Thông tin thống kê hàng hóa XNK ngày càng trở lên quan trọng và cần thiết khi Việt Nam đang hội nhập sâu rộng

Đổi mới cả về lượng và chất

Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và Thống kê, Tổng cục Hải quan Phan Sinh cho biết, đến nay, Tổng cục Hải quan thực hiện chính thức và toàn diện nhiệm vụ thống kê hàng hóa xuất nhập khẩu (XNK) được hơn 20 năm từ khi Chính phủ ban hành Nghị định số 89/1995/CP-NĐ.

Các thông tin này rất cần thiết trong quá trình tính toán tổng sản phẩm trong nước (GDP), cán cân thương mại quốc tế; đàm phán, giám sát thực hiện các hiệp định thương mại tự do; lập kế hoạch phát triển XNK, đầu tư nước ngoài; giải quyết trong các tranh chấp thương mại quốc tế. Đây là một kênh thông tin hết sức quan trọng cho Bộ Tài chính trong việc phân tích, dự báo số thu ngân sách; hoạch định, điều chỉnh chính sách thuế; đàm phán thuế quan.

Ông Phan Sinh cũng cho hay, hiện nay, công tác thống kê về XNK của ngành Hải quan được các tổ chức quốc tế đánh giá cao, đã tiệm cận Top 4 ASEAN. Diễn biến hoạt động XNK hàng hóa của Việt Nam ngày càng nhận được nhiều mối quan tâm của rất nhiều tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Do đó đòi hỏi công tác thống kê của ngành Hải quan cần khắc phục một số hạn chế do thông tin thống kê phụ thuộc nhiều vào tờ khai của doanh nghiệp (DN); cơ sở dữ liệu hải quan chưa tập trung; quy trình nghiệp vụ hải quan đối với hàng hóa XNK thay đổi liên tục, quan hệ hợp tác với các tổ chức quốc tế, cơ quan hải quan các nước phục vụ công tác thống kê XNK chưa đạt được hiệu quả như mong muốn.

“Việc gia tăng mạnh mẽ của hoạt động XNK cùng với quá trình cải cách hành chính mang tính đột phá của ngành Hải quan đòi hỏi công tác thống kê hải quan phải có sự thay đổi cả về lượng và chất nhằm đáp ứng tốt yêu cầu quản lý nhà nước của ngành Hải quan, Bộ Tài chính, Chính phủ và các tổ chức, cá nhân quan tâm sử dụng thông tin thống kê…”, ông Phan Sinh nói.

Cung cấp số liệu thống kê ngay trong ngày

Theo ông Phan Sinh, Kế hoạch phát triển thống kê hải quan giai đoạn 2016 - 2020 đặt ra các mục tiêu mang tính đột phá, song cũng đã tính đến khả năng đáp ứng thực hiện của ngành Hải quan, đồng bộ với các văn bản pháp luật hiện hành như Luật Hải quan 2014, Luật Thống kê sửa đổi năm 2015 (có hiệu lực từ 1/7/2016).

Theo đó, ngành Hải quan tiếp tục triển khai công tác thống kê hải quan, thống kê hàng hóa XNK được chính xác, đảm bảo các quy định về công khai thống kê, lịch định kỳ công bố số liệu thống kê của cơ quan nhà nước tại Điều 52 Luật Thống kê sửa đổi năm 2015 và phù hợp với thông lệ quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế của đất nước.

“Trên thực tế, Tổng cục Hải quan đã xây dựng và thực hiện lịch công bố thông tin thống kê hàng hóa XNK từ năm 2013, qua đó giúp các tổ chức, cá nhân chủ động và bình đẳng trong việc khai thác và sử dụng số liệu thống kê phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Điều này phù hợp khuyến nghị của Liên Hiệp quốc, Ban Thư ký ASEAN, Tổ chức Thương mại thế giới…” - ông Phan Sinh nói.

Bên cạnh đó, hiện nay, ngành Hải quan đang phấn đấu đến năm 2017, mức độ của thống kê hàng hóa XNK của hải quan đạt Top 4 trong khối ASEAN về thống kê hải quan.

Hiện nay thống kê XNK có thể cập nhật và cung cấp số liệu phục vụ công tác điều hành của lãnh đạo Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan ngay trong ngày đối với hầu hết các mặt hàng XNK. Đối với các vấn đề số liệu thống kê hàng hóa có liên quan đến các bộ, ngành khác, có thể phối hợp trao đổi và đưa ra số liệu ước tính trong 24 giờ.

Ngành Hải quan đang tiếp tục nâng cao chất lượng thống kê XNK, đáp ứng yêu cầu đàm phán và thực hiện các hiệp định tự do thương mại (FTA) mà Việt Nam tham gia; nâng cao độ chính xác và rút ngắn độ trễ về thời gian công bố số liệu thống kê XNK. Đảm bảo cung cấp thông tin thống kê hỗ trợ đắc lực hơn cho công tác quản lý, điều hành ngắn hạn và dài hạn của các cơ quan Chính phủ, Bộ Tài chính, thống kê hàng hóa XNK phải đảm bảo chi tiết theo dòng hàng, theo kim ngạch và từng sắc thuế; từng chính sách ưu đãi; từng Hiệp định thương mại tự do Việt Nam đã ký kết; phân tích số thu ngân sách của từng cục hải quan tỉnh, thành phố và của toàn ngành Hải quan./.

Bảo Châu - Hải Linh