Căn nhà nhỏ số 2B nằm sâu trong ngõ Thanh Miến, phố Văn Miếu của bà Nguyễn Thị Hồng mới sáng sớm nhưng đã có không ít khách hàng ghé qua. Vì vậy, cuộc trò chuyện với tôi đôi lúc bị đứt quãng. Bà bảo không có nhiều thời gian nên vừa nói chuyện, tay bà vẫn thoăn thoắt mạng quần áo cho khách.

Nghề "kén" người

Mặc dù công việc luôn tay nhưng bà vẫn niềm nở kể cho tôi nghe về cái duyên đến với nghề. Nghề mạng vá quần áo này do mẹ chồng bà là cụ Diệp - vốn người gốc Hà Nội truyền cho, mẹ chồng bà có ba người con dâu thì cả ba đều được truyền nghề, nhưng hiện giờ chỉ còn mỗi bà theo nghề. Đến nay bà đã gắn bó ngót 35 năm. Tuy không phải là công việc đao to búa lớn, nhưng làm nghề này phải có sự kiên trì, tỉ mỉ và thật sự yêu nghề thì mới theo được.

Hằng ngày bà Hồng vẫn cần mẫn mạng áo cho khách. Ảnh: Mai Đan

Mạng vá quần áo xưa kia được xem là một nghề truyền thống phổ biến của Hà thành. Nhưng thật hiếm tìm thấy được một hộ gia đình nào ở "36 phố phường" vẫn còn giữ nguyên nghề mạng vá quần áo thủ công như gia đình bà Hồng.

Thực tế, gần đó cũng có một vài cửa hiệu đề biển mạng, sửa chữa quần áo nhưng việc mạng quần áo đã chuyển hết sang máy khâu. “Phần cũng vì mạng vá quần áo thu nhập không cao, chỉ có đồng ra đồng vào, lại đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ nên giới trẻ giờ không thích làm nữa, họ thích những công việc năng động hơn", bà Hồng chia sẻ.

Đồ nghề của mạng vá quần áo không quá cầu kì, phức tạp, mà chỉ là những vật dụng rất đơn giản như cái kéo, cây kim, cuộn chỉ rồi với đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ này, những chỗ khiếm khuyết trên quần áo sẽ nhanh chóng được sửa chữa vừa vặn hơn.

Nhiều khách hàng tỏ ra hài lòng sau khi mạng vá quần áo ở đây. Trong đó, không ít khách nước ngoài tìm đến bà nhờ mạng những loại quần áo đắt tiền.

Bà Hồng cho biết, thông thường với những miếng vá đơn giản thì chỉ mất khoảng 15 – 20 phút là hoàn thành, nhưng cũng có những miếng vá phức tạp, hỏng nhiều thì có khi phải mất cả ngày mới mạng xong.

Mỗi một món đồ mạng vá bà chỉ lấy công 20.000 đồng, với những miếng vá phức tạp và khó, hỏng nhiều thì cũng có khi tiền công lên đến mấy trăm nghìn, như chiếc áo vest bà vừa mạng cho khách hôm trước công là 350.000 đồng.

Việc mạng vá quần áo tại cửa hàng của bà Hồng được thực hiện hoàn toàn thủ công nhờ vào đôi tay. Hầu như các vết khâu đều khó nhận ra. Nếu như việc sửa chữa mạng vá quần áo bằng máy có thể chuyên nghiệp hơn, các chỗ hỏng sẽ được tuốt tát kĩ hơn khi chạy bằng máy, thì với những miếng hỏng nhỏ, đòi hỏi sự tỉ mẩn, việc mạng vá bằng tay là lựa chọn được nhiều khách hàng thích thú.

Nghề mạng vá quần áo thủ công tuy không đòi hỏi phải đầu tư về dụng cụ quá nhiều, nhưng cần có kĩ năng riêng. Theo bà Hồng, việc chú ý đến từng chất liệu kiểu dáng của loại quần áo cũng rất quan trọng, như với vải kaki, vải thô, xốp khô thì có cách mạng vá khác. Mạng khó nhất thường là những loại vải trong veo, mỏng và bóng vì dễ bị lộ miếng vá, riêng với len, dạ thì mạng vá thường dễ hơn.

Nghề vá víu kỉ niệm

Công việc vá víu quần áo không chỉ giúp gia đình có thêm thu nhập hàng tháng mà quan trọng hơn, là giúp lưu giữ những kỉ niệm của khách hàng. Bà Hồng cho biết: “Làm cái nghề này bà cảm thấy mình có ích khi được tự tay làm quần áo cho khách, nhờ đó nhiều bộ quần áo không phải vứt đi, công việc cũng không mấy vất vả".

Năm nay bà Hồng đã bước sang tuổi 63, mái tóc đã điểm bạc và đôi mắt dường như không còn được sáng rõ như ngày nào, nhưng bà cho biết vẫn tiếp tục làm nghề cho đến khi không còn sức để làm nữa. Bà cũng đang có ý định truyền lại cho con dâu sau mấy năm nữa.

Thực tế, nhiều khách hàng đến mạng quần áo vì không muốn bỏ đi những vật dụng gắn với nhiều kỉ niệm, có thể là món quà ý nghĩa ai đó tặng.

Theo bà Hồng, cái được nhất mà bà có được sau mấy chục năm gắn bó chính là được cái nghề. Được khách hàng yêu mến và tin tưởng đó chính là niềm sung sướng hạnh phúc nhất của bà, mỗi khi một khách hàng nhận lại đồ mạng vá và ra về với nụ cười trên môi là bà lại như được an ủi, có thêm động lực để gắn bó với nghề.

Mặc dù cửa hàng mạng vá quần áo của bà Hồng nằm khá sâu trong ngõ, nhưng vẫn nhộn nhịp khách ghé tới. Trong không gian chật chội, cũ kĩ, quần áo khách mang đến xếp chồng lên nhau, người phụ nữ ấy vẫn luôn cần mẫn với công việc và hài lòng với nghề.

Bà cũng cho biết, không phải gia đình không đủ điều kiện để chuyển đến một vị trí mới rộng rãi hơn, mà trên hết, cửa hàng nhỏ này đã gắn bó với bà từ những ngày đầu mới làm nghề. Nhiều khách hàng đã quá thân quen với địa chỉ này nên bà không muốn chuyển đi đâu cả./.

Mai Đan