Nguồn: Hiệp hội Cho thuê tài chính. Đồ họa: Văn Chung

Gần 100% các khoản cho vay là tín dụng xanh

Báo cáo của Hiệp hội Cho thuê tài chính (CTTC) Việt Nam cho biết, năm 2024, tổng tài sản cũng như hoạt động huy động vốn và tín dụng của ngành CTTC có mức tăng trưởng khá tốt.

Tổng tài sản của các công ty hội viên đạt trên 45 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng 10,36% so với năm 2023. Tổng nguốn vốn huy động là 23,4 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng 18,1% so với năm 2023, có mức tăng huy động vốn bằng 1,5 lần mức tăng chung của toàn hệ thống các tổ chức tín dụng. Dư nợ CTTC tăng đều đặn qua các quý, với số lượng hợp đồng cho thuê cả năm là 9.669 hợp đồng, tăng 15,8% so với năm 2023.

Cần có luật riêng lĩnh vực cho thuê tài chính Về dài hạn, cần có một luật riêng cho lĩnh vực cho thuê tài chính, tương tự như Trung Quốc, Nhật Bản… và nhiều nước khác đã có, để chúng ta tận dụng được kênh cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế một cách thuận lợi nhất, từ đó doanh nghiệp có thêm nguồn vốn mà không cần tài sản thế chấp. Ông Phạm Xuân Hòe - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam

Đặc biệt, đối tượng CTTC ngày càng phát triển đa dạng. Trong đó, cho thuê ô tô các loại với dư nợ là 8,3 nghìn tỷ đồng, tăng 26,2% so cuối năm 2023; dư nợ cho thuê máy móc xây dựng, khai khoáng 3 nghìn tỷ đồng, giảm 6,79%; thiết bị y tế 264,3 tỷ đồng, tăng 62,9%; dây chuyền máy sản xuất ở mức ổn định, dư nợ đạt 6.955 tỷ đồng, giảm nhẹ 2,18% so cuối năm 2023.

Điểm rất tích cực nữa là 100% khoản cấp tín dụng qua CTTC đều được đánh giá rủi ro môi trường, tất cả các công nghệ nhập đều phải đạt các chuẩn về phát thải… Chính vì thế, gần như tất cả các khoản cấp tín dụng của CTTC thuộc danh mục tín dụng xanh, nhiều khoản CTTC đã góp phần xanh hóa ngành dệt may.

Đánh giá về kết quả này, ông Phạm Xuân Hòe, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam cho hay, năm 2024 là một năm rất khó khăn của nền kinh tế Việt Nam, cả với doanh nghiệp và các hộ kinh doanh. Mặc dù kinh tế tăng trưởng khá cao, nhưng động lực chính vẫn là từ khu vực FDI, xuất khẩu và đầu tư công. Về khu vực tư nhân, đầu tư tư nhân tăng trưởng rất thấp, tiêu dùng chưa phục hồi được như trước dịch, cho thấy khó khăn của doanh nghiệp và người dân còn không ít.

Tuy nhiên, với sự quyết tâm của Chính phủ, sự mạnh dạn của Ngân hàng Nhà nước trong hạ lãi suất điều hành, tăng tín dụng đã góp phần đưa tăng trưởng của Việt Nam đạt trên 7%. Nhờ đó, kết quả của ngành CTTC cũng có nhiều điểm tích cực như trên.

Dù vậy, khó khăn chung của doanh nghiệp, hộ kinh doanh cũng đã được phản ánh qua một số con số của lĩnh vực CTTC. Tổng dư nợ CTTC của các công ty hội viên đạt 40,5 nghìn tỷ đồng, tăng 8,6% so cuối năm 2023, bằng hơn 50% mức tăng chung toàn hệ thống. Nguyên nhân do một số công ty hội viên phải tập trung xử lý nợ, cơ cấu lại danh mục khách hàng và ngành hàng.

Tỷ lệ nợ xấu cuối năm 2024 được kiểm soát ở mức bình quân chung là 1,68%, gia tăng hơn so năm 2023 là 0,68%. Tổng quỹ trích dự phòng rủi ro gia tăng mạnh gần 200 tỷ đồng, tăng 75,2% so năm 2023, phản ánh khu vực doanh nghiệp và hộ kinh doanh thực sự gặp nhiều khó khăn. Với mức trích lập cao, thu nhập trước thuế của các công ty hội viên theo đó suy giảm 24,33% so với

năm 2023.

Năm 2025 có thể khó khăn hơn các năm trước

Bước sang năm 2025, ông Phạm Xuân Hòe đánh giá, khó khăn với nền kinh tế có thể lớn gấp đôi so với vài năm gần đây. Lý do là bởi xung đột địa chính trị trên thế giới tiếp tục căng thẳng, trong khi chiến tranh thương mại đang được khơi mào…, gây tâm lý bất ổn trên toàn cầu. Điều này sẽ tác động đến tiêu dùng, sản xuất, đặc biệt là lĩnh vực xuất khẩu, tỷ giá và kéo theo tác động dây chuyền đến lạm phát của Việt Nam.

Những yếu tố này sẽ tạo ra các thách thức rất lớn cho điều hành, cả về chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, đến các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng từ cả phía cung và phía cầu của Chính phủ, cộng hưởng với những khó khăn nội tại của nền kinh tế.

Về mặt thuận lợi, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng nhấn mạnh các yếu tố lợi thế về ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam, về thu hút FDI, về niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với các giải pháp điều hành của Chính phủ. Đặc biệt là những yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm về tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước.

Trong các giải pháp Chính phủ đang triển khai, ông Phạm Xuân Hòe đề cao các nội dung về thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, đẩy mạnh đầu tư công… Những dự án lớn đang được rốt ráo triển khai sẽ tạo tác động lan tỏa các doanh nghiệp xây dựng cũng như trong cả nền kinh tế, trở thành một động lực cho ngành CTTC phát triển.

Với tình hình như vậy, Hiệp hội CTTC Việt Nam dự kiến mức tăng trưởng dư nợ của năm 2025 sẽ đạt bình quân khoảng 18 - 20%. Trong đó, nhiều công ty có dư địa tăng trưởng lớn hơn.

Các lĩnh vực có nhiều tiềm năng mà Hiệp hội sẽ tập trung trong năm nay bao gồm cho thuê, dây chuyền sản xuất, cho thuê thiết bị công nghệ mới, thiết bị văn phòng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa… Thuận lợi lớn của lĩnh vực CTTC là ngày càng nhiều công ty chú trọng đến kinh tế xanh, tiêu dùng xanh, phù hợp với định hướng phát triển của ngành CTTC.

Trong năm 2025, các hội viên của Hiệp hội cũng xác định sẽ thực hiện quyết liệt chỉ thị của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về tập trung xử lý nợ xấu, thu hồi nợ, qua đó gia tăng thu nhập bất thường, giảm trích lập dự phòng.

Đồng thời, mục tiêu quan trọng của Hiệp hội là tiếp tục phối hợp cùng các cơ quan quản lý để tháo gỡ các vướng mắc, bất cập về thể chế để tạo hành lang pháp lý thuận lợi, phù hợp thông lệ quốc tế để ngành CTTC phát triển bền vững.