Đây là chia sẻ của ông Nguyễn Đức Hùng Linh – Giám đốc Phân tích và Tư vấn đầu tư khách hàng cá nhân, Công ty Chứng khoán SSI (SSI) khi trao đổi với phóng viên TBTCO về một số vấn đề liên quan tới nâng hạng TTCK Việt Nam.

* PV: Thưa ông, vừa qua, FTSE đã công bố kết quả nâng hạng thị trường, trong đó, tổ chức này vẫn giữ nguyên Việt Nam trong danh sách theo dõi nâng hạng. Với góc nhìn của mình, ông suy nghĩ thế nào về việc này?

Hiện tại rủi ro tăng trưởng chậm trên toàn cầu đang khiến dòng vốn đầu tư cổ phiếu, nhất là cổ phiếu thị trường mới nổi bị giảm sút. Nâng hạng trong lúc bối cảnh chung không thuận lợi cũng làm giảm tác dụng của nâng hạng. Vì vậy, việc có thêm thời gian chuẩn bị và có thêm điều kiện quốc tế thuận lợi, việc nâng hạng sẽ mang lại hiệu quả lớn hơn nhiều. Ông Nguyễn Đức Hùng Linh

- Ông Nguyễn Đức Hùng Linh: Kết quả này không quá bất ngờ bởi trong kỳ xem xét giữa năm hồi tháng 3, FTSE đã nêu lên vấn đề của Việt Nam. Cụ thể hơn, FTSE cho rằng, Việt Nam vẫn chưa đạt yêu cầu về hoạt động thanh toán do vẫn chưa có cơ chế kiểm tra trước giờ giao dịch để đảm bảo khả năng thanh toán.

Đây là khác biệt của Việt Nam với thông lệ quốc tế. Mặc dù đã có lời giải thích từ phía cơ quan quản lý thị trường của Việt Nam, FTSE vẫn giữ nguyên nhận xét này trong lần đánh giá gần đây.

Theo quan điểm của tôi, các tiêu chí để vào nhóm thị trường mới nổi hạng 2 (Secondary Emerging) của FTSE là khá dễ so với MSCI. Do vậy, Việt Nam tích cực giải quyết vấn đề nêu trên sẽ là những bước đi ban đầu để hiện thực hóa việc nâng hạng.

* PV: Có ý kiến cho rằng, việc FTSE vẫn giữ TTCK Việt Nam trong danh sách theo dõi nâng hạng cũng là thông tin tốt, bởi họ vẫn đang quan tâm và dõi theo những thay đổi tích cực của Việt Nam. Ông đánh giá thế nào về quan điểm này?

- Ông Nguyễn Đức Hùng Linh: Trong bản đánh giá, FTSE ghi nhận các nỗ lực phát triển thị trường của cơ quan quản lý Việt Nam trong một năm qua. Đồng thời, FTSE cũng góp ý cụ thể về những điểm cần cải thiện, bao gồm thủ tục mở tài khoản mới và cơ chế thuận tiện cho nhà đầu tư nước ngoài trong giao dịch các cổ phiếu hết “room” sở hữu nước ngoài.

Việc tiếp tục nằm trong danh sách theo dõi và biết rõ các điểm cần cải thiện sẽ giúp các cơ quan quản lý nhìn rõ được lộ trình cần thực hiện. Thông thường các thị trường cũng nằm trong danh sách theo dõi nâng hạng vài năm mới được nâng hạng (ví dụ: Romania là 3 năm), nên việc Việt Nam chưa được nâng hạng khi mới nằm trong danh sách theo dõi 1 năm chưa phải điều đáng lo lắng.

Nếu được nâng hạng, dòng tiền nước ngoài sẽ gia tăng đáng kể so với trước đây. Ảnh: DM.

* PV: Theo ông, cơ hội thu hút dòng tiền ngoại của TTCK Việt Nam sẽ như thế nào trong bối cảnh việc nâng hạng phải cần thêm thời gian?

- Ông Nguyễn Đức Hùng Linh: Nếu được nâng hạng thì dòng tiền nước ngoài sẽ gia tăng đáng kể so với thời gian trước. Tuy vậy, theo tôi, để tối đa hóa lượng tiền nước ngoài đổ vào thì ở thời điểm này chưa hẳn đã phù hợp. Bởi nâng hạng chỉ là yếu tố hình thức, yếu tố thực chất với dòng tiền nước ngoài là có bao nhiêu cổ phiếu Việt Nam thỏa mãn điều kiện để cho vào các rổ chỉ số liên quan của FTSE.

Nhà đầu tư nước ngoài bị gặp hai hạn chế ở Việt Nam là giới hạn sở hữu và số lượng các công ty lớn có thể đầu tư. Thêm thời gian, chúng ta sẽ có thêm nhiều công ty lớn lên sàn, thêm nhiều công ty tăng giới hạn sở hữu nước ngoài và vì vậy tăng được tỷ trọng trong các rổ chỉ số của FTSE.

Hơn nữa, hiện tại rủi ro tăng trưởng chậm trên toàn cầu đang khiến dòng vốn đầu tư cổ phiếu, nhất là cổ phiếu thị trường mới nổi bị giảm sút. Nâng hạng trong lúc bối cảnh chung không thuận lợi cũng làm giảm tác dụng của nâng hạng. Vì vậy, tôi nghĩ rằng, có thêm thời gian chuẩn bị và có thêm điều kiện quốc tế thuận lợi, việc nâng hạng sẽ mang lại hiệu quả lớn hơn nhiều.

* PV: Vậy, chúng ta cần làm gì để TTCK Việt Nam sớm được FTSE nâng hạng và hướng tới là mục tiêu MSCI nâng hạng, thưa ông?

- Ông Nguyễn Đức Hùng Linh: Chúng ta phải khẳng định rằng, nâng hạng TTCK là một tiến trình dài hơi và cần sự tham gia của nhiều cơ quan.

Trước mắt, để được FTSE nâng hạng, Việt Nam cần đạt yêu cầu về vấn đề thanh toán, trong đó nguyên tắc thanh toán chứng khoán và tiền đồng thời (delivery versus payment) cần được áp dụng để tránh rủi ro cho người giao dịch.

Bên cạnh đó, các thủ tục và giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài cần được quan tâm tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa.

Xa hơn, chúng ta cần hoàn thiện khung pháp lý về giới hạn sở hữu nước ngoài, khuyến khích thúc đẩy doanh nghiệp nới giới hạn sở hữu nước ngoài, đẩy nhanh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước để tăng quy mô thực tế và thanh khoản cho nhà đầu tư nước ngoài.

Ngoài ra, vấn đề công bố thông tin bằng tiếng Anh ở nhóm các doanh nghiệp lớn có khả năng vào chỉ số cũng cần được lưu tâm, bởi thay đổi này dù nhỏ cũng sẽ khiến cho các nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức xếp hạng có thiện cảm hơn với thị trường Việt Nam.

* PV: Xin cảm ơn ông!

Duy Thái