Dự thảo Luật Quản lý thuế cũng thể hiện bản chất của hệ thống thuế hiện đại là dựa trên nguyên tắc tuân thủ tự nguyện.

Ở nhiều quốc gia, đối với những đối tượng nộp thuế có rủi ro cao mà cần phải được kiểm tra, ngân hàng sẽ cung cấp cho cơ quan thuế một số thông tin để giải quyết những vấn đề liên quan đến lợi nhuận đầu tư hay thuế tính trên thu nhập từ đầu tư… Đó là những trường hợp mà cơ quan thuế cần được tiếp cận đến thông tin ngân hàng. Tuy nhiên, điều này chỉ nên thực hiện khi thiết lập được quy trình rõ ràng.

PV: Ông có bình luận gì về trách nhiệm của ngân hàng được đề cập trong Dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi, nhất là việc quy định “ngân hàng thương mại có trách nhiệm cung cấp số dư tài khoản của khách hàng theo yêu cầu của cơ quan thuế”?

Ông Sebastian Eckard

- Ông Sebastian Eckardt: Tất nhiên là thông tin của khách hàng tại ngân hàng là thông tin rất nhạy cảm và có rất nhiều quy định hạn chế việc cung cấp thông tin này. Do đó, cần có quy định rất rõ ràng về yêu cầu cung cấp thông tin gì, cung cấp như thế nào đối với ngân hàng thương mại, và có quy định về quy trình áp dụng đối với cơ quan thuế, cũng như các cơ quan nhà nước khác, khi tiếp cận đến thông tin của khách hàng tại ngân hàng.

Tôi nghĩ là chúng ta cần công nhận tính chất nhạy cảm của loại thông tin này. Ngoài ra, Dự thảo Luật Quản lý thuế cũng thể hiện bản chất của hệ thống thuế hiện đại là dựa trên nguyên tắc tuân thủ tự nguyện. Nhìn chung, phương pháp tiếp cận của quản lý tuân thủ cần tạo điều kiện cho người nộp thuế được dễ dàng tuân thủ những nghĩa vụ thuế của họ. Việc ban hành những nguyên tắc quản lý thuế dựa trên rủi ro làm nền tảng cho hệ thống quản lý thuế trong Dự thảo Luật có ý nghĩa rất quan trọng. Quản lý rủi ro sẽ tập trung vào những đối tượng nộp thuế có rủi ro cao mà cần phải được kiểm tra. Đó là những trường hợp mà cơ quan thuế cần được tiếp cận đến thông tin ngân hàng, nhưng điều này chỉ nên được thực hiện khi thiết lập được quy trình rõ ràng.

PV: Một số ý kiến cho rằng việc đề xuất ngân hàng cung cấp thông tin tài khoản khách hàng cho cơ quan thuế là không phù hợp và có thể xảy ra việc lạm quyền. Điều này có đúng không thưa ông?

- Ông Sebastian Eckardt: Nhìn chung, đối với những hệ thống thuế hiện đại thì bản chất hoạt động là quản lý thông tin, thu thập thông tin và cần phải cân bằng điều đó với quyền bảo mật thông tin cá nhân của công dân… Vì vậy, khi có sự tiếp cận thông tin từ phía ngân hàng, thì trước hết cần xây dựng quy trình cung cấp thông tin phù hợp để đảm bảo không có sự lạm quyền. Như vậy, điều quan trọng là phải có quy trình rõ ràng và được quản lý để đảm bảo bảo mật thông tin cho công dân, đặc biệt là thông tin của cá nhân.

Ở nhiều quốc gia cũng có một số thông tin mà ngân hàng cung cấp cho cơ quan thuế và ngân hàng thường phối hợp với cơ quan thuế, ví dụ như là để giải quyết những vấn đề liên quan đến lợi nhuận đầu tư hay thuế tính trên thu nhập từ đầu tư… Trên thế giới, cũng thường có quy định như vậy. Tuy nhiên, những quy định này được thực hiện theo quy trình được xây dựng rõ ràng, trong một bối cảnh minh bạch và người nộp thuế biết rõ thông tin nào của họ được cung cấp cho cơ quan thuế.

PV: Về Dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi, nhiều ý kiến cho rằng, việc xây dựng luật phải thể hiện được chính sách nhằm khuyến khích các DN đầu tư vào công nghệ cao. Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

- Ông Sebastian Eckardt: Về vấn đề này, tôi nghĩ là cần xem xét các ưu đãi thuế như cách chúng ta đánh giá các khoản hỗ trợ của ngân sách khác. Chúng ta cần tính toán kỹ xem chi phí của những chính sách ưu đãi thuế là bao nhiêu, và các tác động dự kiến là gì, sau đó đánh giá một cách chi tiết, cẩn trọng.

Khi xem xét kinh nghiệm của các quốc gia khác trên thế giới, nhiều quốc gia có những hình thức miễn giảm thuế nhất định cho chi phí đầu tư, đặc biệt là đầu tư vào công nghệ, vào nghiên cứu và phát triển, bởi vì khi có công ty đầu tư vào sự phát triển sáng tạo sẽ đem lại những lợi ích nhất định cho người dân. Chính vì lẽ đó, nhiều chính phủ thấy thuế là công cụ hữu hiệu để đạt được mục tiêu của các chính sách công, khuyến khích hoạt động nghiên cứu và phát triển trong nền kinh tế. Thế nhưng, các chính sách này cần được đánh giá kỹ, đặc biệt là những ưu đãi để biết được chi phí phải trả và tác động đối với các mục tiêu chính sách cần đạt được là gì.

Dự thảo luật cũng đã đưa ra những quy định cho phép cơ quan thuế thống kê các chi phí của chính sách ưu đãi thuế. Việc theo dõi chi phí của những chính sách ưu đãi thuế này rất quan trọng vì nó cho phép Chính phủ, Quốc hội và cả người dân đánh giá xem những chính sách miễn giảm thuế đó có hiệu quả về chi phí không, có thực sự đem lại lợi ích kỳ vọng khi phải trả chi phí do phải bỏ qua phần thu thuế đó hay không.

PV: Xin cảm ơn ông!

Thảo Miên (thực hiện)