Cán bộ Chi cục Hải quan Vĩnh Phúc kiểm tra tờ khai nhằm chống gian lận giá tính thuế.

Ông Nguyễn Hoàng Tuấn - Phó cục trưởng Cục Thuế xuất nhập khẩu (XNK) đã trao đổi với phóng viên TBTCVN xung quanh giải pháp này.

* PV: Thưa ông, chống gian lận trị giá tính thuế là việc làm thường xuyên đối với các đơn vị hải quan. Tại sao ngành Hải quan lại phải tăng cường các biện pháp chống thất thu qua giá tính thuế tại thời điểm này?

- Ông Nguyễn Hoàng Tuấn: Công tác kiểm tra, chống gian lận về giá đúng là việc làm thường xuyên. Tùy thuộc vào tình hình diễn biến từng thời kỳ, cơ quan hải quan đưa ra biện pháp kiểm tra, kiểm soát phù hợp với thực tế. Trong 6 tháng đầu năm, qua giám sát hải quan cho thấy, tình hình gian lận thương mại nói chung, gian lận qua giá tính thuế nói riêng có dấu hiệu phức tạp.

Các cục hải quan phát hiện không ít trường hợp người khai hải quan, doanh nghiệp (DN) khai báo trị giá thấp hơn giá thực tế (các mặt hàng xe ô tô, gà, cá đông lạnh…); khai báo hàng lỗi mốt, tồn kho, hàng loại B, C… (mặt hàng giấy dán tường, gạch, vải…); khai báo sai tên hàng hóa, hoặc khai báo chung chung tên hàng hóa để hạ thấp trị giá (mặt hàng thịt trâu đông lạnh). Có cả trường hợp không khai báo phí bản quyền, các khoản chi phí vận tải (phí CIC – phí điều chuyển container rỗng, EBS – phụ phí xăng dầu) vào trị giá hải quan. DN không tính hoặc không khai báo chi phí hoặc trị giá các khoản trợ giúp, phí bản quyền, phí giấy phép, gây thất thu cho ngân sách.

Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng, với lượng hàng hóa XNK gia tăng 15 - 20% mỗi năm, chủng loại, mẫu mã hàng hóa đa dạng, có xuất xứ từ các nước khác nhau, tạo ra thách thức lớn đối với cơ quan hải quan trong việc thu thập thông tin, tham vấn giá, chống gian lận qua giá tính thuế.

Ngoài ra, đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm chống thất thu, tăng thu cho ngân sách, trong bối cảnh thu ngân sách nhà nước của ngành Hải quan ngày càng bị thu hẹp do các nguyên nhân khách quan.

* PV: Trước thực tế nêu trên, ngành Hải quan đã có ứng phó cụ thể như thế nào, thưa ông?

- Ông Nguyễn Hoàng Tuấn: Từ tháng 4/2016 đến nay, Tổng cục Hải quan đã bổ sung Danh mục quản lý rủi ro về trị giá tính thuế; trong đó tập trung vào những nhóm hàng có kim ngạch XNK lớn, thuế suất cao… Đây là cơ sở để cơ quan hải quan xác định dấu hiệu nghi vấn, thực hiện tham vấn, bác bỏ trị giá khai báo để xác định lại trị giá nhằm chấm dứt tình trạng các mặt hàng có kim ngạch lớn, thuế suất cao nhưng giá khai báo thấp.

Bên cạnh đó, Tổng cục Hải quan cũng đã có công văn chấn chỉnh các cục hải quan địa phương trong việc kiểm tra trị giá tính thuế; đồng thời sẽ xử lý trách nhiệm của công chức, lãnh đạo bộ phận có liên quan nếu không thực hiện đúng quy định. Trường hợp DN khai thấp hơn Danh mục quản lý rủi ro về giá tính thuế, cơ quan hải quan sẽ tiến hành tham vấn giá; kiểm tra sau thông quan đối với những trường hợp nghi ngờ có dấu hiệu gian lận.

Cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra trị giá đối với các lô hàng đã thông quan trong thời hạn 60 ngày và các lô hàng thông quan sau thời hạn 60 ngày. Trong đó, Tổng cục yêu cầu các cục trưởng cục hải quan căn cứ tình hình thực tế tại đơn vị thực hiện kiểm tra sau khi hàng hóa đã thông quan trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày thông quan đối với những mặt hàng nghi vấn về trị giá khai báo thuộc Danh mục các mặt hàng XNK trọng điểm do Tổng cục Hải quan ban hành; các mặt hàng có thuế suất cao, trị giá lớn, có nghi vấn gian lận cao về trị giá… để bác bỏ trị giá khai báo, xác định trị giá theo đúng quy định.

* PV: Bên cạnh những biện pháp mang tính cấp bách nêu trên, theo ông đâu là giải pháp dài hạn để nâng tầm công tác xác định trị giá tính thuế mà ngành Hải quan cần hướng đến, thưa ông?

- Ông Nguyễn Hoàng Tuấn: Về dài hạn, Tổng cục Hải quan đang từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu, Danh mục quản lý rủi ro về trị giá tính thuế, Danh mục các mặt hàng XNK trọng điểm, để phục vụ công tác đối chiếu, xác định và tham vấn giá tính thuế của các đơn vị hải quan.

Đồng thời, Tổng cục Hải quan đã hoàn thiện trình Chính phủ xem xét ban hành nghị định quy định về trị giá hải quan đối với hàng hóa XNK hướng dẫn Luật thuế XNK (có hiệu lực từ 1/9/2016), thay thế cho Nghị định 08/2015/NĐ-CP.

Nghị định mới này quy định rất rõ phương pháp, nguyên tắc xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa XNK, phương pháp với trị giá giao dịch; phương pháp, nguyên tắc xác định trị giá hải quan trong trường hợp người mua và người bán có quan hệ đặc biệt, phương pháp giao dịch của hàng hóa giống hệt, hàng được khấu trừ, các khoản điều chỉnh cộng vào trị giá hải quan…

Với những quy định rõ ràng nêu trên sẽ là cơ sở thuận lợi cho cơ quan hải quan thực thi hiệu quả công tác phòng, ngừa gian lận thương mại, chống thất thu thuế...

* PV: Xin cảm ơn ông!

Bảo Châu - Hải Linh