừa chính thức có hiệu lực hồi tháng 11 vừa qua, gần như gấp đôi hợp đồng cũ. Đây là mức lương “hấp dẫn” nhất trong số các hãng bay quốc nội Mỹ. Nhân viên mới của họ cũng sẽ nhận được khoản tiền thưởng 7.500 USD khi gia nhập công ty.

Tuy nhiên, theo ông Kit Darby – một chuyên gia nghiên cứu về lương thưởng cho phi công – cho biết: Những người lái máy bay nội địa chỉ có thể bay khoảng 1.000 giờ mỗi năm, do đó mức lương 40 USD/giờ bay thực tế hoàn toàn “không đủ sức thu hút”.

“Thu nhập của phi công bay chặng ngắn đang tăng lên nhanh chóng và cần phải như thế” – ông Darby nhận xét. “Trước đây, mức lương của họ là rất thấp, có lẽ trung bình chỉ 23.000 USD mỗi năm. Nhưng nếu thuần túy chỉ tăng lương vẫn sẽ không thể cung cấp nhiều phi công hơn.”

Theo ông Darby, các quy tắc an toàn trong vận tải đường không đã được thắt chặt trong những năm gần đây. Một người lái máy bay nội địa hiện nay phải có kinh nghiệm đủ 1.500 giờ bay, trong khi lúc trước chỉ cần 250 giờ. Vì thế, việc bổ sung sự thiếu hụt phi công bay chặng ngắn cho các hãng hàng không quốc nội là điều không thể đáp ứng được trong một sớm một chiều.

“Chắc chắn là tất cả các công ty bay quốc nội đều đang phải đương đầu với bài toán thiếu hụt phi công” – ông nhận xét. “Thực tế là điều này từng xảy ra trong quá khứ, nhưng đã được khắc phục khá nhanh chóng. Còn lần này, câu chuyện xảy ra theo một chiều hướng tệ hại hơn hẳn”./.

Ngọc Vũ (theo CNNMoney/CNBC)