Toàn cảnh phiên khai mạc Kỳ họp Quốc hội khóa XIII

Sau phần phát biểu khai mạc kỳ họp của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã trình bày trước Quốc hội báo cáo về “Tình hình kinh tế xã hội năm 2015 và 5 năm 2011 - 2015; phương hướng, nhiệm vụ 5 năm 2016 - 2020 và năm 2016”.

Tái cơ cấu DNNN đạt kết quả tích cực

Theo Thủ tướng Chính phủ, mặc dù tình hình thế giới và trong nước giai đoạn 2011 - 2015 có nhiều biến động bất thường, nhưng với sự nỗ lực phấn đấu của toàn Đảng, toàn dân, hầu hết các lĩnh vực đạt kết quả quan trọng. Lạm phát được kiểm soát, kinh tế vĩ mô dần ổn định, lãi suất giảm… Quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) được tăng cường. Thu từ dầu thô giảm mạnh nhưng thu nội địa tăng nên tổng thu ngân sách năm 2015 vẫn tăng 7,4% và 5 năm gấp khoảng 2 lần so với giai đoạn trước. Chi ngân sách gấp 2,17 lần, tăng chi cho con người, bảo đảm an sinh xã hội. Bội chi bình quân khoảng 5% GDP/năm. Nợ công tập trung cho đầu tư phát triển. Đến hết năm 2015, nợ công khoảng 61,3% GDP, nợ Chính phủ 48,9%, nợ nước ngoài của quốc gia 41,5%, trong giới hạn an toàn theo quy định.

Năm 2015, tăng trưởng GDP ước đạt trên 6,5%, cao nhất trong 5 năm qua, vượt kế hoạch đề ra (6,2%). GDP năm 2015 đạt khoảng 204 tỷ USD, bình quân đầu người 2.228 USD (tính theo sức mua ngang giá là trên 5.600 USD).

Cùng với đó, quá trình tái cơ cấu nền kinh tế được đẩy mạnh và đạt nhiều kết quả tích cực. Đối với tái cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước (DNNN), Chính phủ đã tập trung vào cổ phần hóa, thoái vốn đầu tư ngoài ngành và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. DNNN tập trung hơn vào những lĩnh vực then chốt, thiết yếu. Đã sắp xếp 465 DNNN, trong đó cổ phần hóa 353 DN. Việc thoái vốn đầu tư ngoài ngành và bán bớt phần vốn tại các DN cổ phần hóa thu về cao hơn giá trị sổ sách, gấp 1,47 lần.

Dự kiến trong năm 2015, cổ phần hóa được 200/289 DN. Thoái vốn đầu tư ngoài ngành và bán bớt phần vốn tại các DN cổ phần hóa thu về gần 12,8 nghìn tỷ đồng, bằng 1,47 lần giá trị sổ sách, tăng 149% so với cùng kỳ năm trước. Theo báo cáo của 2.400 DN sau một năm cổ phần hóa, vốn điều lệ bình quân tăng 68%, doanh thu tăng 34%, lợi nhuận sau thuế tăng 99,9%, nộp ngân sách tăng 47%, thu nhập bình quân tăng 76,9%.

Thu ngân sách vượt 16.400 tỷ đồng so với dự toán

Trong buổi chiều ngày khai mạc, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã trình bày Báo cáo về kết quả thực hiện dự toán NSNN năm 2015; dự toán và phương án phân bổ ngân sách năm 2016; báo cáo về việc cho phép đa dạng hóa kỳ hạn phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP), việc phát hành TPCP ra thị trường vốn quốc tế.

Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính, ngân sách (UBTCNS) Phùng Quốc Hiển trình bày báo cáo thẩm tra về các nội dung này.

Theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, tình hình thu NSNN 9 tháng đạt 75% dự toán, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2014. Mặc dù giá dầu thô giảm sâu, tác động trực tiếp làm giảm thu 63.000 tỷ đồng so với dự toán, nhưng với quyết tâm thực hiện cao nhất, thu ngân sách 2015 ước đạt 927.500 tỷ đồng, vượt 16.400 tỷ đồng so với dự toán, tăng 7,4% so với thực hiện năm 2014. Đây được đánh giá là mức tích cực, cao hơn gấp rưỡi so với tốc độ tăng trưởng kinh tế và lạm phát. Tuy nhiên, do giá dầu thô giảm, nên mặc dù thu ngân sách năm 2015 vượt dự toán, nhưng phần ngân sách trung ương sau khi bù trừ hụt 31.000 tỷ đồng so với dự toán.

Về công tác chi ngân sách, ngay từ đầu năm, Chính phủ đã thực hiện quản lý chặt chẽ, không ban hành chế độ mới làm tăng chi khi chưa có nguồn đảm bảo, tiết kiệm 10% chi thường xuyên. Để góp phần xử lý cân đối ngân sách trung ương do tác động giá dầu, Chính phủ đã giữ lại 10% chi thường xuyên từ các bộ, ngành….

Về công tác huy động vốn, từ đầu năm đã phát hành 127.473 tỷ đồng TPCP, bù đắp bội chi và chi đầu tư phát triển, bằng 51% nhiệm vụ huy động vốn. Đây là mức thấp so với cùng kỳ nhiều năm, do quy mô thị trường còn nhỏ, nhu cầu đầu tư kỳ hạn dài hạn chế, nhà đầu tư chủ yếu là các tổ chức tín dụng, chưa thu hút được nhiều nhà đầu tư có tổ chức trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh đó, để điều hành ngân sách theo dự toán của Quốc hội, Chính phủ đã trình Quốc hội cho phép sử dụng một phần tiền bán cổ phần DNNN khoảng 10.000 tỷ đồng để bù giảm thu ngân sách trung ương. Cho phép đa dạng hoá kỳ hạn TPCP theo quy định của Luật Quản lý nợ công. Trong đó tập trung phát hành khối lượng nhất định TPCP kỳ hạn từ 5 năm trở lên, phát hành nhất định trái phiếu quốc tế kỳ hạn dài để cơ cấu lại một số khoản vay ngoại và nội tệ để giãn nhu cầu trả nợ, cơ cấu lại nợ công.

Đồng thời, để chia sẻ với trung ương, đề nghị Quốc hội cho phép các địa phương có tăng thu ngân sách so với dự toán 2015 dành 50% để đảm bảo thực hiện mức lương cơ sở đến 1.150.000 đồng/tháng và tiếp tục điều chỉnh tiền lương đối với các đối tượng có thu nhập thấp trong năm 2016. Theo đó, sẽ thực hiện chuyển nguồn ngân sách địa phương 4.700 tỷ đồng.

Tại báo cáo thẩm tra, UBTCNS cơ bản nhất trí với đánh giá tình hình thực hiện NSNN năm 2015 của Chính phủ và cho rằng, trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động, kết quả đạt được là nỗ lực lớn của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương. Đồng thời, UBTCNS cũng cơ bản nhất trí với các đề xuất của Chính phủ liên quan đến việc điều hành ngân sách như sử dụng một phần tiền bán cổ phần DNNN, đa dạng hoá kỳ hạn phát hành TPCP, phát hành TPCP ra thị trường quốc tế...

Bên cạnh đó, UBTCNS cũng lưu ý việc xây dựng dự toán thu NSNN khả thi, chi NSNN triệt để tiết kiệm, tăng cường quản lý nợ công, thận trọng khi triển khai các hoạt động vay nợ, tiếp tục nâng cao kỷ luật tài chính, đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra…

H.Y