Ảnh TL

Trong những ngày gần đây, quan hệ giữa Nga và Mỹ lại “nóng lên” xung quanh vấn đề tấn công mạng. Căng thẳng đã gia tăng sau khi Tổng thống Mỹ Barack Obama cáo buộc tin tặc Nga đánh cắp và làm rò rỉ hàng chục nghìn bức thư điện tử (e-mail) của Ủy ban Quốc gia thuộc đảng Dân chủ (DNC), đồng thời không loại trừ khả năng Moskva có thể can thiệp vào quá trình bầu cử Tổng thống Mỹ. Chính phủ Nga ngay lập tức đã phủ nhận cáo buộc trên và cho rằng đây là những câu chuyện hoang đường do các chính trị gia Mỹ thêu dệt.

* Tấn công mạng

Những căng thẳng trên bắt nguồn từ việc một số tin tặc đã tấn công và xâm nhập hàng nghìn bức thư điện tử (e-mail) của Ủy ban Quốc gia thuộc đảng Dân chủ (DNC) ngay trước thềm Đại hội đảng toàn quốc diễn ra vào cuối tháng 7-2016.

Nội dung một số bức thư điện tử bị đánh cắp, do trang mạng WikiLeaks công bố cho thấy, nhiều quan chức của đảng Dân chủ đã thiên vị ứng cử viên tổng thống của đảng này là bà Hillary Clinton trước đối thủ là Thượng nghị sĩ Bernie Sanders trong cuộc bầu cử sơ bộ.

Những nội dung rò rỉ từ các bức thư điện tử trong vụ tấn công mạng trên đã khiến nội bộ đảng Dân chủ bất hòa và phải tiến hành cải tổ. Vụ việc cũng khiến 4 quan chức cấp cao, bao gồm: Chủ tịch DNC Debbie Wasserman Schultz, Giám đốc điều hành của DNC Amy Dacey, Giám đốc Truyền thông Luis Miranda và Giám đốc Tài chính Brad Marshall phải từ chức.

Ngoài vụ tấn công mạng nhằm vào DNC, một mạng máy tính được sử dụng trong chiến dịch tranh cử của ứng cử viên tổng thống Hillary Clinton và ủy ban làm nhiệm vụ gây quỹ giúp các thành viên đảng Dân chủ chạy đua vào Hạ viện - cũng bị xâm nhập.

Hiện Cơ quan an ninh của Bộ Tư pháp Mỹ đang điều tra liệu các vụ tấn công mạng này có đe dọa an ninh quốc gia Mỹ hay không.

Sau vụ việc trên, trong một cuộc phỏng vấn với hãng NBC, Tổng thống Mỹ Barack Obama cáo buộc tin tặc Nga đã đánh cắp và làm rò rỉ hàng chục nghìn bức thư điện tử của DNC, đồng thời không loại trừ khả năng Moskva có thể can thiệp vào quá trình bầu cử Tổng thống Mỹ.

Bên cạnh đó, Chính quyền Mỹ còn phát động một cuộc điều tra có liên quan đến các cuộc tấn công mạng quy mô lớn được phát động chống lại đảng Dân chủ Mỹ, đồng thời tuyên bố sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt chống lại các tổ chức đã thực hiện vụ tin tặc nhằm vào ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ Hillary Clinton.

Ngay lập tức, Chính phủ Nga đã phủ nhận cáo buộc trên. Phó Chủ tịch Ủy ban Hạ viện Nga về các vấn đề an ninh và chống tham nhũng Dmitry Gorovtsov đã cho rằng Mỹ là tác giả của các vụ tấn công trên.

Ông Gorovtsov cho rằng: "Điều này mang lại lợi ích trước hết là cho nước Mỹ. Phần mềm của các công ty Microsoft, Oracle có thể làm được tất cả và tất nhiên chúng là mối đe dọa đối với an ninh thông tin của chúng tôi và không chỉ an ninh thông tin".

Các chuyên gia phân tích cho rằng, Internet đã và đang trở thành một chiến trường thực sự, nơi hội tụ các "chiến binh" hàng đầu trên thế giới.

Phó Trưởng khoa Luật thuộc Viện Kinh tế, Quản lý RSUH Sergey Liauchuk cho rằng: "một cuộc chiến tranh mới đang bắt đầu và nó được thực hiện trong lĩnh vực điện tử, nơi chiến thắng có thể giành được bằng việc sử dụng các phương tiện truyền thông điện tử".

