Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu khai thác tốt quỹ đất hai bên đường, hàng năm NSNN sẽ thu về hàng chục nghìn tỷ đồng. Ảnh: Đức Minh

Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính cho biết, bình quân hàng năm, Nhà nước đầu tư cho kết cấu hạ tầng giao thông (KCHTGT) khoảng 200.000 tỷ đồng. Cùng với đó là nhiều chính sách ưu tiên, khuyến khích cho lĩnh vực này.

Nhưng việc khai thác nguồn lực tài chính từ tài sản KCHTGT, thời gian qua, vẫn còn nhiều hạn chế: chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; nhu cầu và khả năng bố trí vốn cho phát triển KCHTGT bị mất cân đối.

Bên cạnh đó, các chính sách khai thác nguồn lực tài chính từ loại tài sản này còn thiếu và yếu, nên không thu hút được nguồn lực từ các thành phần kinh tế...

Các chính sách kêu gọi khu vực tư nhân (kể cả nước ngoài) đầu tư phát triển KCHTGT còn mờ nhạt và chưa đồng bộ; còn nghiêng về kêu gọi vốn đầu tư xây dựng mới mà không chú ý tới việc khai thác từ chính tài sản này để phục vụ phát triển hệ thống KCHTGT.

Để khai thác nguồn lực tài chính và giảm bớt gánh nặng cho NSNN, Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ một số giải pháp.

Các giải pháp được đề cập đều hướng tới việc đẩy mạnh thực hiện xã hội hoá đầu tư phát triển KCHTGT; mở rộng các phương thức đầu tư; nâng cao chất lượng sử dụng vốn đầu tư.

Bên cạnh đó là việc thực hiện các cơ chế nhằm đẩy mạnh khai thác nguồn lực tài chính từ KCHTGT; huy động vốn phát triển các cảng biển, cảng hàng không, đường sắt..., thông qua một số phương thức cho thuê quyền khai thác hoặc chuyển nhượng có thời hạn.

Về cơ chế bảo trì, sẽ áp dụng cơ chế mới theo hướng thống nhất một đầu mối trong quản lý NSNN giữa vốn đầu tư xây dựng mới và vốn bảo trì tài sản KCHTGT, với việc giao trách nhiệm bảo trì cho nhà thầu xây dựng, nhằm nâng cao chất lượng công trình, giảm chi phí bảo trì.

Ngoài ra, sẽ xử lý cân đối giữa chi cho đầu tư xây dựng KCHTGT và chi cho bảo trì các công trình hạ tầng giao thông; theo đó chủ động dành ưu tiên cho bảo trì nhằm đảm bảo tuổi thọ và chất lượng công trình.

Hoạt động bảo trì được đổi mới theo hình thức khoán, thay cho thanh toán khối lượng thực tế như trước đây. Cơ chế này một mặt giảm bớt khối lượng công việc thanh quyết toán, mặt khác phát huy tính chủ động của người thực hiện bảo trì trong việc bảo đảm tình trạng kỹ thuật của KCHTGT.

Theo tính toán từ Bộ Tài chính, nếu thực hiện được các biện pháp đề ra, cùng với việc huy động nguồn vốn từ khu vực tư nhân và khai thác được quỹ đất hai bên đường khi quy hoạch, NSNN sẽ thu về hàng chục tỷ đồng mỗi năm. Số tiền này sẽ được đầu tư trở lại cho chính tài sản KCHTGT đó, giúp cho NSNN giảm chi được nhiều.

Vân Hà