Bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam đã có cuộc trao đổi với phóng viên TBTCO xung quanh câu chuyện về giải pháp cho doanh nghiệp bán lẻ Việt trong bối cảnh hiện nay.

* P.V: Thời gian qua, một loạt các hệ thống bán lẻ Việt Nam đã bị các nhà đầu tư nước ngoài thâu tóm. Bà đánh giá như thế nào về vấn đề này?

- Bà Đinh Thị Mỹ Loan: Đầu tiên có thể thấy, "người khổng lồ” bán lẻ nước ngoài vào mua lại các hệ thống bán lẻ Việt Nam như Metro, Big C… là một hiện tượng bình thường trên thế giới trong quá trình tái cấu trúc toàn thể, tổng thể nền kinh tế trong nước, cũng như trên thế giới.

Thứ hai, đây cũng là hành động phù hợp với cơ sở pháp lý của Việt Nam và những cam kết của nước ta trong quá trình hội nhập.

Thứ ba, đồng thời cũng cho thấy, Việt Nam là thị trường đầu tư có tiềm năng, triển vọng cũng như là một nền kinh tế có sức hấp dẫn khó cưỡng đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên, kèm theo đó là nỗi lo không chỉ của các nhà bán lẻ, các doanh nghiệp phân phối hàng hóa mà còn là nỗi lo đối với các DN sản xuất cũng như nền sản xuất trong nước.

* P.V: Khi hệ thống bán lẻ về tay DN ngoại cũng đồng nghĩa với việc các mặt hàng Việt sẽ dần vắng bóng trên kệ hàng tại các hệ thống này, thị phần của các DN sẽ giảm dần. Vậy theo bà, trước những thách thức đó, DN bán lẻ cần làm gì để bảo vệ thị phần của mình?

- Bà Đinh Thị Mỹ Loan: Thực tế cho thấy, thời gian qua, trước nguy cơ xâm chiếm của các nhà đầu tư ngoại, nhiều nhà bán lẻ nội đã chủ động thực hiện các giải pháp để bảo vệ mình như nâng cao quản trị, phát triển thương hiệu, đẩy mạnh liên kết trong sản xuất và tiêu thụ...

Trong đó, tôi đánh giá cao việc các DN bán lẻ nội thực hiện liên kết trong sản xuất và tiêu thụ trực tiếp với nhà sản xuất, nhà cung ứng nhằm san sẻ lợi ích, cùng hỗ trợ nhau phát triển – đây thực sự là điều vô cùng cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Ví dụ như cách mà Sài Gòn Co.op hay Vingroup làm là liên kết với các nhà sản xuất, đầu tư từ "gốc"... đã tạo được thế mạnh cho riêng mình thông qua việc tìm kiếm được rất nhiều mặt hàng mới mang tính chất vùng, miền.

Bên cạnh đó, trong các giải pháp giữ vững thị phần thì một vấn đề không kém phần quan trọng và tiên quyết hiện nay đối với các DN nội là nâng cao chất lượng sản phẩm. Bản thân điều này cũng đã đòi hỏi sự liên kết, hợp tác giữa nhà phân phối và nhà sản xuất.

Bởi lẽ, bên cạnh sự đổ bộ của các hệ thống bán lẻ ngoại thì hàng hóa của nước bạn với chất lượng và giá cả cạnh tranh cũng đang hiện diện ngày càng dày đặc, tràn ngập trên các kệ hàng của những hệ thống này. Do đó, DN nội muốn đứng vững trước sự cạnh tranh khốc liệt này thì phải xem xét lại kế hoạch sản xuất. DN phải bán những sản phẩm thị trường cần chứ không phải bán những gì mình có.

Cũng bởi lẽ đó, DN cần phải đầu tư nhiều hơn, bài bản hơn cho việc nghiên cứu và tìm hiểu thị trường, am hiểu thị trường. Điều này các nhà bán lẻ ngoại làm rất tốt và chúng ta phải học tập cách làm của họ.

Ngoài ra, DN cần nỗ lực xây dựng và phát triển hình ảnh, thương hiệu cho mình thông qua việc đảm bảo chất lượng hàng hóa, phong cách phục vụ cũng như kỹ năng và nghệ thuật bán lẻ.

* P.V: Vậy theo bà, Chính phủ cũng như các cơ quan chức năng cần làm như thế nào để hỗ trợ các DN bán lẻ nội trong cuộc chiến khốc liệt đó?

- Bà Đinh Thị Mỹ Loan: Giống khó khăn chung của cộng đồng DN trong nước hiện nay, DN ngành bán lẻ gặp trở ngại lớn nhất về nguồn vốn và mặt bằng. Do đó, Chính phủ cần có sự hỗ trợ về tín dụng cho các DN này làm sao để họ có thể tiếp cận với nguồn vốn vay dễ dàng hơn với mức lãi suất thấp hơn hiện nay.

Bên cạnh đó, mặt bằng cũng là một trong những yếu tố sống còn của DN bán lẻ và rất cần có sự ưu đãi, ưu tiên về thuê, mua mặt bằng.

Ngoài ra, cũng cần tăng cường công tác xúc tiến thương mại, tuyên truyền và triển khai quyết liệt hơn nữa chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Mặt khác, điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây là chúng ta đang “mở cửa” nên phải tuân thủ các cam kết quốc tế về môi trường kinh doanh. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần phải có hàng rào kỹ thuật bảo vệ DN nội và nền sản xuất trong nước.

Hiện nước ta đã có kế hoạch sắp tới sẽ xây dựng chiến lược phát triển thương mại trong nước đến năm 2030 và dài hạn hơn. Với những bước đi đó của Chính phủ và các cơ quan chức năng đã và đang tạo những nền tảng bền vững để cho ngành bán lẻ nội đứng vững và phát triển.

* P.V: Xin cảm ơn bà!

Tố Uyên