* Vẫn cần có nhau

Nhìn lại mối quan hệ giữa Nga và Mỹ, có thể thấy mối quan hệ này đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Nếu thời kỳ Tổng thống Mỹ Bill Clinton (1993-2001), Nga được coi là “đối tác chiến lược” của Mỹ thì đến thời kỳ Tổng thống Geogre W. Bush (2001-2009), Nga lại trở thành “đối thủ cạnh tranh chiến lược”, thậm chí có nguy cơ bị coi là “địch thủ tiềm tàng” (đứng hàng thứ 5/6 trong quan hệ đối ngoại của Mỹ: bạn bè, đồng minh, đối tác, đối thủ cạnh tranh, địch thủ tiềm tàng, kẻ thù).

Trong hai nhiệm kỳ Tổng thống trước của ông Vladimir Putin, quan hệ Nga-Mỹ cũng đã không ít lần "nổi sóng". Năm 2009, khi Mỹ bên trong vấp phải cuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ, bên ngoài gặp khó khăn trong cuộc chiến ở Afghanistan và Iraq, Tổng thống Barack Obama khi mới nhậm chức đã đề nghị tái khởi động quan hệ Mỹ-Nga và được Tổng thống Nga lúc bấy giờ là D.Medvedev hưởng ứng, nhờ thế quan hệ hai nước bắt đầu ấm dần lên.

Tuy nhiên, về thực chất quan hệ này vẫn tương đối lạnh nhạt. Mỹ chỉ tiến hành một số điều chỉnh về mặt sách lược trong quan hệ với Nga, mà chưa có những thay đổi căn bản về mặt chiến lược. Hai nước chưa xây dựng được lòng tin thực sự, vẫn còn tồn tại những bất đồng trong cách giải quyết các vấn đề ở Trung Đông, cũng như việc Mỹ bố trí hệ thống phòng thủ tên lửa ở châu Âu.

Đặc biệt, quan hệ giữa hai nước bắt đầu trở nên căng thẳng kể từ khi cuộc khủng hoảng Ukraine xảy ra năm 2013. Mọi việc càng tồi tệ hơn khi Mỹ và các đồng minh phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt nặng nề chống Moskva, nhằm phản đối việc Nga sáp nhập bán đảo Crimea hồi tháng 3/2014 và cáo buộc Điện Kremlin cung cấp vũ khí cho phiến quân ly khai và can thiệp quân sự vào cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine.

Thế nhưng, điều đó không thể xóa bỏ và phủ nhận vai trò của Nga trong việc giải quyết hàng loạt vấn đề quốc tế, từ tình hình ở Syria, CHDCND Triều Tiên hay mối đe dọa khủng bố từ tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Nga vẫn là đối tác chính của Mỹ trong quá trình đàm phán của Nhóm P5+1 về vấn đề hạt nhân Iran và Moskva tiếp tục thực hiện trách nhiệm của mình trong khuôn khổ Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược (START) mới, văn kiện cần thiết cho an ninh quốc tế…

Theo giới phân tích, giữa Nga và Mỹ tuy còn không ít những bất đồng nhưng cả hai bên đều hiểu rằng nếu không có sự hợp tác giữa hai nước thì không thể giải quyết phần lớn những vấn đề quốc tế quan trọng.

Điều này đã được khẳng định qua tuyên bố ngày 2/8/2016 của Tổng thống Mỹ Barack Obama. Ông Obama tuyên bố, nếu Nga có liên quan đến việc xâm nhập thư điện tử các tổ chức của đảng Dân chủ trên thì ông sẽ thảo luận vấn đề này với Tổng thống Nga Vladimir Putin, song việc này sẽ không làm thay đổi lớn đến quan hệ hai nước.

Tổng thống Obama thừa nhận Mỹ có nhiều bất đồng với Nga về một loạt vấn đề, nhưng hai bên đã cố gắng tập trung vào những lĩnh vực có lợi ích chung, trong đó có nỗ lực chấm dứt tình trạng bạo lực tại Syria. Nếu phía Nga can dự vào việc xâm nhập thư điện tử của đảng Dân chủ thì đó chỉ là một trong danh sách dài các vấn đề mà ông và người đồng cấp Nga sẽ thảo luận./.

Phương Nam/TTXVN