Cung ứng vốn từ khu vực ngân hàng giảm nhưng hiệu quả và chất lượng hơn.
Đây là đánh giá tại báo cáo tổng quan thị trường tài chính Việt Nam 2018 được Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia (NFSC) công bố tại hội thảo sáng ngày 20/12.
Tăng trưởng kinh tế cao nhất 10 năm qua
Theo báo cáo của NFSC, năm 2018, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có dấu hiệu chững lại, căng thẳng thương mại gia tăng, kinh tế Việt Nam vẫn tiếp tục đạt được một số thành tựu đáng ghi nhận. Tăng trưởng kinh tế ước đạt 6,9 – 7%, là mức cao nhất 10 năm qua nhờ động lực chính là ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ. Nền tảng kinh tế vĩ mô tiếp tục được duy trì và củng cố. Lạm phát được kiểm soát dưới 3,6%, lạm phát cơ bản duy trì ổn định dưới 1,5%. Các cân đối lớn của nền kinh tế được đảm bảo: cán cân thanh toán quốc tế thặng dư cao, nợ công và cân đối ngân sách được kiểm soát đảm bảo các mục tiêu Quốc hội đề ra.
Bên cạnh đó, nền tảng tài chính tiếp tục được củng cố, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Cung ứng vốn của thị trường tài chính chuyển biến tích cực theo hướng giảm dần sự phụ thuộc vào khu vực ngân hàng và gia tăng vai trò của thị trường vốn. Cung ứng vốn từ khu vực ngân hàng giảm nhưng hiệu quả và chất lượng hơn. Thanh khoản hệ thống được đảm bảo, lãi suất và tỷ giá ổn định. TTCK tăng trưởng vượt bậc về quy mô với mức độ vốn hóa thị trường đạt 75% GDP, vượt chỉ tiêu đề ra của năm 2020. Mặc dù xu hướng rút vốn diễn ra tại các nền kinh tế mới nổi, các nhà đầu tư nước ngoài vẫn mua ròng tại TTCK Việt Nam, thể hiện niềm tin vào thị trường.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Thùy, Phó trưởng ban Ban nghiên cứu và Điều phối chính sách giám sát (NFSC), thị trường tài chính Việt Nam và hệ thống ngân hàng nói riêng vẫn đứng trước rủi ro do tác động kinh tế thế giới diễn biến khó lường, có thể tác động đến sự dịch chuyển dòng vốn gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam, do đó cần phải được kiểm soát chặt chẽ.
Tham gia ý kiến tại hội thảo về TTCK, ông Phạm Hồng Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, năm 2018, Việt Nam là nước duy nhất trong khu vực Đông Nam Á có dòng tiền vào dương. Quy mô vốn hóa của TTCK đến năm 2017 đã vượt mục tiêu 70% năm 2020, cho thấy mức độ vốn hóa tương đối nhanh. Các doanh nghiệp (DN) niêm yết trên TTCK tăng trưởng tương đối tốt, 92,5% các DN có lãi. Quản trị DN niêm yết 2018 được đẩy mạnh.
Năm 2019, triển vọng của thị trường được nhận định tương đối tốt với nền tảng vĩ mô tích cực của Việt Nam. Đồng tình với nhận định của NFSC cho rằng TTCK chưa có nhiều sản phẩm mới, đa dạng, ông Phạm Hồng Sơn cho biết, sắp tới sẽ có một số sản phẩm mới trên TTCK như sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ, chứng quyền có bảo đảm… và một số sản phẩm khác cũng đang được nghiên cứu để nhà đầu tư có nhiều lựa chọn. Đặc biệt, năm 2019, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ, trình Quốc hội xem xét, sửa đổi Luật Chứng khoán để hoàn thiện hơn nữa khuôn khổ pháp lý cho thị trường.
Ổn định tài chính là ưu tiên điều hành của năm 2019
Dự báo triển vọng năm 2019, các chuyên gia của NFSC cho rằng, kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng 7%, nhưng cần cải cách thể chế và môi trường kinh doanh mạnh mẽ hơn nhằm gia tăng đầu tư tư nhân, tái cơ cấu kinh tế cần phải thực hiện triệt để, chuyển đổi sâu và rõ nét hơn mô hình tăng trưởng, nhằm tận dụng được những cơ hội đến từ yếu tố quốc tế.
Tuy nhiên, kinh tế Việt Nam năm 2019 ít nhiều sẽ chịu tác động bởi yếu tố quốc tế biến động khó lường. Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung diễn biến phức tạp và khả năng kéo dài, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế và thương mại toàn cầu. Do đó, ổn định tài chính cần là một trong những ưu tiên của điều hành chính sách năm 2019, báo cáo nêu rõ.
Về nội dung này, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Lê Đức Thúy góp ý cho rằng, điều đáng lo hơn cả chiến tranh thương mại là bất ổn của thị trường tiền tệ. Ngay từ khi chưa có chiến tranh thương mại thì đồng tiền các nước đã biến động mạnh, buộc các ngân hàng trung ương phải thắt chặt chính sách tiền tệ quá mức. Rõ ràng biến động thị trường tài chính - tiền tệ đã diễn ra trước và còn kéo dài sau chiến tranh thương mại, khi cuộc chiến này tới đây có thể đạt được thỏa thuận.
Bên cạnh đó, theo ông Lê Đức Thúy, hầu hết các chuyên gia kinh tế được tham khảo ý kiến đều đánh giá kinh tế toàn cầu đã đạt đỉnh tăng trưởng. Chiều hướng giảm không chỉ rõ ở Mỹ, Trung Quốc mà còn ở nhiều nước khác trong khu vực, tuy khả năng suy thoái còn chưa rõ ràng. “Các chuyên gia nhận định khả năng Mỹ rơi vào suy thoái vào năm 2020 có xác xuất 80%. Chúng ta không thể bỏ qua những thông tin này khi dự báo tăng trưởng của Việt Nam”, nguyên Thống đốc NHNN Lê Đức Thúy lưu ý.
Hoàng Yến
