Cán bộ hải quan thu giữ kiểm kê thuốc lá nhập lậu. Ảnh: Kim Phượng

Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai đã chỉ đạo tại Hội nghị trực tuyến sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ công tác 6 tháng cuối năm 2020 của ngành Hải quan diễn ra ngày 8/7/2020.

Kết quả chống buôn lậu đáng ghi nhận trong dịch Covid-19

Tại hội nghị, Thứ trưởng Vũ Thị Mai đã ghi nhận, trong bối cảnh khó khăn dịch Covid-19 (phải thực hiện các biện pháp gian cách xã hội), hải quan cũng không lơ là trong công tác chống buôn lậu mà đã phát hiện các vụ việc buôn lậu lớn, trong đó các các vụ việc buôn lậu ma túy rất lớn.

“Điển hình như vụ việc ngày 20/6 (Cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp phát hiện, bắt giữ 53,3 kg ma túy và 18.200 viên ma túy tại TP. Hồ Chí Minh) đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính có thư khen ngợi. Đặc biệt là việc chống gian lận C/O, chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp đã được triển khai rất mạnh mẽ đã được các phương tiện truyền thông đưa tin. Vấn đề này cần được làm mạnh và tuyên truyền mạnh để giúp cho công tác phòng ngừa, ngăn chặn gian lận thương mại, gian lận C/O một cách hiệu quả...”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan hải quan bước đầu đã kịp thời ngăn chặn tình trạng lợi dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam ký kết với các nước, đặc biệt là Mỹ để thực hiện hành vi vi phạm C/O hàng hóa Việt Nam, làm ảnh hưởng đến các cam kết của Việt Nam với các nước. Trong đó, đã kiểm soát được các nhóm hàng xuất khẩu sang Mỹ có kim ngạch xuất khẩu tăng đột biến như xe đạp, pin năng lượng mặt trời, thủy sản, gỗ, sản phẩm gỗ và nhiều mặt hàng khác.

Trên thực tế, báo cáo của Tổng cục Hải quan cho thấy, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trong 6 tháng đầu năm 2020 có diễn biến phức tạp trong dịch Covid-19, nóng ở cả ba tuyến đường bộ, đường biển, hàng không và không còn chỉ ở kênh bán hàng trực tiếp, mà còn diễn ra ở cả kênh bán hàng trực tuyến do hoạt động thương mại điện tử phát triển.

Trong bối cảnh đó, lãnh đạo Tổng cục Hải quan vẫn quan tâm chỉ đạo toàn ngành triển khai các chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch, chương trình đấu tranh chống buôn lậu của Chính phủ, Bộ Tài chính. Thực hiện tốt vai trò là cơ quan giúp việc của Thường trực Ban chỉ đạo 389 quốc gia thực hiện công tác thường xuyên, đột xuất của Ban chỉ đạo 138/CP, trong lĩnh vực kiểm soát hải quan.

Với sự chủ động và nỗ lực nêu trên, trong 6 tháng đầu năm 2020 đã đạt được nhiều chuyển biến tích cực, lực lượng điều tra chống buôn lậu trong toàn ngành đã tiến công vào nhiều điểm nóng, đường dây, ổ nhóm ma túy, hàng giả, hàng lậu, kịp thời phát hiện, bắt giữ nhiều vụ việc lớn, phức tạp góp phần làm trong sạch môi trường kinh doanh, tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Kết quả, 6 tháng đầu năm 2020, toàn ngành đã bắt giữ và xử lý 8.681 vụ vi phạm về pháp luật hải quan, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính hơn 1.685 tỷ đồng (trong đó: 128 vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, 108 vụ ma túy, 12 vụ vi phạm sở hữu trí tuệ và hàng giả, 8.433 vụ vi phạm hành chính); thu ngân sách đạt hơn 304,6 tỷ đồng. Cơ quan hải quan khởi tố 18 vụ án hình sự, chuyển cơ quan khác đề nghị khởi tố 56 vụ án; điều tra, xử lý 24 doanh nghiệp có hành vi gian lận C/O...

Triển khai gian đoạn 2 chống gian lận C/O

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Thứ trưởng Vũ Thị Mai, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn cho rằng, đại dịch Covid-19 gây ra nhiều bất ổn khó lường, các quốc gia trên thế giới định hình lại hoạt động đầu tư sản xuất kinh doanh, đặt ra nhiều thách thức với hải quan.

Trong 6 tháng cuối năm 2020, ngành Hải quan tiếp tục tạo thuận lợi cho hoạt động XNK, chống dịch Covid-19, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách, trong đó coi trọng công tác chống buôn lậu, gian lận thuế qua mã, giá, tính thuế, gian lận thuế, đặc biệt là tiếp tục đấu tranh với các hành vi gian lận C/O, chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Tổng cục Hải quan sẽ nâng cao hiệu quả máy soi chiếu container thông qua việc đánh giá rủi ro, đảm bảo công suất sử dụng, hiệu quả của máy soi trong việc phát hiện vi phạm, xử lý vi phạm; thực hiện soi chiếu hàng hóa trước thông quan.

Tại hội nghị, liên quan đến chống gian lận C/O, Cục trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan (KTSTQ) Nguyễn Tiến Lộc báo cáo hội nghị về kết quả đấu tranh chống gian lận C/O giai đoạn 1 theo chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Tài chính. Cụ thể, trong giai đoạn 1, lực lượng hải quan đã kiểm tra, điều tra xác minh 76 vụ việc, phát hiện 24 vụ việc vi phạm về C/O hàng xuất khẩu; đặc biệt đang phối hợp với Bộ Công an điều tra 1 vụ việc có dấu hiệu làm giả C/O.

Ông Lộc cho biết thêm, lãnh đạo Cục KTSTQ và lãnh đạo Cục Điều tra chống buôn lậu đã họp bàn việc triển khai công tác đấu tranh gian lận C/O giai đoạn 2.

Để nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống gian lận C/O có hiệu quả, ông Lộc đề xuất lãnh đạo Bộ Tài chính và lãnh đạo Tổng cục Hải quan có quy chế phối hợp cụ thể giữa Bộ Công thương với Bộ Tài chính (cơ quan Hải quan) trong việc thực hiện Khoản 2, Điều 28, Nghị định 31/2018/NĐ-CP về kiểm tra xác minh xuất xứ đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đồng thời, phải có hướng dẫn cụ thể về việc ghi nhãn hàng hoá, khai báo C/O hàng hóa xuất khẩu trong trường hợp hàng hóa không đủ điều kiện hưởng C/O Việt Nam.

Bên cạnh đó, kiến nghị Bộ Công thương cần có văn bản hướng dẫn cụ thể về tự chứng nhận C/O; nghiên cứu, quy định cụ thể về phương pháp xác định C/O, hành vi vi phạm tự chứng nhận C/O để đảm bảo tính khả thi trong xử phạt và phòng ngừa gian lận…/.

Ngọc Linh