Phát biểu tại sự kiện, ông Hoàng Dự- Trưởng nhóm tư vấn Chương trình truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về chuyển dịch năng lượng cho biết, chương trình là sáng kiến thiết thực và kịp thời, được triển khai trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực hiện thực hóa các cam kết quốc tế về khí hậu, đặc biệt là mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Toàn cảnh hội thảo

Được khởi động từ tháng 4/2024 và triển khai trong vòng 15 tháng, chương trình hướng tới mục tiêu cung cấp cho công chứng những kiến thức và kỹ năng thiết yếu để có thể chủ động tham gia và đóng góp vào quá trình hiện thực hóa chính sách chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Đến nay, chương trình đã hoàn tất với một hệ thống các sản phẩm truyền thông đa dạng để có thể tiếp cận nhiều nhóm đối tượng công chúng khác nhau, được đăng tải và phát sóng trên các nền tảng báo điện tử, truyền hình quốc gia và địa phương, cũng như các mạng xã hội phổ biến.

Tại hội thảo, TS. Lê Xuân Nghĩa - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tiền tệ của Chính phủ đã chia sẻ về cơ hội và thách thức trong phát triển năng lượng tái tạo tại Việt Nam trong bối cảnh điều chỉnh Quy hoạch điện VIII.

Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII (Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050) được công bố là một bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng bền vững của Việt Nam. Với nhu cầu điện dự báo tăng trưởng mạnh mẽ do sự phát triển kinh tế và công nghiệp hóa, quy hoạch này đặt trọng tâm vào việc mở rộng các nguồn năng lượng tái tạo để đáp ứng nhu cầu năng lượng sạch và bền vững.

Theo ông, những mục tiêu này không chỉ thể hiện quyết tâm chuyển dịch năng lượng xanh mà còn phản ánh tầm nhìn dài hạn của Việt Nam trong việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, hướng tới một hệ thống năng lượng linh hoạt và hiện đại.

Ông cũng cho rằng, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII mang lại nhiều cơ hội chiến lược cho ngành năng lượng Việt Nam. Về quy mô đầu tư mở rộng, với tổng công suất điện mặt trời và điện gió dự kiến tăng gấp 3 - 5 lần trong 5 năm tới, Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, Việt Nam cũng đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện Quy hoạch điện VIII. Do đó, cần sớm ban hành kế hoạch thực hiện quy hoạch, xác định rõ tiến độ từng dự án theo từng năm và theo địa phương. Điều này giúp tránh nguy cơ thiếu điện ngắn hạn, đặc biệt khi nhiều dự án điện trong quá khứ bị chậm tiến độ.

Bên cạnh đó, cần đầu tư lưới điện đồng bộ và chia sẻ trách nhiệm. Việc đồng bộ hóa lưới điện là yếu tố sống còn để tích hợp hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo. Các nhà đầu tư năng lượng tái tạo cần tham gia xây dựng lưới điện đấu nối từ điểm dự án đến hệ thống, giảm gánh nặng cho các công ty điện lực nhà nước. Chính phủ cũng cần hỗ trợ các đơn vị đầu tư lưới điện bằng các chính sách ưu đãi vốn hoặc cơ chế chia sẻ chi phí.

Đồng thời, Việt Nam cần tận dụng các cam kết quốc tế như Hiệp định Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP) để thu hút vốn, công nghệ và kinh nghiệm từ các đối tác phát triển.