ĐB Ngọ Duy Hiểu (Hà Nội) đặt câu hỏi: "Những quy định cản trở sự phát triển thì trách nhiệm thuộc về ai?".

Ủy viên Ủy ban Thường vụ QH (UBTVQH), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH Nguyễn Khắc Định trình bày Tờ trình về dự kiến Chương trình Xây dựng luật, pháp lệnh năm 2019, điều chỉnh Chương trình Xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018.

Lùi thời gian trình một số dự án luật do Bộ Tài chính soạn thảo

Chính phủ đề nghị rút khỏi chương trình 1 dự án luật, lùi thời gian trình 2 dự án luật, bổ sung vào chương trình 9 dự án luật (6 dự án liên quan đến Luật Quy hoạch), 1 dự thảo nghị quyết của UBTVQH. Trong đó, tại kỳ họp thứ 5, lùi thời gian trình 2 dự án luật, bổ sung 4 dự án luật. Tại kỳ họp thứ 6 rút 1 dự án luật, bổ sung 5 dự án luật.

Có 6 dự án, UBTVQH nhất trí với đề nghị của Chính phủ. Trong đó, có 2 dự án luật và 1 nghị quyết do Bộ Tài chính chủ trì, soạn thảo đó là: dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế bảo vệ môi trường (lùi thời gian trình từ kỳ họp thứ 5 sang kỳ họp thứ 8); dự án Luật Quản lý thuế sửa đổi (bổ sung vào chương trình cho ý kiến tại kỳ họp thứ 6, thông qua tại kỳ họp thứ 7); dự thảo Nghị quyết của UBTVQH về biểu thuế bảo vệ môi trường (thời gian trình cụ thể sẽ do UBTVQH quyết định).

Về các dự án còn lại, dự án Luật Chứng khoán (sửa đổi), UBTVQH tán thành với Chính phủ về việc bổ sung dự án luật này vào chương trình, nhưng đề nghị lùi sang chương trình năm 2019, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 7 và thông qua tại kỳ họp thứ 8 (lùi một kỳ họp so với đề nghị của Chính phủ).

Như vậy, Chương trình Xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 sau khi điều chỉnh như trên sẽ như sau:

Tại kỳ họp thứ 5, trình QH thông qua 8 dự án luật, 1 dự thảo nghị quyết (trong đó có nhóm một luật sửa 13 luật); cho ý kiến 8 dự án luật khác (trong đó có 1 dự án luật được bổ sung).

Tại kỳ họp thứ 6, trình QH thông qua 10 dự án luật (trong đó có 8 dự án luật đã được cho ý kiến tại kỳ họp thứ 5; 1 dự án luật đã được cho ý kiến tại kỳ họp thứ 4; nhóm một luật sửa các luật còn lại có liên quan đến quy hoạch); cho ý kiến 6 dự án luật khác (trong đó có 2 dự án luật được bổ sung); bổ sung dự thảo Nghị quyết của UBTVQH về biểu thuế bảo vệ môi trường.

Cuối kỳ họp, QH sẽ biểu quyết thông qua chương trình này.

Tránh đùn đẩy từ cơ quan soạn thảo sang QH

Cho ý kiến vào công tác xây dựng luật, pháp lệnh, nhiều ĐBQH quan tâm đến việc nâng cao chất lượng lấy ý kiến người dân, đóng góp xây dựng luật.

ĐB Phạm Thị Thu Trang (Quảng Ngãi) cho rằng, việc lấy ý kiến dự án luật đã được quy định chặt chẽ. Tuy nhiên, việc lấy ý kiến các đối tượng, các cơ quan, đơn vị còn chưa đầy đủ. Điều đó làm giảm chất lượng dự thảo các dự án luật, gây mất thời gian thảo luận tranh luận “mà đúng ra phải làm rõ ở giai đoạn soạn thảo luật, pháp lệnh”. ĐB đề nghị cần thực hiện nghiêm việc lấy ý kiến theo quy định trước khi trình QH xem xét, thông qua.

Bên cạnh đó, ĐB đề nghị việc lấy ý kiến nhân dân cần cụ thể theo quy định chặt chẽ, như việc xây dựng kênh thông tin, gợi mở các vấn đề lấy ý kiến, cơ chế giải trình tiếp thu... để nâng cao tính khả thi và lâu bền của dự án luật.

ĐB Phan Anh Khoa (Phú Yên) cho rằng, cần nâng cao chất lượng chuẩn bị luật, pháp lệnh trước khi trình QH. “Cần tập trung nguồn nhân lực tâm huyết, chuyên môn cao để chuẩn bị hoàn thiện dự án luật trước khi trình QH, tránh đùn đẩy sang QH. QH lại ỷ lại cơ quan soạn thảo nên cứ thế bấm nút thông qua” - ĐB Phan Anh Khoa nói.

Do đó, ĐB đề nghị cần phải thực hiện hiệu quả việc xây dựng luật, pháp lệnh, nhất là việc lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn, nhà khoa học, chuyên gia, tổ chức nhiều hội nghị để toàn dân cùng tham gia xây dựng pháp luật.

ĐB cũng cho rằng, các dự án luật phải sớm trình QH để ĐBQH có thời gian tiếp cận, nghiên cứu đóng góp ý kiến vào xây dựng luật. Bên cạnh đó, ĐBQH cũng không ngừng bồi dưỡng nâng cao trình độ để xây dựng pháp luật hiệu quả.

ĐB Nguyễn Phước Lộc (TP. HCM) cho rằng, cần đặc biệt chú trọng công tác xây dựng pháp luật và công tác pháp chế của các bộ, ngành.

“Ý kiến của các bộ trưởng, trưởng ngành đánh giá số lượng nhân sự làm công tác pháp chế còn hạn chế, chưa kiện toàn; cần nâng cao trình độ kiến thức chuyên môn xây dựng công tác pháp luật; cán bộ làm công tác pháp chế còn ít kinh nghiệm, năng lực chưa đồng đều...” - ĐB Lộc nói.

Vì vậy, ĐB đề nghị phải coi công tác pháp chế của các bộ, ngành là hết sức quan trọng; cần quan tâm công tác xây dựng pháp luật; chú ý lắng nghe ý kiến của nhân dân; nghiên cứu cơ chế tài chính trong xây dựng pháp luật; nghiên cứu tính khả thi trong xây dựng pháp luật...

ĐB Ngọ Duy Hiểu (Hà Nội) đặt câu hỏi: “Có những quy định cản trở sự phát triển. Nhưng trách nhiệm thuộc về ai hay như thế nào thì lại chưa rõ. Cơ quan tham mưu chính sách hoặc ban hành chính sách chưa phù hợp nhu cầu thì trách nhiệm ra sao?".

ĐB cũng bày tỏ lo lắng về công tác tiếp thu và giải trình khi xây dựng các văn bản pháp luật. Theo ĐB: “Có ban soạn thảo giải trình tiếp thu không đầy đủ, chưa quan tâm những trường hợp ý kiến cá biệt, vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau. Có trường hợp ý kiến cá biệt nhưng chứa đựng những chân lý, những phản biện khoa học, cần được lắng nghe. Tôi thấy nhiều ý kiến của kỳ họp này hàm chứa nhiều đóng góp mang tính khoa học, quá trình giải trình đó chính là tìm ra chân lý, để nâng cao chất lượng xây dựng luật”.

Một số ý kiến đề nghị cần phải giám sát các cơ quan chức năng ban hành văn bản dưới luật; tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến luật để đưa luật vào cuộc sống./.

Minh Anh