Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng.
Dòng vốn vào Việt Nam không bị ảnh hưởng nhiều
Sau thời gian dài chờ đợi của thị trường, ngay trước khi kết thúc năm, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) đã quyết định tăng lãi suất lên mức 0,25%/năm lần đầu tiên kể từ gần một thập kỷ.
Về lý thuyết, quyết định này sẽ tác động đáng kể đến tất cả các thị trường tài chính thế giới, đặc biệt là dòng tiền vào các thị trường mới nổi. Tuy nhiên, do quyết định này đã được dự đoán từ lâu nên các tác động của nó hầu như đã phản ánh hết vào diễn biến thị trường.
Lý giải về việc FED tăng lãi suất có tác động không đáng kể đối với thị trường trong nước, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng nêu ra 2 lý do. Thứ nhất, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam, tức là dòng vốn ngắn hạn thì chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng nguồn vốn vào ra của Việt Nam. Bởi vậy, tác động lãi suất USD tăng đối với sự dịch chuyển của dòng vốn là không nhiều. Lý do thứ hai là việc FED tăng lãi suất cũng đã được phản ánh trong kỳ vọng xu hướng tăng của đồng USD suốt từ đầu năm đến nay.
Trước quyết định tăng lãi suất của FED, hai tác động được nhắc nhiều là tâm lý găm giữ USD và khả năng dòng vốn rút ra khỏi Việt Nam. Những ngày gần đây, tỷ giá VND/USD tại các ngân hàng đã tăng liên tục và lên đến sát mức trần sau vài tháng ổn định.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng, việc tỷ giá tăng vừa qua chủ yếu là do yếu tố tâm lý trước sự kiện FED họp để quyết định việc tăng lãi suất đồng USD lên 0,25% và diễn biến giảm giá của đồng nhân dân tệ trong những ngày vừa qua. “Đối với cung cầu ngoại tệ, hiện đang có những diễn biến tích cực bởi chúng ta xuất siêu khoảng 500 triệu USD trong tháng 10 và khoảng 260 triệu USD trong tháng 11. Số liệu về giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tăng trên 17% so với cùng kỳ. Dòng kiều hối tiếp tục đổ vào Việt Nam”, Phó Thống đốc NHNN cho biết.
Đây cũng là lý do TS Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính cho rằng khả năng ảnh hưởng làm dòng vốn quay trở về Mỹ không đáng ngại. Lượng vốn ngoại tệ của Việt Nam chủ yếu từ FDI và kiều hối, vốn gián tiếp không nhiều. Hơn nữa, việc rút vốn còn liên quan đến các yếu tố chi phí, thời điểm.
Tác động vào tỷ giá đã được dự đoán trước
Thực tế, mức nâng lãi suất 0,25% của Mỹ là không lớn. Do đã được dự báo từ trước, các thị trường chứng khoán Mỹ không bị “sốc” nên các chỉ số Nasdaq và Dow Jones không bị ảnh hưởng nhiều, thậm chí là đi lên. Trước đó, một số nhà kinh tế dự đoán khi FED tăng lãi suất có thể gây ra cú sốc, dòng tiền quay trở lại thị trường Mỹ, khiến tỷ giá USD tăng…
Với thị trường Việt Nam, TS. Nguyễn Tú Anh, Trưởng ban Chính sách kinh tế vĩ mô (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương - CIEM) cho rằng, việc tăng lãi suất có thể gây ra tác động trong ngắn hạn và trung hạn. Trong ngắn hạn là sẽ áp lực lên tỷ giá, có thể làm tỷ giá tăng lên kịch trần. Nhưng về trung hạn, khi lãi suất ổn định thì tác động này sẽ giảm đi. Điều quan trọng cần phải theo dõi là liệu đồng USD lên giá so với các loại tiền tệ chính khác trong giỏ tiền tệ như euro, yên Nhật, nhân dân tệ… như thế nào. Từ nay đến cuối năm, cùng với dòng kiều hối đổ về, dòng vốn FDI tiếp tục tăng thì áp lực với tỷ giá có thể không quá cao.
Trên thị trường ngoại tệ trong ngày đầu tiên đón nhận thông tin FED nâng lãi suất, giá USD tại các ngân hàng thương mại vẫn ở mức kịch trần như vài ngày gần đây. Cuối giờ chiều ngày 17/12, tỷ giá USD niêm yết tại ngân hàng Vietcombank ở mức 22.517 – 22.547 VND/USD (mua vào – bán ra). Tại ngân hàng Techcombank, tỷ giá giao dịch ở mức 22.460 – 22.547 VND/USD.
PGS.TS Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Tài chính Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân nhận định, ảnh hưởng đến tỷ giá là không lớn và đã được dự đoán trước. NHNN đã điều chỉnh tỷ giá mạnh vào tháng 8 vừa qua, và mặt khác lãi suất đồng USD đã được giảm xuống mức 0%.
TS Nguyễn Đức Độ dự đoán thị trường tiền tệ có thể có những căng thẳng nhất định về tâm lý sau quyết định của FED nhưng NHNN sẽ vẫn giữ được sự ổn định. “Cuối tháng 12 hoặc đầu năm 2016 NHNN có thể sẽ công bố chính sách tỷ giá mới nhưng nhiều khả năng NHNN sẽ có định hướng là tiếp tục duy trì sự ổn định. Năm 2016, theo tôi, tỷ giá sẽ dao động không mạnh như năm 2015, mức biến động sẽ trong khoảng 2 – 3%”, TS Nguyễn Đức Độ cho biết./.
H.Y
